Pāli Dictionary

abhaya1

Part of speech

noun · masculine


general

  • အဘယ (ရဟန္တာ ရဟန်းအနည်းဆုံးနှစ်ပါး၏ အမည်)

  • Abhaya, name borne by (at least two) arahant monks

  • Thag 1.26

    itthaṃ sudaṃ āyasmā abhayo thero gāthaṃ abhāsitthā'ti

  • Thag 1.30

    nigrodho cittako thero, gosālathero sugandho, nandiyo abhayo thero, thero lomasak'aṅgiyo, jambugāmikaputto ca, hārito uttiyo isī'ti.

abhaya2

aprefixbhayrootasuffix

Part of speech

adjective

Root

bhī1ကြောက်ရွံ့ခြင်း

Antonyms


general

  • ဘေးကင်းသော; မကြောက်ရွံ့သော

  • safe; free from fear; fearless; unafraid

  • Dhp 258

    na tena paṇḍito hoti, yāvatā bahu bhāsati, khemī averī abhayo, paṇḍito'ti pavuccati.

  • Thag 1.82

    yena yena subhikkhāni, sivāni abhayāni ca, tena puttaka gacchassu, mā sokāpahato bhavā'ti.

  • ဘေးကင်းမှု; ဘေးကင်းရာအရပ်; ကြောက်ရွံ့စရာကင်းမှု

  • safety; a safe place; freedom from fear or danger

  • Dhp 317

    abhaye bhayadassino, bhaye c'ābhayadassino, micchādiṭṭhisamādānā, sattā gacchanti duggatiṃ.

  • Thag 1.82

    yena yena subhikkhāni, sivāni abhayāni ca, tena puttaka gacchassu, mā sokāpahato bhavā'ti.

abhaya3

Part of speech

noun · masculine


general

  • အဘယ (လိစ္ဆဝီ လူထွက်တစ်ဦး၏ အမည်)

  • Abhaya, a Licchavi lay disciple

  • AN 4.196

    ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭ'āgārasālāyaṃ. atha kho sāḷho ca licchavi abhayo ca licchavi yena bhagavā ten'upasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekam'antaṃ nisīdiṃsu.

abhaya4

Part of speech

noun · masculine


general

  • မင်းသား အဘယ (ဗိမ္ဗိသာရမင်း၏သားတော်)

  • Prince Abhaya, son of King Bimbisāra of Magadha

  • MN 58

    evaṃ me sutaṃ, ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. atha kho abhayo rājakumāro yena nigaṇṭho nāṭaputto ten'upasaṅkami, upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ abhivādetvā ekam'antaṃ nisīdi.

ābha

approximate

āprefixbhārootasuffix

via inflected form ābhāya · instrumental singular / dative singular / ablative singular / genitive singular / locative singular

Part of speech

adjective

Root

bhā1တောက်; စကားပြောပါ

Synonyms


general

  • တောက်ပသော; ရောင်ခြည်ထွန်းလင်းသော (အာဘ နတ်တန်းအမျိုးအစားများ၏ အမည်ရင်း)

  • radiant; lustrous; luminous; (as epithet) belonging to a class of luminous devas

  • MN 41

    ākaṅkheyya ce, gahapatayo, dhammacārī samacārī, aho vat'āhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā ābhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyyan'ti, ṭhānaṃ kho pan'etaṃ vijjati, yaṃ so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā ābhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya.

ābhā

approximate

āprefixbhārootāsuffix

via inflected form ābhāya · instrumental singular / dative singular / ablative singular / genitive singular / locative singular

Part of speech

noun · feminine

Root

bhā1တောက်; စကားပြောပါ

Synonyms


general

  • အရောင်; အရောင်အလင်း; တောက်ပမှု

  • radiance; splendour; light; lustre

  • MN 43

    telappadīpassa jhāyato acciṃ paṭicca ābhā paññāyati

  • SN 56.46

    atthi, bhikkhave, lok'antarikā aghā asaṃvutā andhakārā andhakāratimisā, yattham'imesaṃ candimasūriyānaṃ evaṃmah'iddhikānaṃ evaṃ mah'ānubhāvānaṃ ābhāya n'ānubhontī'ti.

cosmology

  • အာဘဗြဟ္မာ; အရောင်လင်းသော ဗြဟ္မာအပေါင်း (ပရိတ္တာဘ, အပ္ပမာဏာဘ, အာဘဿရ)

  • the Radiant gods; devas of the Ābhā class (including the parittābhā and appamāṇābhā)

  • MN 41

    ābhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyyan

Encyclopedia

16 entries

Abhaya
Person
  • သာဝတ္ထိမြို့ရှိ ပုဏ္ဏားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သင်္ဃာတော်သို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးအပေါ် ခေတ္တခဏ ချစ်ခင်မှုကို ဝိပဿနာဖြင့် နိုင်နင်းနိုင်ခဲ့သော ရဟန္တာတစ်ပါး

  • An Arahant who was a brahmin of Sāvatthi and, after joining the Order, overcame a moment’s infatuation with an alluring woman by developing insight.

Thag 1.26
Abhaya2
Person
  • မင်းသားအဘယဟု အများသိကြသော ဗိမ္ဗိသာရမင်း၏ သားတော်ဖြစ်ပြီး၊ နိဂဏ္ဌများကိုယ်စား ဗုဒ္ဓနှင့် ငြင်းခုံပြီးနောက် ဗုဒ္ဓ၏ နောက်လိုက်ဖြစ်လာကာ နောက်ပိုင်း ရဟန်းခံယူ၍ ရဟန္တာဖြစ်လာသည်

  • Commonly known as Prince Abhaya, a son of King Bimbisāra who, after debating the Buddha on behalf of the Nigaṇṭhas, became his follower and later an Arahant monk.

MN 58·Takes refugeSN 46.56
Abhaya3
Other
  • မကြာခဏ သို့သော် မှားယွင်းစွာ မင်းသားအဘယနှင့် ရောထွေးမှတ်ယူခံရသော ဝေသာလီမြို့ရှိ လိစ္ဆဝီအရာရှိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ဗုဒ္ဓ၏ တရားဒေသနာကို အာနန္ဒနှင့် ဆွေးနွေးခဲ့ပြီးနောက် ဗုဒ္ဓကိုယ်တော်တိုင်နှင့်လည်း ဆွေးနွေးခဲ့သည်

  • A Licchavi nobleman of Vesāli, often but mistakenly identified with Prince Abhaya, who discussed the Buddha’s teaching with Ānanda and later with the Buddha himself.

Abhaya4
Person
  • အဋ္ဌကထာများတွင် တိဿဒတ္တနှင့်အတူ အမြဲတမ်း သတိထားနိုင်ခြင်းကြောင့် ပေါင်းသင်းထိုက်သော ရဟန်းတစ်ပါး၏ ဥပမာအဖြစ် ကိုးကားခံရသော ထေရ်တစ်ပါး

  • An elder cited in the commentaries, together with Tissadatta, as an example of a monk worth associating with for his constant mindfulness.

Abhaya5
Person
  • ကကုသန္ဓဗုဒ္ဓလက်ထက်တွင် အောဇဒီပဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သော သီရိလင်္ကာဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး၊ မိမိ၏ မြို့တော် အဘယနဂရမှ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်

  • A king of Sri Lanka, then called Ojadīpa, ruling from his capital Abhayanagara during the time of the Buddha Kakusandha.

Abhaya6
Person
  • ပဏ္ဍုဝါသုဒေဝ၏ သားကြီးဖြစ်ပြီး၊ သီရိလင်္ကာဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်သည်။ နန်းလုသိမ်း ပဏ္ဍုကာဘယက အစ်ကိုညီအားလုံးကို သတ်ဖြတ်ရာတွင် တစ်ဦးတည်း ချမ်းသာခဲ့ပြီး၊ ပထမဆုံး မြို့စောင့်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်

  • A king of Sri Lanka and eldest son of Paṇḍuvāsudeva who, alone among his brothers, was spared by the usurper Paṇḍukābhaya and became the first Guardian of the City.

Abhaya7
Person
  • အတ္ထဒဿီဗုဒ္ဓ၏ ကိုယ်ရံတော်

  • The personal attendant of the Buddha Atthadassī.

Abhaya8
Person
  • သီရိလင်္ကာဘုရင် မုဋသီဝ၏ သားကြီးဖြစ်ပြီး၊ နန်းစံခွင့်ကို ညီတော်ငယ်အား စွန့်လွှတ်ပေးခဲ့ကာ ထိုညီတော်သည် နောင်တွင် ဒေဝါနံပိယတိဿမင်းဖြစ်လာခဲ့သည်

  • The eldest son of King Muṭasīva of Sri Lanka, who renounced his claim to the throne in favour of his younger brother, later known as King Devānampiyatissa.

Abhaya9
Person
  • သီရိလင်္ကာသမိုင်းကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသော ခဉ္ဇဒေဝ၏ ဖခင်

  • The father of Khañjadeva, mentioned in the Sri Lankan chronicles.

Abhaya10
Person
  • ပဉ္စပရိဝေဏမူလကျောင်း၏ တိစ္ဆာသည်များ ဦးဆောင်သူဖြစ်ပြီး၊ ကိတ္တိသိရိမေဃမင်းက သားတော်ကို ပြန်ခေါ်ရန် စေလွှတ်ခံရသော ရဟန်းတစ်ပါး

  • A monk who headed the ascetics of the Pañca-pariveṇamūla monastery and was sent by King Kittisirimegha to fetch the king’s son.

  • ပုဂံမြို့သားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ သဒ္ဒတ္ထဘေဒစိန္တာနှင့် သမ္ဗန္ဓစိန္တာဋီကာ၏ ဋီကာကို ရေးသားသူဟု ယူဆခံရသည်

  • A native of Pagan credited with writing a sub-commentary on the Saddatthabhedacintā and the Sambandhacintā-ṭīkā.

Abhaya12
Person
  • ဓားပြတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ခေါရာဘယဟု အများသိကြသည်

  • A brigand commonly known as Corābhaya.

Abhaya13
Person
  • သီရိလင်္ကာ မဟာသေနမင်း တည်ဆောက်ခဲ့သော ဘိက္ခုနီကျောင်းတစ်ကျောင်း

  • A nunnery built by King Mahāsena of Sri Lanka.

Abhaya14
Person
  • သီရိလင်္ကာ ခလ္လာဋနာဂမင်း၏ တူတစ်ဦး

  • A nephew of King Khallātanāga of Sri Lanka.

Abhaya15
Person
  • အဘိဓမ္မိကအဘယဟု လူသိများသော ဝါလိကပိဋ္ဌိကျောင်း၏ ရဟန်းတစ်ပါးဖြစ်ပြီး၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ရဟန်းများနှင့်အတူ မဟာသုညတသုတ်ကို ရွတ်ဆိုလျက် ဝါဆိုကာလကို ဖြတ်သန်းစဉ် ရဟန္တာဖြစ်လာခဲ့ကြသည်

  • Known as Abhidhammika Abhaya, a monk of the Vālikapiṭṭhi monastery who, with fellow monks, attained Arahantship during a rains retreat spent reciting the Mahāsuññatā Sutta.

Abhayā
Personapproximate
  • ငယ်ဘဝ ကစားဖော် ရဟန်းဝင်သွားပြီးနောက် မိမိလည်း ရဟန်းဝင်ခဲ့သော ရဟန်းမတစ်ပါးဖြစ်ပြီး၊ မြတ်စွာဘုရား ပို့ပေးသော အားပေးရောင်ခြည်တစ်ခုဖြင့် ရဟန္တာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရှေးဘဝများစွာတွင် ဘုရင်မ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်ဟု ဆိုသည်။

  • A nun who joined the Order after her childhood playmate did, attained Arahantship through a ray of encouragement sent by the Buddha, and is said to have been queen many times in past lives.

Thig 2.9

Found an error in the dictionary?