Pāli Dictionary

āpāṇa

āprefixpaprefixanrootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

an1အသက်ရှူ; မှုတ်

Synonyms

āyu, jīva, pāṇa

general

  • အသက် (အနက်အားဖြင့် “အသက်ရှူခြင်း”)၊ ဥပမာ āpāṇakoṭika “သေသည်အထိ”

  • life (literally, breathing); breath — chiefly in compounds such as āpāṇakoṭika ‘lasting until the end of life’

  • MN 89

    idha pan'āhaṃ, bhante, bhikkhū passāmi yāvajīvaṃ āpāṇakoṭikaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carante. na kho pan'āhaṃ, bhante, ito bahiddhā aññaṃ evaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ samanupassāmi.

āpaṇa1

approximate

āprefixpaṇrootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

paṇ1ကုန်သွယ်မှု; အလဲအလှယ်

general

  • ဆိုင်၊ ဈေးရုံ

  • shop; market; bazaar; stall

  • MN 5

    seyyathā'pi, āvuso, kaṃsapāti ābhatā āpaṇā vā kammārakulā vā rajena ca malena ca pariyonaddhā. tam'enaṃ sāmikā na c'eva paribhuñjeyyuṃ na ca pariyodapeyyuṃ, raj'āpathe ca naṃ nikkhipeyyuṃ.

āpaṇa2

approximate

Part of speech

noun · masculine

general

  • အာပဏ (ဗုဒ္ဓဘုရားကြွရောက်ခဲ့သော အင်္ဂုတ္တရာပပြည်နယ်ရှိ မြို့တစ်မြို့)

  • Āpaṇa, a market-town in the Aṅguttarāpa country visited by the Buddha

  • MN 54

    evaṃ me sutaṃ, ekaṃ samayaṃ bhagavā aṅg'uttar'āpesu viharati āpaṇaṃ nāma aṅg'uttar'āpānaṃ nigamo.

āpāna

approximate

āprefixpārootanasuffix

Part of speech

noun · neuter

Root

āp4စိုစွတ်ပါစေ

general

  • အရက်ဝိုင်း၊ သေသောက်ပွဲ

  • a drinking place; drinking hall; drinking party, banquet

apāna

approximate

apaprefixanrootasuffix

Part of speech

noun · neuter

Root

an1အသက်ရှူ; မှုတ်

meditation

  • အသက်ရှုထုတ်ခြင်း

  • exhaling, exhalation, breathing out

  • SN 54.11

    yañ'hi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya, ariyavihāro iti'pi, brahmavihāro iti'pi, tathāgatavihāro iti'pi, āna-apānassatisamādhiṃ sammā vadamāno vadeyya, ariyavihāro iti'pi, brahmavihāro iti'pi, tathāgatavihāro iti'pī'ti.

  • MN 62

    disvāna āyasmantaṃ rāhulaṃ āmantesi, āna-apānassatiṃ, rāhula, bhāvanaṃ bhāvehi. āna-apānassati, rāhula, bhāvanā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mah'ānisaṃsā'ti.

apāṇa

approximate

naprefixpāṇastem

Part of speech

adjective

Root

an1အသက်ရှူ; မှုတ်

Antonyms

pāṇa

general

  • အသက်မရှိသော; သတ္တဝါမဟုတ်သော

  • lifeless; not a living being, inanimate

āpa

approximate

āprootasuffix

via inflected form āpāna · genitive plural

Part of speech

noun · neuter

Root

āp4စိုစွတ်ပါစေ

Synonyms

āpas

general

  • ရေ; အာပေါဓာတ်

  • water; the liquid element (also āpo in compounds)

  • Ud 7.9

    kiṃ kayirā udapānena, āpā ce sabbadā siyuṃ, taṇhāya mūlato chetvā, kissa pariyesanaṃ care'ti.

  • MN 49

    ahesuṃ kho ye, bhikkhu, tayā pubbe samaṇabrāhmaṇā lokasmiṃ pathavīgarahakā pathavījigucchakā, āpagarahakā āpajigucchakā, tejagarahakā tejajigucchakā, vāyagarahakā vāyajigucchakā

approximate

Compound structure

analyses: 1

napana
  1. na

    မ; မဟုတ်; မရှိ (ပဋိသေဓပြ နိပါတ်)

  2. pana

    ကား။ မူကား။ သို့သော်။ သို့ရာတွင်။

Encyclopedia

Āpaṇa
Placeapproximate

  • အင်္ဂုတ္တရာပ ပြည်ရှိ မြို့တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားရှင် အကြိမ်ကြိမ် ကျိန်းဝပ်ကာ သုတ်များစွာ ဟောကြားခဲ့ရာ၊ သေလ နှင့် ကေနိယ တို့ ကူးပြောင်းစေသည့် အဖြစ်အပျက် အပါအဝင် ဖြစ်သည်။

  • A city in the Aṅguttarāpa country where the Buddha stayed on several occasions and taught a number of discourses, including the conversion of Sela and Keniya.

MN 66SN 48.50

Found an error in the dictionary?