Pāli Dictionary

kāraṇa

karrootaṇasuffix

Part of speech

noun · neuter

Root

kar7කිරීම; ක්‍රියා කිරීම

Synonyms

vaṇṇa, ṭhāna, nidāna, pada, nimitta, adhikaraṇa, ārammaṇa

Antonyms

akāraṇa

general

  • කාර්‍යයක්; වැඩක්; කළ යුතු දෙයක්

  • a task; work; labour; something to be done

  • MN 107

    seyyathā'pi brāhmaṇa dakkho assadammako bhaddaṃ ass'ājānīyaṃ labhitvā paṭhamen'eva mukh'ādhāne kāraṇaṃ kāreti atha uttariṃ kāraṇaṃ kāreti.

  • AN 5.140

    idha, bhikkhave, rañño nāgo yam'enaṃ hatthidammasārathi kāraṇaṃ kāreti, yadi vā katapubbaṃ yadi vā akatapubbaṃ, taṃ aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbaṃ cetasā samannāharitvā ohitasoto suṇāti. evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti.

  • (විවාදයේදී) තර්කයක්; හේතු දැක්වීමක්

  • (in debate) an argument; a point of reasoning

  • (යමෙකු) යමක් කිරීමට සලස්වන; ක්‍රියාවට බල කරන

  • causing (someone) to do (something); compelling into action

  • MN 65

    so abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati. yato kho, bhaddāli, bhadro ass'ājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti, tam'enaṃ assadamako uttari kāraṇaṃ kāreti yug'ādhāne.

doctrine

  • හේතුව; හේතුවක්; සිදුවීමකට හේතුව

  • a reason; a cause; that on account of which something happens

  • DN 21

    accaṅkuso'va nāgo'va, jitaṃ me tuttatomaraṃ, kāraṇaṃ nappajānāmi, sammatto lakkhaṇ'ūruyā.

monastic

  • නෛතික ක්‍රියාමාර්ගයක්; විනය කටයුත්තක් (විශේෂයෙන් සංඝයා තුළ)

  • a legal action; a formal disciplinary case (esp. in monastic proceedings)

kāraṇā1

approximate

karrootaṇasuffixāsuffix

Part of speech

noun · feminine

general

  • වධ බන්ධන; ශාරීරික දඬුවම

  • torture; physical punishment

karaṇa

approximate

karrootaṇasuffix

Part of speech

noun · neuter

Root

kar7කිරීම; ක්‍රියා කිරීම

Synonyms

kāra, tatiyā, kara, kārī, kāraka, upakāra, atthakaraṇa, karī,

Antonyms

akaraṇa

general

  • කිරීම; සෑදීම; ක්‍රියාවලිය

  • doing; making; causing; effecting; the act of performing

  • MN 43

    katamo c'āvuso, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma ime dhammā ek'atthā byañjanam'eva nānaṃ? rāgo kho, āvuso, pamāṇakaraṇo, doso pamāṇakaraṇo, moho pamāṇakaraṇo.

  • AN 7.64

    satt'ime, bhikkhave, dhammā sapattakantā sapattakaraṇā kodhanaṃ āgacchanti itthiṃ vā purisaṃ vā. katame satta?

  • (ව්‍යාකරණ) කරණ විභක්තිය

  • (grammar) the instrumental case

kāraṇā2

approximate

karrootaṇasuffixāsuffix

Part of speech

indeclinable

Root

kar7කිරීම; ක්‍රියා කිරීම

general

  • නිසා; උදෙසා; හේතුවෙන් (නාම පදයකට පසුව භාවිත වේ)

  • because (of); for the sake (of); by reason (of) (used after a genitive/nominal base)

kāra1

approximate

karrootasuffix

via inflected form kārāna · dative plural / genitive plural

Part of speech

noun · masculine

Root

kar7කිරීම; ක්‍රියා කිරීම

Synonyms

kattar, kammanta, karaṇa, kara, kārī, kāraka, kammāra, kammika,

general

  • ක්‍රියාව; සේවාව; ගෞරව කිරීම

  • a deed; an act; a service; an act of homage

  • MN 40

    yesañ'ca mayaṃ cīvara-piṇḍapāta-sen'āsana-gilānappaccaya-bhesajja-parikkhāraṃ paribhuñjāma, tesaṃ te kārā amhesu mahapphalā bhavissanti mah'ānisaṃsā

  • SN 46.3

    dassanam'p'āhaṃ, bhikkhave, tesaṃ bhikkhūnaṃ bahukāraṃ vadāmi

  • සිදු කිරීම; සෑදීම; ඉටු කිරීම

  • the doing, making, or performing (of something)

  • MN 95

    tulanāya pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro? tulanāya bahukāraṃ dhammaṃ mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ pucchāmā'ti.

  • සාදන්නා; නිර්මාපකයා (rathakāra ‘රථ සාදන්නා’ වැනි සංයුක්ත වචන අන්තයේ)

  • a doer; a maker; an agent (esp. as compound-final, e.g. rathakāra ‘chariot-maker’)

  • Dhp 153

    anekajātisaṃsāraṃ, sandhāvissaṃ anibbisaṃ, gahakāraṃ gavesanto, dukkhā jāti punappunaṃ.

  • ලෝහ කාර්මිකයා

  • a smith; a metal-worker

  • AN 3.101

    tam'enaṃ suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakār'antevāsī vā jātarūpaṃ mūsāyaṃ pakkhipitvā dhamati sandhamati niddhamati.

kara1

approximate

karrootasuffix

via inflected form karāna · dative plural / genitive plural

Part of speech

adjective

Root

kar7කිරීම; ක්‍රියා කිරීම

Synonyms

kāra, karaṇa, kārī, kāraka, karī

general

  • කරන; සිදු කරන; ඇති කරන (බහුලව සංයුක්තයක අවසානයේ)

  • doing; making; producing, causing (esp. as the final member of a compound)

  • AN 8.49

    idha, visākhe, mātugāmo yo so bhattu abbhantaro antojano, dāsā'ti vā pessā'ti vā kammakarā'ti vā, tesaṃ katañ'ca katato jānāti akatañ'ca akatato jānāti, gilānakānañ'ca bal'ābalaṃ jānāti khādanīyaṃ bhojanīyañ'c'assa paccaṃsena saṃvibhajati.

  • AN 1.48

    n'āhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammam'pi samanupassāmi yaṃ evaṃ lahuparivattaṃ yatha'y'idaṃ cittaṃ. yāvañ'c'idaṃ, bhikkhave, upamā'pi na sukarā yāva lahuparivattaṃ cittan'ti.

kara2

approximate

karastem

via inflected form karāna · genitive plural

Part of speech

noun · masculine

Synonyms

hattha, sukka, asuci, bhuja

general

  • අත

  • the hand

  • DN 30

    mahiñ'ca pana ṭhito anonamanto, phusati karehi ubhohi jaṇṇukāni, mahiruhaparimaṇḍalo ahosi, sucaritakammavipākasesakena.

  • (අනෙකුත් සම්භාව්‍ය අර්ථ) කිරණයක්; බද්දක් හෝ පඬුරක්; ඇතෙකුගේ සොඬ; ශුක්‍රාණු

  • (in other classical senses) a ray of light; a tax or tribute; an elephant’s trunk; semen

kāra2

approximate

karrootasuffix

via inflected form kārāna · genitive plural

Part of speech

noun · masculine

Synonyms

vaṇṇa

general

  • (ව්‍යාකරණ පදය) අකුරක් හෝ ශබ්දයක් (උදා a-kāra)

  • (grammatical term) a letter, sound, or syllable (formed as -kāra after the letter, e.g. a-kāra ‘the letter a’)

kāra3

approximate

via inflected form kārāna · genitive plural

Part of speech

noun · masculine

Synonyms

bandhanāgāra

general

  • සිරගෙය (kārā හි දුර්ලභ පුරුෂ රූපය)

  • a prison; a jail (rare masc. by-form of kārā)

Found an error in the dictionary?