Pāli Dictionary

vāraṇa1

vārerootanasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

var1ආවරණය; ඇඳුම; සීමා කරන්න

Synonyms

hatthi, hatthī, kuñjara, mātaṅga, gaja

general

  • ඇතා; එසේම ගිජු ලිහිණි වර්ගයක්

  • an elephant; also a kind of eagle-like bird

  • Thag 18.1

    nīl'abbhakūṭasadisā, kūṭ'āgāravar'ūpamā, vāraṇa-abhirudā rammā, te selā ramayanti maṃ.

vāraṇa2

vṛrootaṇasuffix

Part of speech

noun · neuter

general

  • වළක්වා ගැනීම; බාධාව; ප්‍රතිරෝධය

  • warding off, obstruction, resistance

varaṇa

approximate

Part of speech

noun · masculine

Root

var1ආවරණය; ඇඳුම; සීමා කරන්න

general

  • වරුණ ගසක් (Crataeva ගණයේ)

  • the tree Crataeva roxburghii (varaṇa/caper tree)

vara

approximate

varrootasuffix

via inflected form varāna · dative plural / genitive plural

Part of speech

adjective

Root

var1ආවරණය; ඇඳුම; සීමා කරන්න

Synonyms

bhadda, seṭṭha, bhadra

Antonyms

avara

general

  • උතුම්, ශ්‍රේෂ්ඨ, උසස්, ගෞරවනීය.

  • excellent; best; foremost; noble; princely.

  • SN 1.74

    vijjā uppatataṃ seṭṭhā, avijjā nipatataṃ varā, saṅgho pavajamānānaṃ, buddho pavadataṃ varo'ti.

  • SN 3.8

    tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo mallikāya deviyā saddhiṃ uparipāsādavaragato hoti. atha kho rājā pasenadi kosalo mallikaṃ deviṃ etadavoca, atthi nu kho te, mallike, koc'añño attanā piyataro'ti?

  • (නාම) විශේෂ අවසරය, වරප්‍රසාදය, කැමැත්ත, ආශීර්වාදය.

  • (noun) wish; boon; favour; blessing.

  • Thag 7.2

    buddho ce me varaṃ dajjā, so ca labbhetha me varo, gaṇhe'haṃ sabbalokassa, niccaṃ kāyagataṃ satiṃ.

vāra

approximate

varrootasuffix

via inflected form vārāna · genitive plural

Part of speech

noun · masculine

Root

var1ආවරණය; ඇඳුම; සීමා කරන්න

Synonyms

okāsa, otāra, caṅgavāra, avakāsa

general

  • අවස්ථාව; වාරය

  • occasion; opportunity; chance; a turn

  • වතාව; නැවත නැවත සිදුවීම

  • instance; repetition; a case, occurrence, or time (counting how often)

  • MN 102

    [yathā sassatavāre, tathā vitthāretabbaṃ]

  • පෙරණය; පෙරහන

  • sieve; filter (from the sense of restraining/holding back)

  • MN 23

    brāhmaṇo evam'āha, ukkhipa dvidhāpathaṃ, abhikkhaṇa, sumedha, satthaṃ ādāyā'ti. abhikkhaṇanto sumedho satthaṃ ādāya addasa caṅgavāraṃ. caṅgavāro, bhadante'ti.

  • වග්ගය; උප-කොටස

  • section; sub-section (of a text)

  • සතියේ දිනය

  • day of the week

mind

  • (සිතේ) හැරීම; ක්‍රියාකාරිත්වය

  • (of the mind) a turn; way; workings — a particular course the mind takes

Encyclopedia

Vāraṇa
Person

  • සර්පයන් හා මුගටියන් අතර මරාගැනීමේ සටනක් දැක කම්පාවට පත් වූ Kosala ස්ථවිරයෙකි; බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් උපදෙස් ලබා, එම ධර්ම දේශනාව මගින් රහත් විය.

  • An elder of Kosala who, distressed after witnessing a deadly fight between snakes and mongooses, sought the Buddha’s counsel and attained Arahantship through his teaching.

Thag 3.7

Found an error in the dictionary?