Pāli Dictionary

aruṇa1

Part of speech

noun · masculine

general

  • අරුණ එළිය; හිරු නැගීමේ රත් පැහැය; (විශේෂණ) රතු පැහැති

  • the reddish glow of dawn; sunrise; (as adj.) reddish, ruddy

  • Ud 5.5

    tatiyam'pi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā, nikkhante pacchime yāme, uddhaste aruṇe, nandimukhiyā rattiyā uṭṭhāy'āsanā ek'aṃsaṃ uttar'āsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā ten'añjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca

  • SN 56.37

    sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅ'gamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ, aruṇ'uggaṃ. evam'eva kho, bhikkhave, bhikkhuno catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya etaṃ pubbaṅ'gamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ, sammādiṭṭhi.

aruṇa2

Part of speech

noun · masculine

doctrine

  • අරුණ, ශිඛි බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පියාණන්ගේ නාමය

  • Aruṇa, name of the father of the past Buddha Sikhī

  • DN 14

    sikhissa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa aruṇo nāma rājā pitā ahosi. pabhāvatī nāma devī mātā ahosi janetti.

aru

approximate

via inflected form arunā · instrumental singular / ablative singular

Part of speech

noun · neuter

Synonyms

vaṇa

general

  • තුවාලය; පැසුණු තුවාලය

  • a wound; a sore; an old injury

  • SN 35.247

    seyyathā'pi, bhikkhave, puriso arugatto pakkagatto saravanaṃ paviseyya.

  • Dhp 147

    passa cittakataṃ bimbaṃ, arukāyaṃ samussitaṃ, āturaṃ bahusaṅkappaṃ, yassa n'atthi dhuvaṃ ṭhiti.

Encyclopedia

5 entries

Aruṇa
Person

  • ක්ෂත්‍රිය රජෙක්, සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පියා සහ පභාවතීගේ සැමියා.

  • A warrior-caste king, father of Sikhī Buddha and husband of Pabhāvatī.

Aruṇa2
Person

  • අස්සක රටේ පොටලි රජෙක්, කථාවේදී ඔහුගේ රට නාමයෙන් පමණක් හඳුනාගත්; කාලිංග කුමරියන් සතර දෙනෙකු විවාහ කරගැනීමෙන් ඇති වූ යුද්ධය නිසා මතක තබාගෙන ඇත.

  • A king of Potali in the Assaka country, identified in the story simply by his country’s name, remembered for the war provoked when he married four princesses of Kāliṅga.

Aruṇa3
Person

  • අනුපමා අසල ආරාමයක්, එහිදී වෙස්සභූ බුදුරජාණන් වහන්සේ තම ප්‍රධාන ශ්‍රාවකයන් වන සෝණ සහ උත්තර ට පළමුවෙන් දේශනා කළේය.

  • A pleasance near Anupama where Vessabhū Buddha first taught his chief disciples, Soṇa and Uttara.

Aruṇa4
Person

  • නාග ලෝකයේ වැවෙන නෙළුමක නාමය, එහි වර්ණයට තම ශරීරය සමාන විය යුතුයැයි උප්පලවණ්ණා වරක් ප්‍රාර්ථනා කළාය.

  • The name of a lotus growing in the Nāga world, whose colour Uppalavaṇṇā once wished her own body to resemble.

Aruṇa5
Other

  • මහාසමය සූත්‍ර දේශනාවේදී පැමිණි දෙවි කණ්ඩායමක්, විවිධ වර්ණවලින් හා විශාල බලයෙන් සම්පන්න ලෙස විස්තර කර ඇත.

  • A class of devas present at the teaching of the Mahāsamaya Sutta, described as diverse in hue and mighty in power.

Found an error in the dictionary?