Pāli Dictionary

ā

Part of speech

indeclinable

general

  • อุปสรรคเสริมความหมาย หรือบ่งทิศทาง กลับมา, มาที่นี่

  • prefix marking intensification, or direction ‘back, hither, here’

  • DN 22

    idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāy'ānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ

a1

approximate

Part of speech

indeclinable

general

  • อุปสรรค: รูปย่อของ ā หน้าพยัญชนะซ้อน (เช่น ā+kosati→akkosati)

  • prefix: shortened form of ā before a doubled consonant (e.g. ā-kosati > akkosati)

  • DN 19

    atha kho bho mahāgovindo brāhmaṇo tassa satt'āhassa accayena kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbaji

a2

approximate

Part of speech

indeclinable

general

  • อาคม: a- ที่เติมหน้ากริยาอดีต (อาโอริสต์) อิมเพอร์เฟกต์ และเงื่อนไขบางคำ (เช่น akāsi ‘เขาทำแล้ว’)

  • verbal augment: a- prefixed to some aorist, imperfect and conditional forms (e.g. akāsi ‘he did’)

  • MN 43

    te ca h'āvuso, āyusaṅkhārā abhaviṃsu te vedaniyā dhammā, na'y'idaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpannassa bhikkhuno vuṭṭhānaṃ paññāyetha.

  • SN 1.13

    sāvatthinidānaṃ. ekam'antaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi.

a3

approximate

Part of speech

indeclinable

general

  • อุปสรรคปฏิเสธ: ไม่, ไร้, อ-; ใช้นำหน้านาม คุณศัพท์ และกริยาวิเศษณ์ (เช่น akusala ‘อกุศล’)

  • negative prefix: not-, un-, -less; attached to nouns/adjectives/participles (e.g. a-kusala ‘unwholesome’)

  • Ud 5.5

    addasā kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ puggalaṃ dussīlaṃ pāpadhammaṃ asuciṃ saṅkassarasamācāraṃ paṭicchannakamm'antaṃ asamaṇaṃ samaṇapaṭiññaṃ abrahmacāriṃ brahmacāripaṭiññaṃ antopūtiṃ avassutaṃ kasambujātaṃ majjhe bhikkhusaṅghassa nisinnaṃ

  • AN 3.111

    yaṃ, bhikkhave, adosapakataṃ kammaṃ adosajaṃ adosanidānaṃ adosasamudayaṃ, taṃ kammaṃ kusalaṃ taṃ kammaṃ anavajjaṃ

a4

approximate

Part of speech

indeclinable

general

  • (ไวยากรณ์) สระเชื่อม/เครื่องหมายผันกริยา -a- ที่บ่งบอกก้านกริยาปัจจุบันกาลกลุ่ม bhū (ผันแบบที่ 1) เช่น bhū+a+ti→bhavati

  • (grammar) the thematic vowel/conjugational sign -a- marking present-tense stems of bhū-class (1st conjugation) verbs, e.g. bhū + a + ti → bhavati

  • AN 3.102

    ukkāmukhaṃ ālimpetvā saṇḍāsena jātarūpaṃ gahetvā ukkāmukhe pakkhipeyya, ukkāmukhe pakkhipitvā kālena kālaṃ abhidhamati, kālena kālaṃ udakena paripphoseti, kālena kālaṃ ajjhupekkhati.

  • Thag 18.1

    anuddhato acapalo, nipako saṃvut'indriyo, sobhati paṃsukūlena, sīho'va girigabbhare.

Found an error in the dictionary?