Pāli Dictionary

samaṃ

samastemaṃsuffix

Part of speech

indeclinable

Antonyms


general

  • සමානව; ඒකාකාරව; සුමටව

  • evenly; equally; in a similar or balanced manner; smoothly

  • DN 19

    ko nu kho, bho, pahoti imaṃ mahāpathaviṃ uttarena āyataṃ dakkhiṇena sakaṭamukhaṃ sattadhā samaṃ suvibhattaṃ vibhajitun'ti

  • DN 21

    yaṃ karomasi brahmuno, samaṃ devehi mārisa, tadajja tuyhaṃ kassāma, handa sāmaṃ karoma te.

  • සමාන (හා); සමානම; හරියටම

  • equal (to); the same (as); just like

  • Thig 16.1

    sara catur'odadhī, upanīte assuthaññarudhiramhi, sara ekakappam'aṭṭhīnaṃ, sañcayaṃ vipulena samaṃ.

sāmaṃ

approximate

sastemāmaṃsuffix

Part of speech

indeclinable

Synonyms


general

  • තමා විසින්; තෙමේ; ස්වයං

  • oneself; by oneself; personally; individually

  • SN 22.81

    kosambiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto sāmaṃ sen'āsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaram'ādāya anāmantetvā upaṭṭhāke anapaloketvā bhikkhusaṅghaṃ eko adutiyo cārikaṃ pakkāmi

  • Snp 4.12

    atisāradiṭṭhiyā'va so samatto, mānena matto paripuṇṇamānī, sayam'eva sāmaṃ manas'ābhisitto, diṭṭhī hi sā tassa tathā samattā.

sama1

samrootasuffix

via inflected form samaṃ · nominative singular / accusative singular / vocative singular

Part of speech

noun · masculine

Root

sam3සන්සුන් වෙන්න

Synonyms

Antonyms


meditation

  • සන්සිඳීම; සැනසීම; ශාන්ත බව; සිතේ සන්සුන්කම

  • calmness; tranquillity; serenity; mental quiet

sama2

via inflected form samaṃ · nominative singular / accusative singular

Part of speech

adjective

Synonyms

Antonyms


general

  • සමාන; සම; එක හා සමාන; සදෘශ

  • equal; like; the same; identical (to)

  • Snp 2.1

    yaṃ kiñci vittaṃ idha vā huraṃ vā, saggesu vā yaṃ ratanaṃ paṇītaṃ, na no samaṃ atthi tathāgatena, idam'pi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.

  • Snp 4.10

    upekkhako sadā sato, na loke maññate samaṃ, na visesī na nīceyyo, tassa no santi ussadā.

  • මට්ටම් වූ; පැතලි; සමබර; ඒකාකාරී

  • even; level; balanced; flat

  • (නාම/ක්‍රියා විශේෂණ) සමානත්වය; සාදෘශ්‍යය; සමතලා බිම; සම්පූර්ණයෙන්; සමානව; සාධාරණව

  • (as noun or adverb) equality; similarity; even ground; altogether; equally; justly

ethics

  • පක්ෂපාත නොවූ; සාධාරණ; ඍජු; ධාර්මික

  • impartial; upright; just; moral; righteous

samā

via inflected form samaṃ · accusative singular

Part of speech

noun · feminine

Synonyms


general

  • අවුරුද්ද

  • year

  • Dhp 106

    māse māse sahassena, yo yajetha sataṃ samaṃ, ekañ'ca bhāvit'attānaṃ, muhuttam'api pūjaye, sā'y'eva pūjanā seyyo, yañ'ce vassasataṃ hutaṃ.

  • SN 1.38

    pañcavedā sataṃ samaṃ, tapassī brāhmaṇā caraṃ, cittañ'ca nesaṃ na sammā vimuttaṃ, hīn'attharūpā na pāraṅ'gamā te.

sāma1

approximate

via inflected form sāmaṃ · nominative singular / accusative singular / vocative singular

Part of speech

noun · masculine

Root

sam3සන්සුන් වෙන්න


general

  • සංසිඳීම; සමාදානය; සාමය

  • peace; tranquillity; appeasement

sāma2

approximate

via inflected form sāmaṃ · nominative singular / accusative singular

Part of speech

adjective


general

  • කළු පැහැති

  • brown; dark brown; black; dark

  • MN 36

    kāḷo samaṇo gotamo'ti. ekacce manussā evam'āhaṃsu, na kāḷo samaṇo gotamo, sāmo samaṇo gotamo'ti. ekacce manussā evam'āhaṃsu, na kāḷo samaṇo gotamo, na'pi sāmo, maṅguracchavi samaṇo gotamo'ti.

  • MN 63

    so evaṃ vadeyya, na tāv'āhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yen'amhi viddho, kāḷo vā sāmo vā maṅguracchavī vā'ti

  • ගීතය; ශුද්ධ ගීතය; වන්දනය; සාම වේදය

  • song; sacred song; devotion; worship; the Sāmaveda

  • සාම (රජ, බෝසත්, බල්ලා සහ දේවදත්තගේ නම)

  • Sāma (name of a king, a Bodhisatta, a hound, and Devadatta in a past life)

sāmā

approximate

sāmastemāsuffix

via inflected form sāmaṃ · accusative singular

Part of speech

noun · feminine

Root

sam3සන්සුන් වෙන්න


cosmology

  • බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ එන කාන්තා නාමයක් (රහත් භික්ෂුණිය, අග්‍ර ශ්‍රාවිකාව, ගණිකාව වැනි)

  • name of several women in Buddhist literature, including an arahant nun (Sāmā Therī), chief female disciples of past Buddhas, and a courtesan

  • Thig 2.10

    itthaṃ sudaṃ sāmā therī gāthaṃ abhāsitthā'ti.

  • Thig 3.1

    itthaṃ sudaṃ aparā sāmā therī gāthaṃ abhāsitthā'ti.

Found an error in the dictionary?