Pāli Dictionary

a1

Part of speech

indeclinable

general

  • උපසර්ගය: ද්විත්ව ව්‍යඤ්ජනයකට පෙර ā කෙටි වී a බවට පත්වන ස්වරූපය (ā+kosati→akkosati)

  • prefix: shortened form of ā before a doubled consonant (e.g. ā-kosati > akkosati)

  • DN 19

    atha kho bho mahāgovindo brāhmaṇo tassa satt'āhassa accayena kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbaji

a2

Part of speech

indeclinable

general

  • ආගමය: ඇතැම් අතීත (aorist), අසම්පූර්ණ හා කොන්දේසි ක්‍රියා පදවලට පෙර එකතු වන a- (උදා: akāsi ‘ඔහු කළේය’)

  • verbal augment: a- prefixed to some aorist, imperfect and conditional forms (e.g. akāsi ‘he did’)

  • MN 43

    te ca h'āvuso, āyusaṅkhārā abhaviṃsu te vedaniyā dhammā, na'y'idaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpannassa bhikkhuno vuṭṭhānaṃ paññāyetha.

  • SN 1.13

    sāvatthinidānaṃ. ekam'antaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi.

a3

Part of speech

indeclinable

general

  • ප්‍රතික්ෂේප උපසර්ගය: නොවන, රහිත; නාම, විශේෂණ, ක්‍රියා විශේෂණ ඉදිරියෙන් යෙදේ (උදා: akusala ‘අකුසල’)

  • negative prefix: not-, un-, -less; attached to nouns/adjectives/participles (e.g. a-kusala ‘unwholesome’)

  • Ud 5.5

    addasā kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ puggalaṃ dussīlaṃ pāpadhammaṃ asuciṃ saṅkassarasamācāraṃ paṭicchannakamm'antaṃ asamaṇaṃ samaṇapaṭiññaṃ abrahmacāriṃ brahmacāripaṭiññaṃ antopūtiṃ avassutaṃ kasambujātaṃ majjhe bhikkhusaṅghassa nisinnaṃ

  • AN 3.111

    yaṃ, bhikkhave, adosapakataṃ kammaṃ adosajaṃ adosanidānaṃ adosasamudayaṃ, taṃ kammaṃ kusalaṃ taṃ kammaṃ anavajjaṃ

a4

Part of speech

indeclinable

general

  • (ව්‍යාකරණ) bhū පන්තියේ (පළමු වර්ග) ක්‍රියා පදවල වර්තමාන කඳ දක්වන ප්‍රතිග්‍රාහක ස්වර ලකුණ -a- (උදා: bhū+a+ti→bhavati)

  • (grammar) the thematic vowel/conjugational sign -a- marking present-tense stems of bhū-class (1st conjugation) verbs, e.g. bhū + a + ti → bhavati

  • AN 3.102

    ukkāmukhaṃ ālimpetvā saṇḍāsena jātarūpaṃ gahetvā ukkāmukhe pakkhipeyya, ukkāmukhe pakkhipitvā kālena kālaṃ abhidhamati, kālena kālaṃ udakena paripphoseti, kālena kālaṃ ajjhupekkhati.

  • Thag 18.1

    anuddhato acapalo, nipako saṃvut'indriyo, sobhati paṃsukūlena, sīho'va girigabbhare.

ā

approximate

Part of speech

indeclinable

general

  • අර්ථය තීව්‍ර කරන, හෝ ආපසු, මෙහාට යන දිශාව දක්වන උපසර්ගය

  • prefix marking intensification, or direction ‘back, hither, here’

  • DN 22

    idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāy'ānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ

Found an error in the dictionary?