Pāli Dictionary

purāṇa1

puraprefixaṇasuffix

Part of speech

noun · masculine

general

  • පුරාණ (භික්ෂුවකගේ නම)

  • Purāṇa (name of a monk who lived in Dakkhiṇāgiri)

  • පුරාණ (පසේනදි රජුගේ ඇමතියකුගේ නම)

  • Purāṇa (name of a chamberlain or architect of King Pasenadi)

purāṇa2

puraprefixaṇasuffix

Part of speech

adjective

Synonyms

purima, pubba, pubbaka, purimaka

general

  • පෙර; ඉස්සර; පුරාණ

  • former; previous; ancient; of the past

  • MN 82

    upasaṅkamitvā mahantaṃ hiraññasuvaṇṇassa puñjaṃ kārāpetvā kilañjehi paṭicchādetvā āyasmato raṭṭhapālassa purāṇadutiyikā āmantesi, etha tumhe, vadhuyo, yena alaṅ'kārena alaṅ'katā pubbe raṭṭhapālassa kulaputtassa piyā hotha manāpā tena alaṅ'kārena alaṅ'karothā'ti.

  • Snp 2.1

    khīṇaṃ purāṇaṃ navaṃ n'atthi sambhavaṃ, virattacitt'āyatike bhavasmiṃ. te khīṇabījā avirūḷhichandā, nibbanti dhīrā yath'āyaṃ padīpo.

  • පරණ; දිරාපත්; භාවිත කළ; ලත්සත් නොවන

  • old; worn out; used; stale; not fresh

  • (නාම) අතීතය; පෙර සිදුවූ දේ; පැරණි කාලය

  • (as noun) the past; former things; old times

  • (නාම) පුරාණ ග්‍රන්ථ; පුරාණ කතා

  • (as noun) Purāṇas; a class of ancient Sanskrit literature or legends

pūraṇa1

approximate

pūrrootanasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

pūr1පිරවීම; ඉටු කරනවා

general

  • පූරණ කස්සප (බාහිර ගුරුවරයෙකුගේ නම)

  • Pūraṇa Kassapa, name of an ascetic teacher

  • SN 2.30

    ekam'antaṃ ṭhito kho asamo devaputto pūraṇaṃ kassapaṃ ārabbha bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi

  • MN 36

    abhijānām'ahaṃ, bho gotama, pūraṇaṃ kassapaṃ vādena vādaṃ samārabhitā. so'pi mayā vādena vādaṃ samāraddho aññen'aññaṃ paṭicari, bahiddhā kathaṃ apanāmesi, kopañ'ca dosañ'ca appaccayañ'ca pātv'ākāsi.

pūraṇa2

approximate

pūrrootanasuffix

Part of speech

noun · neuter

general

  • පිරවීම; පුරවාලීම; සම්පූර්ණ කිරීම

  • filling up; filling; fulfilling; carrying out completely

pura

approximate

via inflected form purāna · genitive plural

Part of speech

noun · neuter

general

  • නුවර; නගරය; පුරය

  • town; city; fortress; capital

  • SN 35.248

    sace, mārisā, dev'āsurasaṅgāme samupabyūḷhe asurā jineyyuṃ devā parājineyyuṃ, yena naṃ sakkaṃ devānam'indaṃ kaṇṭhapañcamehi bandhanehi bandhitvā mama santike āneyyātha asurapuran'ti.

  • MN 12

    evaṃ me sutaṃ, ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati bahinagare aparapure vanasaṇḍe.

  • ගෘහය; නිවස; අභ්යන්තර කාමරය

  • dwelling; house; inner chamber

  • ශරීරය

  • the body

pūra

approximate

pūrrootasuffix

via inflected form pūrāna · dative plural / genitive plural

Part of speech

adjective

Root

pūr1පිරවීම; ඉටු කරනවා

Synonyms

bhuttāvī, ākula

Antonyms

ūnaka

general

  • පිරුණු; සම්පූර්ණ

  • full; filled (with); stuffed (with)

  • Snp 3.11

    yadūnakaṃ taṃ saṇati, yaṃ pūraṃ santam'eva taṃ, aḍḍhakumbh'ūpamo bālo, rahado pūro'va paṇḍito.

  • Thig 13.1

    vāsito'va surabhī karaṇḍako, pupphapūra mama uttam'aṅgajo, taṃ jarāy'atha salomagandhikaṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā.

Encyclopedia

2 entries

Purāṇa
Person

  • පළමු සංගායනාවෙන් පසු එහි නිගමන පිළිගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටින විට, ඒ වෙනුවට තමා විසින්ම බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් සෘජුව අසා ඉගෙනගත් දෑ මත රැඳී සිටීමට කැමති වූ දක්ඛිණාගිරි හි භික්ෂුවක්

  • A monk of Dakkhiṇāgiri who, when asked after the First Council to endorse its findings, preferred instead to rely on what he himself had heard and learned directly from the Buddha.

Purāṇa2
Person

  • පසේනදි රජුගේ අභ්‍යන්තර නිලධාරියෙක්, ඉසිදත්ත ගේ සොහොයුරා, මිගසාලා ගේ පියා, ඉසිදත්ත සමඟ රාත්‍රී ප්‍රමාද වී කරන ලද ධර්ම සාකච්ඡාවලට රජු විසින් ප්‍රශංසා ලද, තුෂිත ලෝකයේ සකදාගාමී ලෙස උපත ලද්දෙකි

  • A chamberlain of King Pasenadi, brother of Isidatta and father of Migasālā, whose devoted late-night discussions of the Doctrine with Isidatta were praised by the king, and who was reborn in Tusita as a Once-returner.

Found an error in the dictionary?