Pāli Dictionary

sati

sarroottisuffix

Part of speech

noun · feminine

Root

sar1මතක තබාගැනීම

Literal

remembering

Synonyms

anussati, paṭissati

Antonyms

asati, assati

meditation

  • සතිය; සිහිය; සිත විපතට නොවැටෙන සේ රක්නා එළඹ සිටීම

  • mindfulness; awareness; presence of mind

  • SN 46.53

    satiñca khvāhaṃ, bhikkhave, sabbatthikaṃ vadāmi

general

  • මතකය; ස්මෘතිය; සිහි කිරීම

  • memory; recollection; remembering

  • SN 48.9

    cirakatampi cirabhāsitampi saritā hoti anussaritā

satī

approximate

asrootntasuffixīsuffix

Part of speech

noun · feminine

Root

as1විය

general

  • පතිව්‍රතා ස්ත්‍රිය; සිය සැමියා නො ඉක්මවන්නී

  • a chaste woman; a faithful and virtuous wife

  • පවතින; භවයෙහි පවතින (santa හි ස්ත්‍රී ලිංගික ආකාරය)

  • being; existing; present (feminine of santa)

sāti

approximate

Part of speech

noun · masculine

general

  • සාති (විඤ්ඤාණය නොවෙනස්ව පවතී යැයි වැරදි දෘෂ්ටියක් ගත් භික්ෂුවකගේ නම)

  • Sāti, a monk who held the wrong view that consciousness persists unchanged (subject of the Mahātaṇhāsaṅkhaya Sutta, MN 38)

  • MN 38

    tena kho pana samayena sātissa nāma bhikkhuno kevaṭṭaputtassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti, tath'āhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā tadev'idaṃ viññāṇaṃ sandhāvati saṃsarati anaññan'ti.

cosmology

  • නක්ෂත්‍රයක් (අර්ක්තුරස් තාරකාව)

  • the star Arcturus; name of a nakshatra (lunar mansion)

  • MN 38

    tena kho pana samayena sātissa nāma bhikkhuno kevaṭṭaputtassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti, tath'āhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā tadev'idaṃ viññāṇaṃ sandhāvati saṃsarati anaññan'ti.

santa1

sarootntasuffix

via inflected form sati · nominative singular · plural / accusative plural / locative singular · plural / vocative singular · plural

Part of speech

adjective

Root

as1විය

Synonyms

samāna, viññū, paguṇa

Antonyms

asanta

general

  • පවතින; ඇති; සත්‍ය; නිවැරදි

  • existing; being; present; true; correct

  • Snp 4.6

    socanti janā mamāyite, na hi santi niccā pariggahā, vinābhāva'santam'ev'idaṃ, iti disvā n'āgāram'āvase.

  • AN 5.76

    so ñātakehi nīyamāno appatvā'va ñātake antarāmagge kālaṃ karoti. evarūpo'pi, bhikkhave, idh'ekacco yodh'ājīvo hoti. ayaṃ, bhikkhave, dutiyo yodh'ājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.

ethics

  • සත්පුරුෂයා; පණ්ඩිතයා; යහපත් පුද්ගලයා

  • virtuous man; good person; wise person; sage

  • Iti 76

    tasmā pattapuṭass'eva, ñatvā sampākam'attano, asante n'upaseveyya, sante seveyya paṇḍito, asanto nirayaṃ nenti, santo pāpenti suggatin'ti.

  • Snp 4.14

    yaṃ kiñci dhammam'abhijaññā, ajjhattaṃ athavā'pi bahiddhā, na tena thāmaṃ kubbetha, na hi sā nibbuti sataṃ vuttā.

santa2

samroottasuffix

via inflected form sati · nominative singular · plural / accusative plural / locative singular · plural / vocative singular · plural

Part of speech

adjective

Root

sam3සන්සුන් වෙන්න

Synonyms

kilanta, anāvila, upasanta

Antonyms

asanta

mind

  • සන්සුන්; ශාන්ත; සංසිඳුණු; ඉවසිලිවන්ත

  • still; calm; at peace; tranquil

  • Dhp 96

    santaṃ tassa manaṃ hoti, santā vācā ca kamma ca, samma'd'aññā vimuttassa, upasantassa tādino.

  • MN 152

    etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ upekkhā'ti

general

  • වෙහෙසට පත්; මහන්සි වූ; තෙහෙට්ටු වූ

  • tired; wearied; fatigued; exhausted

  • Dhp 60

    dīghā jāgarato ratti, dīghaṃ santassa yojanaṃ, dīgho bālānaṃ saṃsāro, saddhammaṃ avijānataṃ.

Encyclopedia

Sāti
Personapproximate

  • විඤ්ඤාණය එක් ජීවිතයක සිට තවත් ජීවිතයකට වෙනස් නොවී ගමන් කරයි යන වැරදි මතය නිසා, බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔහුව නිවැරදි කිරීමට මහාතණ්හාසංඛය සූත්‍රය දේශනා කිරීමට හේතු වූ, ධීවරයෙකුගේ පුත් භික්ෂුවකි.

  • A fisherman’s son and monk whose mistaken view that consciousness passes on unchanged from life to life prompted the Buddha to teach the Mahātaṇhāsaṅkhaya Sutta to correct him.

MN 38

Found an error in the dictionary?