Pāli Dictionary

sāṭa

Part of speech

noun · masculine

Synonyms


general

  • රෙදි; වස්ත්‍රය; ආවරණය

  • cloth; garment; robe, wrap

  • Thig 12.1

    kummaggapaṭipannaṃ maṃ, ariyamaggaṃ samānayi, dak'ābhisecanā bhoti, imaṃ sāṭaṃ dadāmi te.

sata1

approximate

Part of speech

numeral


general

  • සි‍යය

  • one hundred (100)

  • සි‍යයක් අඩංගු; සි‍යයකින් සමන්විත

  • containing one hundred; consisting of a hundred

  • MN 56

    seyyathā'pi, bhante, nānāpupphānaṃ mahāpuppharāsi, tam'enaṃ dakkho mālākāro vā mālākār'antevāsī vā vicittaṃ mālaṃ gantheyya, evam'eva kho, bhante, so bhagavā anekavaṇṇo anekasatavaṇṇo.

sata2

approximate

Part of speech

adjective


doctrine

  • අනිත්‍ය; නොපවතින

  • impermanent

  • AN 4.199

    asmī'ti, bhikkhave, sati itth'asmī'ti hoti, evaṃ'smī'ti hoti, aññathā'smī'ti hoti, as'asmī'ti hoti, sat'asmī'ti hoti, santi hoti, itthaṃ santi hoti, evaṃ santi hoti, aññathā santi hoti

sata3

approximate

sajroottasuffix

Part of speech

adjective

Root

as1විය

Synonyms


mind

  • ඇලුණු; බැඳුණු; සක්ත

  • clung; stuck; attached

  • Thig 2.9

    abhaye bhiduro kāyo, yattha satā puthujjanā, nikkhipissām'imaṃ dehaṃ, sampajānā satīmatī.

sāta1

approximate

sanroottasuffix

Part of speech

noun · neuter

Synonyms

Antonyms


general

  • සතුට; ප්‍රීතිය; සැපය

  • pleasure; happiness; delight; comfort

  • Snp 4.2

    icchānidānā bhavasātabaddhā, te duppamuñcā na hi aññamokkhā, pacchā pure vā'pi apekkhamānā, ime'va kāme purime'va jappaṃ.

meditation

  • (භාවනාවේදී) ධ්‍යානයේ සැපය හා සුවපහසුව

  • (in meditation) the ease and pleasure of jhāna; comfort of absorption

sāta2

approximate

sanroottasuffix

Part of speech

adjective

Root

san1කැමති වීම; ආදරය කිරීම

Synonyms

Antonyms


general

  • ප්‍රසන්න වූ; සතුටුදායක වූ

  • pleasant; nice; agreeable; appealing

  • MN 40

    seyyathā'pi, bhikkhave, pokkharaṇī acch'odakā sāta-odakā sīt'odakā setakā supatitthā ramaṇīyā.

  • Snp 4.11

    sātaṃ asātan'ti yam'āhu loke, tam'ūpanissāya pahoti chando, rūpesu disvā vibhavaṃ bhavañ'ca, vinicchayaṃ kubbati jantu loke.

sata4

approximate

sarroottasuffix

Part of speech

adjective

Root

sar1මතක තබාගැනීම


mind

  • සිහි ඇති; සිහි කළ හැකි; සිත විපතට නොවැටෙන සේ රක්නා

  • mindful; conscious; present; attentive

  • සිහි කළ; මතකයට නැගුණු

  • remembered; recollected

saṭa

approximate

Part of speech

noun · masculine


general

  • කසල; වැඩකට නැති කොටස

  • dregs; rubbish; the worst part; waste product

  • MN 4

    tattha ca me, brāhmaṇa, viharato mago vā āgacchati, moro vā kaṭṭhaṃ pāteti, vāto vā paṇṇasaṭaṃ ereti, tassa mayhaṃ brāhmaṇa etadahosi, etaṃ nūna taṃ bhayabheravaṃ āgacchatī'ti.

santa1

approximate

sarootntasuffix

via inflected form satā · instrumental singular / ablative singular

Part of speech

adjective

Root

as1විය

Synonyms

Antonyms


general

  • පවතින; ඇති; සත්‍ය; නිවැරදි

  • existing; being; present; true; correct

  • Snp 4.6

    socanti janā mamāyite, na hi santi niccā pariggahā, vinābhāva'santam'ev'idaṃ, iti disvā n'āgāram'āvase.

  • AN 5.76

    so ñātakehi nīyamāno appatvā'va ñātake antarāmagge kālaṃ karoti. evarūpo'pi, bhikkhave, idh'ekacco yodh'ājīvo hoti. ayaṃ, bhikkhave, dutiyo yodh'ājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.

ethics

  • සත්පුරුෂයා; පණ්ඩිතයා; යහපත් පුද්ගලයා

  • virtuous man; good person; wise person; sage

  • Iti 76

    tasmā pattapuṭass'eva, ñatvā sampākam'attano, asante n'upaseveyya, sante seveyya paṇḍito, asanto nirayaṃ nenti, santo pāpenti suggatin'ti.

  • Snp 4.14

    yaṃ kiñci dhammam'abhijaññā, ajjhattaṃ athavā'pi bahiddhā, na tena thāmaṃ kubbetha, na hi sā nibbuti sataṃ vuttā.

santa2

approximate

samroottasuffix

via inflected form satā · instrumental singular / ablative singular

Part of speech

adjective

Root

sam3සන්සුන් වෙන්න

Synonyms

Antonyms


mind

  • සන්සුන්; ශාන්ත; සංසිඳුණු; ඉවසිලිවන්ත

  • still; calm; at peace; tranquil

  • Dhp 96

    santaṃ tassa manaṃ hoti, santā vācā ca kamma ca, samma'd'aññā vimuttassa, upasantassa tādino.

  • MN 152

    etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ upekkhā'ti

general

  • වෙහෙසට පත්; මහන්සි වූ; තෙහෙට්ටු වූ

  • tired; wearied; fatigued; exhausted

  • Dhp 60

    dīghā jāgarato ratti, dīghaṃ santassa yojanaṃ, dīgho bālānaṃ saṃsāro, saddhammaṃ avijānataṃ.

Found an error in the dictionary?