Pāli Dictionary

vāra

varrootasuffix

via inflected form vāre · accusative plural / locative singular

Part of speech

noun · masculine

Root

var1အဖုံး; အဝတ်အစား; စောင့်စည်းခြင်း

Synonyms

okāsa, otāra, caṅgavāra, avakāsa

general

  • အလှည့်၊ အခွင့်အရေး

  • occasion; opportunity; chance; a turn

  • အကြိမ်၊ ထပ်ခါထပ်ခါ

  • instance; repetition; a case, occurrence, or time (counting how often)

  • MN 102

    [yathā sassatavāre, tathā vitthāretabbaṃ]

  • ဆန်ခါ၊ စစ်ထုတ်ရန်ကိရိယာ

  • sieve; filter (from the sense of restraining/holding back)

  • MN 23

    brāhmaṇo evam'āha, ukkhipa dvidhāpathaṃ, abhikkhaṇa, sumedha, satthaṃ ādāyā'ti. abhikkhaṇanto sumedho satthaṃ ādāya addasa caṅgavāraṃ. caṅgavāro, bhadante'ti.

  • ပါဠိရပ်၊ အပိုင်းအခြား

  • section; sub-section (of a text)

  • နေ့ (တစ်ပတ်အတွင်းသောနေ့)

  • day of the week

mind

  • (စိတ်၏) အလှည့်၊ လုပ်ဆောင်ပုံ

  • (of the mind) a turn; way; workings — a particular course the mind takes

vāreti

vṛroot

via inflected form vāre · 1st person·imperative·reflexive singular / 3rd person·optative singular / 2nd person·optative singular / 1st person·optative singular

Part of speech

verb

Root

var1အဖုံး; အဝတ်အစား; စောင့်စည်းခြင်း

Synonyms

nivāreti, nivārayati, rundhati

general

  • တားဆီးသည်; ဟန့်တားသည်

  • prevents; obstructs; hinders

  • DN 19

    sace te ūnaṃ kāmehi, ahaṃ paripūrayāmi te, yo taṃ hiṃsati vāremi, bhūmisenāpati ahaṃ.

  • SN 1.77

    coraṃ harantaṃ vārenti, haranto samaṇo piyo, samaṇaṃ punappun'āyantaṃ, abhinandanti paṇḍitā'ti.

vāti

approximate

vāroottisuffix

via inflected form vare · 3rd person·present·reflexive plural

Part of speech

verb

Synonyms

pavāyati

general

  • တိုက်ခတ်သည်; လွင့်ပျံသည်; ပျံ့နှံ့သည်; အနံ့ထွက်သည်

  • blows; wafts; diffuses; emits a scent

  • Dhp 56

    appamatto ayaṃ gandho, yv'āyaṃ tagaracandanaṃ, yo ca sīlavataṃ gandho, vāti devesu uttamo.

vara

approximate

varrootasuffix

via inflected form vare · accusative plural / locative singular / vocative singular

Part of speech

adjective

Root

var1အဖုံး; အဝတ်အစား; စောင့်စည်းခြင်း

Synonyms

bhadda, seṭṭha, bhadra

Antonyms

avara

general

  • ကောင်းသော, မြတ်သော, အထူးတလည် ဂုဏ်ရှိသော။

  • excellent; best; foremost; noble; princely.

  • SN 1.74

    vijjā uppatataṃ seṭṭhā, avijjā nipatataṃ varā, saṅgho pavajamānānaṃ, buddho pavadataṃ varo'ti.

  • SN 3.8

    tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo mallikāya deviyā saddhiṃ uparipāsādavaragato hoti. atha kho rājā pasenadi kosalo mallikaṃ deviṃ etadavoca, atthi nu kho te, mallike, koc'añño attanā piyataro'ti?

  • (နာမ်) ဆု, တောင့်တသော အရာ, ကျေးဇူး, လက်ဆောင်။

  • (noun) wish; boon; favour; blessing.

  • Thag 7.2

    buddho ce me varaṃ dajjā, so ca labbhetha me varo, gaṇhe'haṃ sabbalokassa, niccaṃ kāyagataṃ satiṃ.

Found an error in the dictionary?