Pāli Dictionary

a1

Part of speech

indeclinable

general

  • ရှေ့ဆက်: နှစ်ချောင်းထပ်ဗျည်းရှေ့တွင် ā ကို a အဖြစ် တိုစေသည့်ပုံစံ (ဥပမာ ā+kosati→akkosati)

  • prefix: shortened form of ā before a doubled consonant (e.g. ā-kosati > akkosati)

  • DN 19

    atha kho bho mahāgovindo brāhmaṇo tassa satt'āhassa accayena kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbaji

a2

Part of speech

indeclinable

general

  • အာဂမ: အတိတ်ကာလ(အောရစ်)၊ အမပြည့်ကာလနှင့် အခြေအနေပြကြိယာအချို့၏ရှေ့တွင်ထည့်သော a- (ဥပမာ akāsi ‘သူပြုခဲ့သည်’)

  • verbal augment: a- prefixed to some aorist, imperfect and conditional forms (e.g. akāsi ‘he did’)

  • MN 43

    te ca h'āvuso, āyusaṅkhārā abhaviṃsu te vedaniyā dhammā, na'y'idaṃ saññāvedayitanirodhaṃ samāpannassa bhikkhuno vuṭṭhānaṃ paññāyetha.

  • SN 1.13

    sāvatthinidānaṃ. ekam'antaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi.

a3

Part of speech

indeclinable

general

  • ငြင်းဆိုပြသော ရှေ့ဆက်: မ-၊ ကင်း-; နာမ်၊ နာမဝိသေသန၊ ကြိယာဝိသေသနတို့ရှေ့တွင်တွဲသုံး (ဥပမာ akusala ‘အကုသိုလ်’)

  • negative prefix: not-, un-, -less; attached to nouns/adjectives/participles (e.g. a-kusala ‘unwholesome’)

  • Ud 5.5

    addasā kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ puggalaṃ dussīlaṃ pāpadhammaṃ asuciṃ saṅkassarasamācāraṃ paṭicchannakamm'antaṃ asamaṇaṃ samaṇapaṭiññaṃ abrahmacāriṃ brahmacāripaṭiññaṃ antopūtiṃ avassutaṃ kasambujātaṃ majjhe bhikkhusaṅghassa nisinnaṃ

  • AN 3.111

    yaṃ, bhikkhave, adosapakataṃ kammaṃ adosajaṃ adosanidānaṃ adosasamudayaṃ, taṃ kammaṃ kusalaṃ taṃ kammaṃ anavajjaṃ

a4

Part of speech

indeclinable

general

  • (သဒ္ဒါ) bhū အုပ်စု (ပထမပုံစံ) ကြိယာတို့၏ပစ္စုပ္ပန်အသွင်ကိုပြသော အသံဆက် -a- (ဥပမာ bhū+a+ti→bhavati)

  • (grammar) the thematic vowel/conjugational sign -a- marking present-tense stems of bhū-class (1st conjugation) verbs, e.g. bhū + a + ti → bhavati

  • AN 3.102

    ukkāmukhaṃ ālimpetvā saṇḍāsena jātarūpaṃ gahetvā ukkāmukhe pakkhipeyya, ukkāmukhe pakkhipitvā kālena kālaṃ abhidhamati, kālena kālaṃ udakena paripphoseti, kālena kālaṃ ajjhupekkhati.

  • Thag 18.1

    anuddhato acapalo, nipako saṃvut'indriyo, sobhati paṃsukūlena, sīho'va girigabbhare.

ā

approximate

Part of speech

indeclinable

general

  • အနက်အားပေးသော သို့မဟုတ် ပြန်၊ ဒီကို ဟူသော ဦးဆက်

  • prefix marking intensification, or direction ‘back, hither, here’

  • DN 22

    idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāy'ānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ

Found an error in the dictionary?