Pāli Dictionary
doctrine
सार; तत्त्व; मूल्य; सारभाग
essence; core; substance; pith; value
Snp 1.1
yo n'ājjhagamā bhavesu sāraṃ, vicinaṃ puppham'iva udumbaresu, so bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇam'iva tacaṃ purāṇaṃ.
MN 30
etaṃ sāraṃ etaṃ pariyosānan'ti
general
वृक्ष का सारभाग; कठोर लकड़ी
heartwood; hardwood; solid wood
MN 18
seyyathā'pi, āvuso, puriso sār'atthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkamm'eva mūlaṃ, atikkamma khandhaṃ, sākhāpalāse sāraṃ pariyesitabbaṃ maññeyya
MN 29
yañ'c'assa sārena sārakaraṇīyaṃ tañ'c'assa atthaṃ anubhavissatī'ti.
आवश्यक; श्रेष्ठ; समर्थ; मूल्यवान
essential; substantial; valuable; strong; excellent
AN 5.162
seyyathā'pi, āvuso, bhikkhu paṃsukūliko rathiyāya nantakaṃ disvā vāmena pādena niggaṇhitvā dakkhiṇena pādena pattharitvā, yo sāro taṃ paripātetvā ādāya pakkameyya.
DN 23
tena hi, bho, yānamhākaṃ satthe appasārāni paṇiyāni, tāni chaḍḍetvā, yāni imasmiṃ satthe mahāsārāni paṇiyāni, tāni ādiyathā'ti.
रस; गोंद; नमी
sap; resin; moisture; fluid
SN 22.54
imāni c'assu, bhikkhave, pañca bījajātāni akhaṇḍāni apūtikāni avāt'ātapahatāni sār'ādāni sukhasayitāni, pathavī ca n'āssa, āpo ca n'āssa, api nu'māni, bhikkhave, pañca bījajātāni vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyyun'ti?
Part of speech
verb
Root
sar1याद करना
mind
याद दिलाता है; स्मरण कराता है
reminds; makes remember
AN 4.191
api ca kho opapātiko opapātikaṃ sāreti, sarasi tvaṃ, mārisa, sarasi tvaṃ, mārisa, yattha mayaṃ pubbe brahmacariyaṃ acarimhā'ti. so evam'āha, sarāmi, mārisa, sarāmi, mārisā'ti.
Part of speech
verb
Root
sar1याद करना
general
रवाना करता है; भगाता है; आगे ले जाता है
sets out; drives out; rides out; leads forth
MN 119
tam'enaṃ dakkho yogg'ācariyo assadammasārathi abhiruhitvā vāmena hatthena rasmiyo gahetvā dakkhiṇena hatthena patodaṃ gahetvā yen'icchakaṃ yadicchakaṃ sāreyyā'pi paccāsāreyyā'pi
मार्गदर्शन करता है; प्रशिक्षित करता है; सिखाता है
leads; trains; instructs
sarati1
approximatevia inflected form sare · 1st person·present·reflexive singular / 1st person·imperative·reflexive singular / 3rd person·optative singular / 2nd person·optative singular / 1st person·optative singular
Part of speech
verb
general
आगे बढ़ना; बहकना; भटकना; बहना
moves along; drifts; wanders; flows
फैलना; धारा बनकर बहना
spreads out; streams forth
mind
काम-राग से बहना; वासना रिसना
streams or seeps with lust
SN 4.25
passaddhakāyo suvimuttacitto, asaṅkharāno satimā anoko, aññāya dhammaṃ avitakkajhāyī, na kuppati na sarati na thino.
general
झील; तालाब; जलाशय; महासागर
lake; pool; body of water; ocean
SN 1.13
n'atthi puttasamaṃ pemaṃ, n'atthi gosamitaṃ dhanaṃ, n'atthi sūriyasamā ābhā, samuddaparamā sarā'ti.
Snp 5.11
majjhe sarasmiṃ tiṭṭhataṃ, oghe jāte mahabbhaye, jarāmaccuparetānaṃ, dīpaṃ pabrūhi mārisa, tvañ'ca me dīpamakkhāhi, yathā'y'idaṃ n'āparaṃ siyā.
sara
approximatevia inflected form sare · accusative plural / locative singular / vocative singular
Part of speech
noun · masculine
Root
sar1याद करना
general
झील; सर; तालाब
a lake; a pool; a natural body of water
(विशेषण) बहता हुआ; प्रवाहमान
(as adjective) flowing; streaming; moving
Snp 1.1
yo taṇham'udacchidā asesaṃ, saritaṃ sīghasaraṃ visosayitvā, so bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇam'ivattacaṃ purāṇaṃ.
sarati2
approximatevia inflected form sare · 1st person·present·reflexive singular / 1st person·imperative·reflexive singular / 3rd person·optative singular / 2nd person·optative singular / 1st person·optative singular
mind
याद रखना; स्मरण करना; याद करना
remembers; recollects
AN 8.14
katame ca, bhikkhave, aṭṭha purisakhaḷuṅkā aṭṭha ca purisadosā? idha, bhikkhave, bhikkhū bhikkhuṃ āpattiyā codenti. so bhikkhu bhikkhūhi āpattiyā codiyamāno, na sarāmī'ti asatiyā nibbeṭheti.
Thig 16.1
sara catur'odadhī, upanīte assuthaññarudhiramhi, sara ekakappam'aṭṭhīnaṃ, sañcayaṃ vipulena samaṃ.
Found an error in the dictionary?