Pāli Dictionary

purāṇa1

puraprefixaṇasuffix

Part of speech

noun · masculine

general

  • ปุราณ (ชื่อพระภิกษุ)

  • Purāṇa (name of a monk who lived in Dakkhiṇāgiri)

  • ปุราณ (ชื่ออำมาตย์ของพระเจ้าปเสนทิ)

  • Purāṇa (name of a chamberlain or architect of King Pasenadi)

purāṇa2

puraprefixaṇasuffix

Part of speech

adjective

Synonyms

purima, pubba, pubbaka, purimaka

general

  • ก่อน; เก่าแก่; แต่ก่อน

  • former; previous; ancient; of the past

  • MN 82

    upasaṅkamitvā mahantaṃ hiraññasuvaṇṇassa puñjaṃ kārāpetvā kilañjehi paṭicchādetvā āyasmato raṭṭhapālassa purāṇadutiyikā āmantesi, etha tumhe, vadhuyo, yena alaṅ'kārena alaṅ'katā pubbe raṭṭhapālassa kulaputtassa piyā hotha manāpā tena alaṅ'kārena alaṅ'karothā'ti.

  • Snp 2.1

    khīṇaṃ purāṇaṃ navaṃ n'atthi sambhavaṃ, virattacitt'āyatike bhavasmiṃ. te khīṇabījā avirūḷhichandā, nibbanti dhīrā yath'āyaṃ padīpo.

  • เก่า; ชำรุด; ใช้แล้ว; ไม่สด

  • old; worn out; used; stale; not fresh

  • (คำนาม) อดีต; เรื่องราวในอดีต; สมัยก่อน

  • (as noun) the past; former things; old times

  • (คำนาม) คัมภีร์ปุราณะ; วรรณกรรมสันสกฤตโบราณ

  • (as noun) Purāṇas; a class of ancient Sanskrit literature or legends

pūraṇa1

approximate

pūrrootanasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

pūr1เติม; เติมเต็ม

general

  • ปูรณกัสสปะ (ชื่อครูเดียรถีย์)

  • Pūraṇa Kassapa, name of an ascetic teacher

  • SN 2.30

    ekam'antaṃ ṭhito kho asamo devaputto pūraṇaṃ kassapaṃ ārabbha bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi

  • MN 36

    abhijānām'ahaṃ, bho gotama, pūraṇaṃ kassapaṃ vādena vādaṃ samārabhitā. so'pi mayā vādena vādaṃ samāraddho aññen'aññaṃ paṭicari, bahiddhā kathaṃ apanāmesi, kopañ'ca dosañ'ca appaccayañ'ca pātv'ākāsi.

pūraṇa2

approximate

pūrrootanasuffix

Part of speech

noun · neuter

general

  • การเติมเต็ม; การทำให้เต็ม; การทำให้สมบูรณ์

  • filling up; filling; fulfilling; carrying out completely

pura

approximate

via inflected form purāna · genitive plural

Part of speech

noun · neuter

general

  • เมือง; นคร; ป้อมปราการ; เมืองหลวง

  • town; city; fortress; capital

  • SN 35.248

    sace, mārisā, dev'āsurasaṅgāme samupabyūḷhe asurā jineyyuṃ devā parājineyyuṃ, yena naṃ sakkaṃ devānam'indaṃ kaṇṭhapañcamehi bandhanehi bandhitvā mama santike āneyyātha asurapuran'ti.

  • MN 12

    evaṃ me sutaṃ, ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati bahinagare aparapure vanasaṇḍe.

  • ที่อยู่อาศัย; บ้าน; ห้องชั้นใน

  • dwelling; house; inner chamber

  • ร่างกาย

  • the body

pūra

approximate

pūrrootasuffix

via inflected form pūrāna · dative plural / genitive plural

Part of speech

adjective

Root

pūr1เติม; เติมเต็ม

Synonyms

bhuttāvī, ākula

Antonyms

ūnaka

general

  • เต็ม; เต็มไปด้วย

  • full; filled (with); stuffed (with)

  • Snp 3.11

    yadūnakaṃ taṃ saṇati, yaṃ pūraṃ santam'eva taṃ, aḍḍhakumbh'ūpamo bālo, rahado pūro'va paṇḍito.

  • Thig 13.1

    vāsito'va surabhī karaṇḍako, pupphapūra mama uttam'aṅgajo, taṃ jarāy'atha salomagandhikaṃ, saccavādivacanaṃ anaññathā.

Encyclopedia

2 entries

Purāṇa
Person

  • ภิกษุแห่งทักขิณาคีรีผู้เมื่อถูกขอให้รับรองผลการสังคายนาครั้งแรกภายหลังเสร็จสิ้น กลับเลือกที่จะยึดถือสิ่งที่ตนเองได้ยินได้เรียนรู้โดยตรงจากพระพุทธเจ้าแทน

  • A monk of Dakkhiṇāgiri who, when asked after the First Council to endorse its findings, preferred instead to rely on what he himself had heard and learned directly from the Buddha.

Purāṇa2
Person

  • มหาดเล็กของพระเจ้าปเสนทิ น้องชายของอิสิทัตตะและบิดาของมิคสาลา ผู้ซึ่งการสนทนาธรรมยามดึกอย่างจริงจังกับอิสิทัตตะได้รับคำชมจากพระราชา และไปเกิดในดุสิตในฐานะพระสกทาคามี

  • A chamberlain of King Pasenadi, brother of Isidatta and father of Migasālā, whose devoted late-night discussions of the Doctrine with Isidatta were praised by the king, and who was reborn in Tusita as a Once-returner.

Found an error in the dictionary?