Pāli Dictionary

cāla

calrootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

cal1လှုပ်; တုန်လှုပ်ခြင်း

general

  • တုန်လှုပ်ခြင်း၊ ရုတ်တရက်လှုပ်ခြင်း (ဥပမာ ငလျင်လှုပ်ခြင်း)

  • a shaking, shock, or sudden agitation (as in bhūmicāla, earthquake)

  • AN 10.72

    āyasmatā ca cālena, āyasmatā ca upacālena, āyasmatā ca kukkuṭena, āyasmatā ca kaḷimbhena, āyasmatā ca nikaṭena, āyasmatā ca kaṭissahena, aññehi ca abhiññātehi abhiññātehi therehi sāvakehi saddhiṃ.

cala

approximate

calrootasuffix

Part of speech

adjective

Root

cal1လှုပ်; တုန်လှုပ်ခြင်း

Synonyms

capala

Antonyms

acala, niccala

general

  • မတည်ငြိမ်သော၊ လှုပ်ရှားတုန်လှုပ်သော

  • unsteady; unstable, shaky; moving, wavering, fickle

  • Thag 19.1

    mam'eva etaṃ na hi tvaṃ paresaṃ, sannāhakāle paridevitena kiṃ, sabbaṃ idaṃ calam'iti pekkhamāno, abhinikkhamiṃ amatapadaṃ jigīsaṃ.

  • SN 35.93

    cakkhu aniccaṃ vipariṇāmi aññathābhāvi. rūpā aniccā vipariṇāmino aññathābhāvino. itth'etaṃ dvayaṃ calañ'c'eva byathañ'ca aniccaṃ vipariṇāmi aññathābhāvi.

calati

approximate

calrootasuffixtisuffix

via inflected form cala · 2nd person·imperative singular

Part of speech

verb

Root

cal1လှုပ်; တုန်လှုပ်ခြင်း

Synonyms

sampakampati, saṅkampati, sampavedhati, kampati, vedhati, vikampati, phandati, pavedhati,

general

  • လှုပ်ရှား၏၊ တုန်လှုပ်၏၊ မတည်ငြိမ်ဘဲ ရွေ့လျားတုန်လှုပ်၏

  • shakes; trembles, quakes; wavers, is agitated, unstable

  • Snp 3.12

    nissitassa calitaṃ hotī'ti, ayam'ek'ānupassanā. anissito na calatī'ti, ayaṃ dutiy'ānupassanā.

  • SN 4.6

    nabhaṃ phaleyya pathavī caleyya, sabbe'pi pāṇā uda santaseyyuṃ, sallam'pi ce urasi pakappayeyyuṃ, upadhīsu tāṇaṃ na karonti buddhā'ti.

Encyclopedia

4 entries

Cāla
Person

  • ခဒိရဝနိယ ရေဝတ က ရဟန်းပြု ပေးခဲ့သော၊ စာလာ ၏ သား၊ သာရိပုတ္တရာ ၏ တူ ဖြစ်သော ထင်ရှားသော ထေရ်တစ်ပါး၊ လိစ္ဆဝီ တို့၏ လာရောက်လည်ပတ်မှုက အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေသောကြောင့် ကုဋာဂါရသာလာ မှ ထွက်ခွာခဲ့သူ

  • An eminent elder, son of Cālā and nephew of Sāriputta, ordained by Khadiravaniya Revata, who left the Kūṭāgārasālā when the Licchavis’ visits caused disturbance there.

Cālā
Personapproximate

  • ရူပသာရီ၏ သမီးနှင့် သာရိပုတြာ၏ ညီမဖြစ်ပြီး၊ ညီအစ်မ များဖြစ်သော ဥပစာလာနှင့် သိသူပစာလာ တို့နှင့်အတူ ရဟန်းသံဃာသို့ ဝင်ရောက်ကာ ရဟန္တာဖြစ်လာသည်။

  • A daughter of Rūpasārī and younger sister of Sāriputta who, together with her sisters Upacālā and Sisūpacālā, joined the Order and attained Arahantship.

Thig 7.2SN 5.6
Cālā2
Personapproximate

  • သုမန ဗုဒ္ဓ၏ ဦးစားပေး အမျိုးသမီး ဥပါသကာများအနက် အကြီးအကဲ ဖြစ်သည်။

  • Chief among the laywomen supporters of the Buddha Sumana.

Cālā3
Personapproximate

  • ဖုဿ ဗုဒ္ဓ၏ ဦးစားပေး အမျိုးသမီး တပည့်တော်ကြီး နှစ်ပါးအနက် တစ်ပါးဖြစ်သည်။

  • One of the two chief women disciples of the Buddha Phussa.

Found an error in the dictionary?