Pāli Dictionary

sāra

sārrootasuffix

via inflected form sāre · accusative plural / locative singular / vocative singular

Part of speech

noun

Root

sar1මතක තබාගැනීම

Synonyms

Antonyms


doctrine

  • සාරය; හරය; අරටුව; වටිනාකම

  • essence; core; substance; pith; value

  • Snp 1.1

    yo n'ājjhagamā bhavesu sāraṃ, vicinaṃ puppham'iva udumbaresu, so bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇam'iva tacaṃ purāṇaṃ.

  • MN 30

    etaṃ sāraṃ etaṃ pariyosānan'ti

general

  • අරටුව; දැඩි දැව

  • heartwood; hardwood; solid wood

  • MN 18

    seyyathā'pi, āvuso, puriso sār'atthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkamm'eva mūlaṃ, atikkamma khandhaṃ, sākhāpalāse sāraṃ pariyesitabbaṃ maññeyya

  • MN 29

    yañ'c'assa sārena sārakaraṇīyaṃ tañ'c'assa atthaṃ anubhavissatī'ti.

  • උත්තම; ශ්‍රේෂ්ඨ; ශක්තිමත්; වටිනා

  • essential; substantial; valuable; strong; excellent

  • AN 5.162

    seyyathā'pi, āvuso, bhikkhu paṃsukūliko rathiyāya nantakaṃ disvā vāmena pādena niggaṇhitvā dakkhiṇena pādena pattharitvā, yo sāro taṃ paripātetvā ādāya pakkameyya.

  • DN 23

    tena hi, bho, yānamhākaṃ satthe appasārāni paṇiyāni, tāni chaḍḍetvā, yāni imasmiṃ satthe mahāsārāni paṇiyāni, tāni ādiyathā'ti.

  • ඉස්ම; තෙල්; දියර

  • sap; resin; moisture; fluid

  • SN 22.54

    imāni c'assu, bhikkhave, pañca bījajātāni akhaṇḍāni apūtikāni avāt'ātapahatāni sār'ādāni sukhasayitāni, pathavī ca n'āssa, āpo ca n'āssa, api nu'māni, bhikkhave, pañca bījajātāni vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyyun'ti?

sāreti1

sarrootesuffix

via inflected form sāre · 1st person·imperative·reflexive singular / 3rd person·optative singular / 2nd person·optative singular / 1st person·optative singular

Part of speech

verb

Root

sar1මතක තබාගැනීම


mind

  • සිහිපත් කරයි; මතක් කරයි

  • reminds; makes remember

  • AN 4.191

    api ca kho opapātiko opapātikaṃ sāreti, sarasi tvaṃ, mārisa, sarasi tvaṃ, mārisa, yattha mayaṃ pubbe brahmacariyaṃ acarimhā'ti. so evam'āha, sarāmi, mārisa, sarāmi, mārisā'ti.

sāreti2

sarrootesuffix

via inflected form sāre · 1st person·imperative·reflexive singular / 3rd person·optative singular / 2nd person·optative singular / 1st person·optative singular

Part of speech

verb

Root

sar1මතක තබාගැනීම


general

  • පිටත් කරයි; ගමන් කරවයි

  • sets out; drives out; rides out; leads forth

  • MN 119

    tam'enaṃ dakkho yogg'ācariyo assadammasārathi abhiruhitvā vāmena hatthena rasmiyo gahetvā dakkhiṇena hatthena patodaṃ gahetvā yen'icchakaṃ yadicchakaṃ sāreyyā'pi paccāsāreyyā'pi

  • මඟ පෙන්වයි; පුහුණු කරයි; උගන්වයි

  • leads; trains; instructs

sarati1

approximate

via inflected form sare · 1st person·present·reflexive singular / 1st person·imperative·reflexive singular / 3rd person·optative singular / 2nd person·optative singular / 1st person·optative singular

Part of speech

verb


general

  • ගමන් කරයි; පාවෙයි; සැරිසරයි; ගලා යයි

  • moves along; drifts; wanders; flows

  • පැතිරෙයි; ධාරාවක් සේ ගලා එයි

  • spreads out; streams forth

mind

  • රාගයෙන් ගලා යයි; කාමය කාන්දු වෙයි

  • streams or seeps with lust

  • SN 4.25

    passaddhakāyo suvimuttacitto, asaṅkharāno satimā anoko, aññāya dhammaṃ avitakkajhāyī, na kuppati na sarati na thino.

saras

approximate

sarrootassuffix

via inflected form sare · accusative plural / locative singular

Part of speech

noun · masculine

Root

sar1මතක තබාගැනීම

Synonyms


general

  • විල; තටාකය; ජලාශය; සාගරය

  • lake; pool; body of water; ocean

  • SN 1.13

    n'atthi puttasamaṃ pemaṃ, n'atthi gosamitaṃ dhanaṃ, n'atthi sūriyasamā ābhā, samuddaparamā sarā'ti.

  • Snp 5.11

    majjhe sarasmiṃ tiṭṭhataṃ, oghe jāte mahabbhaye, jarāmaccuparetānaṃ, dīpaṃ pabrūhi mārisa, tvañ'ca me dīpamakkhāhi, yathā'y'idaṃ n'āparaṃ siyā.

sara

approximate

via inflected form sare · accusative plural / locative singular / vocative singular

Part of speech

noun · masculine

Root

sar1මතක තබාගැනීම


general

  • විල; තඩාගය

  • a lake; a pool; a natural body of water

  • (විශේෂණ) ගලා යන; ප්‍රවාහ වන

  • (as adjective) flowing; streaming; moving

  • Snp 1.1

    yo taṇham'udacchidā asesaṃ, saritaṃ sīghasaraṃ visosayitvā, so bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇam'ivattacaṃ purāṇaṃ.

sarati2

approximate

via inflected form sare · 1st person·present·reflexive singular / 1st person·imperative·reflexive singular / 3rd person·optative singular / 2nd person·optative singular / 1st person·optative singular

Part of speech

verb

Synonyms

Antonyms


mind

  • මතක තබාගනියි; සිහි කරයි; සිහිපත් කරයි

  • remembers; recollects

  • AN 8.14

    katame ca, bhikkhave, aṭṭha purisakhaḷuṅkā aṭṭha ca purisadosā? idha, bhikkhave, bhikkhū bhikkhuṃ āpattiyā codenti. so bhikkhu bhikkhūhi āpattiyā codiyamāno, na sarāmī'ti asatiyā nibbeṭheti.

  • Thig 16.1

    sara catur'odadhī, upanīte assuthaññarudhiramhi, sara ekakappam'aṭṭhīnaṃ, sañcayaṃ vipulena samaṃ.

Found an error in the dictionary?