Pāli Dictionary

saraṇa1

saprefixraṇrootasuffix

Part of speech

adjective

Root

raṇ1ගැටුම; යුද්ධ කරන්න

Antonyms

araṇa

doctrine

  • හානිකර; දුෂ්ට; අශාන්ත; කෙලෙස් සහිත; යුද්ධයට අදාළ

  • harmful; malign; unpeaceful; defiled; concomitant with war

  • MN 139

    tasmā eso dhammo saraṇo.

saraṇa2

sarrootaṇasuffix

Part of speech

noun · neuter

Root

sar1මතක තබාගැනීම

doctrine

  • පිහිට; ආරක්ෂාව; උපකාරය; විශේෂයෙන් ත්රිවිධ රත්නය (බුදු, දහම්, සඟ); නිවනේ නාමය

  • refuge; protection; help; especially the Three Refuges (the Buddha, the Dhamma, and the Sangha); an epithet of Nibbāna

general

  • ගෘහය; නිවස; සෙවණ

  • house; home; shelter

  • සැරයටිය; යෂ්ටිය

  • walking stick; staff

saraṇa3

sarrootaṇasuffix

Part of speech

noun · neuter

Root

sar1මතක තබාගැනීම

mind

  • සිහි කිරීම; මතකය; ස්මෘතිය

  • remembering; remembrance; memory

sāra

approximate

sārrootasuffix

via inflected form sārāna · dative plural / genitive plural

Part of speech

noun

Root

sar1මතක තබාගැනීම

Synonyms

ādi, sineha

Antonyms

asāra, nissāra

doctrine

  • සාරය; හරය; අරටුව; වටිනාකම

  • essence; core; substance; pith; value

  • Snp 1.1

    yo n'ājjhagamā bhavesu sāraṃ, vicinaṃ puppham'iva udumbaresu, so bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇam'iva tacaṃ purāṇaṃ.

  • MN 30

    etaṃ sāraṃ etaṃ pariyosānan'ti

general

  • අරටුව; දැඩි දැව

  • heartwood; hardwood; solid wood

  • MN 18

    seyyathā'pi, āvuso, puriso sār'atthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkamm'eva mūlaṃ, atikkamma khandhaṃ, sākhāpalāse sāraṃ pariyesitabbaṃ maññeyya

  • MN 29

    yañ'c'assa sārena sārakaraṇīyaṃ tañ'c'assa atthaṃ anubhavissatī'ti.

  • උත්තම; ශ්‍රේෂ්ඨ; ශක්තිමත්; වටිනා

  • essential; substantial; valuable; strong; excellent

  • AN 5.162

    seyyathā'pi, āvuso, bhikkhu paṃsukūliko rathiyāya nantakaṃ disvā vāmena pādena niggaṇhitvā dakkhiṇena pādena pattharitvā, yo sāro taṃ paripātetvā ādāya pakkameyya.

  • DN 23

    tena hi, bho, yānamhākaṃ satthe appasārāni paṇiyāni, tāni chaḍḍetvā, yāni imasmiṃ satthe mahāsārāni paṇiyāni, tāni ādiyathā'ti.

  • ඉස්ම; තෙල්; දියර

  • sap; resin; moisture; fluid

  • SN 22.54

    imāni c'assu, bhikkhave, pañca bījajātāni akhaṇḍāni apūtikāni avāt'ātapahatāni sār'ādāni sukhasayitāni, pathavī ca n'āssa, āpo ca n'āssa, api nu'māni, bhikkhave, pañca bījajātāni vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyyun'ti?

sara

approximate

via inflected form sarāna · dative plural / genitive plural

Part of speech

noun · masculine

Root

sar1මතක තබාගැනීම

general

  • විල; තඩාගය

  • a lake; a pool; a natural body of water

  • (විශේෂණ) ගලා යන; ප්‍රවාහ වන

  • (as adjective) flowing; streaming; moving

  • Snp 1.1

    yo taṇham'udacchidā asesaṃ, saritaṃ sīghasaraṃ visosayitvā, so bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇam'ivattacaṃ purāṇaṃ.

Encyclopedia

5 entries

Saraṇa
Person

  • සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍ර ශ්‍රාවකයන් දෙදෙනාගෙන් කෙනෙකි, එමෙන්ම උන්වහන්සේගේ අර්ධ සහෝදරයෙකි.

  • One of the two chief disciples, and also a step-brother, of the Buddha Sumana.

Saraṇa2
Person

  • සුමන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ප්‍රධාන ගිහි උපස්ථායකයන්ගෙන් කෙනෙකි.

  • One of the chief lay supporters of the Buddha Sumana.

Saraṇa3
Person

  • සුමේධ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍ර ශ්‍රාවකයන් දෙදෙනාගෙන් කෙනෙකි, එමෙන්ම උන්වහන්සේගේ බාල සොහොයුරෙකි.

  • One of the two chief disciples of the Buddha Sumedha, and the Buddha’s younger brother.

Saraṇa4
Place

  • ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් නගරය වන අතර, එහිදී උන්වහන්සේ අග්‍ර ශ්‍රාවකයන් වන පදුම හා ඵුස්සදේව හමු වූහ.

  • The birth city of the Buddha Dhammadassī, where he met his two chief disciples, Paduma and Phussadeva.

Saraṇa5
Person

  • ධම්මදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පියා.

  • The father of the Buddha Dhammadassī.

Found an error in the dictionary?