Pāli Dictionary

vata1

vatrootasuffix

Part of speech

noun · neuter

Root

vat1आगे बढ़ना; जारी रखना

Antonyms


ethics

  • व्रत; धार्मिक नियम; आचार

  • religious observance; vow; spiritual practice; ascetic duty

  • MN 7

    suddhassa sucikammassa, sadā sampajjate vataṃ

  • Snp 4.4

    sayaṃ samādāya vatāni jantu, ucc'āvacaṃ gacchati saññasatto, vidvā ca vedehi samecca dhammaṃ, na ucc'āvacaṃ gacchati bhūripañño.

  • (समास में) व्रतधारी

  • (in compounds) practising an observance; keeping a vow

vata2

Part of speech

indeclinable

Synonyms

kho, hi, api, sudaṃ, addhā, aho, nūna, have,


general

  • निश्चय से; सचमुच

  • indeed; certainly; surely; truly

  • MN 8

    so vata, cunda, attanā palipapalipanno paraṃ palipapalipannaṃ uddharissatīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati

  • Thag 3.3

    susukhaṃ vata nibbānaṃ, sammāsambuddhadesitaṃ, asokaṃ virajaṃ khemaṃ, yattha dukkhaṃ nirujjhatī'ti.

  • अहो; हाय

  • oh!; ah!; alas! (exclamation of wonder or grief)

  • DN 2

    acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho

  • Snp 4.16

    kiṃsū asissāmi kuvaṃ vā asissaṃ, dukkhaṃ vata settha kv'ajja sessaṃ, ete vitakke paridevaneyye, vinayetha sekho aniketacārī.

vāta

approximate

roottasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

1फूंकना

Synonyms

Antonyms


cosmology

  • हवा; वायु

  • wind; air; breeze

  • Dhp 7

    subh'ānupassiṃ viharantaṃ, indriyesu asaṃvutaṃ, bhojanamhi c'āmattaññuṃ, kusītaṃ hīnavīriyaṃ, taṃ ve pasahati māro, vāto rukkhaṃ'va dubbalaṃ.

  • AN 3.132

    seyyathā'pi, bhikkhave, pathaviyā lekhā khippaṃ lujjati vātena vā udakena vā, na ciraṭṭhitikā hoti, evam'evaṃ kho, bhikkhave, idh'ekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati. so ca khv'assa kodho na dīgharattaṃ anuseti.

doctrine

  • शरीर की वायु; पेट की गैस; वात रोग

  • internal wind; bodily air; flatulence; wind disease

general

  • वातावरण; माहौल; अवस्था (भूतकालिक कृदंत: से परिपूर्ण, से सुगंधित)

  • atmosphere; vibe; condition; state (as past participle: pervaded by, scented with)

  • DN 25

    udāhu, evaṃ su te bhagavanto araññavanapatthāni pantāni sen'āsanāni paṭisevanti appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni, seyyathā'p'āhaṃ etarahī'ti.

  • फुहार; हवा से उड़ती जल-बूंदें

  • spray; mist blown by the wind

  • SN 46.53

    so tattha allāni c'eva tiṇāni pakkhipeyya, allāni ca gomayāni pakkhipeyya, allāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya, udakavātañ'ca dadeyya, paṃsukena ca okireyya.

vaṭa

approximate

Part of speech

noun · masculine

Root

var1आवरण; पोशाक; रोकना

Synonyms


general

  • बरगद का पेड़

  • the banyan (Indian fig) tree

vāṭa

approximate

varrootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

var1आवरण; पोशाक; रोकना


general

  • बाड़ा; घिरी हुई भूमि

  • enclosure; enclosed ground

  • DN 5

    pacchimena yaññavāṭassa brāhmaṇamahāsālā negamā c'eva jānapadā ca dānāni paṭṭhapesuṃ. uttarena yaññavāṭassa gahapatinecayikā negamā c'eva jānapadā ca dānāni paṭṭhapesuṃ.

Found an error in the dictionary?