Pāli Dictionary

haya1

hirootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

hi4ส่ง

Synonyms


general

  • ม้า

  • a horse

  • Thag 19.1

    tayā sudantena avaṭṭhitena hi, hayena yogg'ācariyo'va ujjunā, pahomi maggaṃ paṭipajjituṃ sivaṃ, citt'ānurakkhīhi sadā nisevitaṃ.

  • Vv 16

    yuttā ca te parama-alaṅ'katā hayā, adhomukhā aghasigamā balī javā, abhinimmitā pañcarathāsatā ca te, anventi taṃ sārathicoditā hayā.

haya2

hirootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Synonyms


general

  • ความเร็ว; ความรวดเร็ว

  • speed; swiftness; drive

  • MN 65

    yato kho, bhaddāli, bhadro ass'ājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti, tam'enaṃ assadamako uttari kāraṇaṃ kāreti anukkame maṇḍale khurakāse dhāve davatte rājaguṇe rājavaṃse uttame jave uttame haye uttame sākhalye.

hāyati

approximate

rootyasuffix

via inflected form hāya · 2nd person·imperative singular

Part of speech

verb

Synonyms

Antonyms


general

  • ลดลง; เสื่อมลง; ถดถอย; น้อยลง

  • dwindles; diminishes; declines; decreases

  • DN 18

    tena sudaṃ, bhante, devatā tāvatiṃsā attamanā honti pamuditā pītisomanassajātā dibbā vata bho kāyā paripūrenti, hāyanti asurakāyā'ti

  • AN 3.27

    nihīyati puriso nihīnasevī, na ca hāyetha kadāci tulyasevī, seṭṭham'upanamaṃ udeti khippaṃ, tasmā attano uttariṃ bhajethā'ti.

  • ด้อยกว่า; ต่ำกว่า; สู้ไม่ได้

  • is inferior; is lower; falls short by comparison

  • ขาด; บกพร่องใน; มีไม่พอ

  • is deficient in; lacks; is wanting in

  • AN 5.43

    imesaṃ kho, gahapati, pañcannaṃ dhammānaṃ iṭṭhānaṃ kantānaṃ manāpānaṃ dullabhānaṃ lokasmiṃ āyācanahetu vā patthanāhetu vā paṭilābho abhavissa, ko idha kena hāyetha?

ha

approximate

rootasuffix

via inflected form hāya · instrumental singular / dative singular / ablative singular / genitive singular / locative singular

Part of speech

adjective

Synonyms


general

  • ที่ละทิ้ง; ที่สละ; ที่ปล่อยวาง (ใช้ในคำประสม)

  • leaving behind; giving up; abandoning (used in compounds)

  • Thag 1.64

    dum'avhayāya uppanno, jāto paṇḍaraketunā, ketuhā ketunā'y'eva, mahāketuṃ padhaṃsayī'ti.

Found an error in the dictionary?