Pāli Dictionary
Part of speech
noun · masculine
Root
ñā5දැනගැනීම
Synonyms
general
ක්රමය; පද්ධතිය; නීතිය; (පසුකාලීන) තර්ක ශාස්ත්රය
method; system; rule; (in later usage) logic
doctrine
නිවැරදි මාර්ගය; යහපත් හැසිරීම; සුදුසුබව; ආර්ය මාර්ගය (බොහෝ විට ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය)
right way; right conduct; propriety; the Noble Path (often referring to the Noble Eightfold Path)
DN 22
ek'āyano ayaṃ, bhikkhave, maggo sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅ'gamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya yadidaṃ cattāro satipaṭṭhānā
MN 75
rakkhass'etaṃ, māgaṇḍiya, vācaṃ, rakkhass'etaṃ, māgaṇḍiya, vācaṃ. bahū hi tassa bhoto gotamassa khattiyapaṇḍitā'pi brāhmaṇapaṇḍitā'pi gahapatipaṇḍitā'pi samaṇapaṇḍitā'pi abhippasannā vinītā ariye ñāye dhamme kusale'ti.
Part of speech
noun · masculine
Root
nī1ඊයම්; රැගෙන යන්න
Synonyms
Antonyms
general
ක්රමය; උපායය; ක්රියා පටිපාටිය
method; way; manner; plan; mode of proceeding
අනුමානය; නිගමනය; තර්කනය
inference; conclusion; reasoning; inferential method
AN 3.65
etha tumhe, kālāmā, mā anussavena, mā param'parāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garū'ti.
අර්ථය; තේරුම; සන්දර්භය
meaning; sense; context (esp. in grammatical or textual interpretation)
general
දන්නා; හුරුපුරුදු; දැනගත්
knowing; who knows; familiar with
na
approximatevia inflected form nāya · dative singular
general
නැත; නොවේ; නො- (ප්රතිෂේධ නිපාතය)
not; no; neither; nor (negative particle; also as negative prefix in compounds)
Snp 1.4
na ca passāma te kasiṃ
MN 2
idha, bhikkhave, assutavā puthujjano manasikaraṇīye dhamme nappajānāti, amanasikaraṇīye dhamme nappajānāti
SN 46.53
atha kho te bhikkhū tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ n'eva abhinandiṃsu nappaṭikkosiṃsu.
(ප්රශ්නාර්ථ නිපාතය) නොවේ ද
(introducing a question expecting assent) surely?; is it not? (= nu)
SN 48.50
na so tathāgate vā tathāgatasāsane vā kaṅkheyya vā vicikiccheyya vā
(දුර්ලභ, ගාථාවල) මෙන්; සේ
(rare, in verse) like; as; as if (= viya)
ta
approximatevia inflected form nāya · instrumental singular / ablative singular
general
ඒ; මේ; හේ; සා; තං (නිර්දේශක සර්වනාමය)
that; this; he; she; it (demonstrative pronoun)
SN 47.10
ekam'antaṃ nisinnā kho tā bhikkhuniyo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavocuṃ
AN 10.176
idha cunda ekacco anabhijjhālu hoti. yaṃ taṃ parassa paravitt'ūpakaraṇaṃ taṃ anabhijjhitā hoti, aho vata yaṃ parassa taṃ mamassā'ti
general
මඟ පෙන්වයි; ගෙන යයි
leads; guides; carries; conducts
Dhp 80
udakañ'hi nayanti nettikā, usukārā namayanti tejanaṃ, dāruṃ namayanti tacchakā, attānaṃ damayanti paṇḍitā.
Dhp 240
ayasā'va malaṃ samuṭṭhitaṃ, tat'uṭṭhāya tam'eva khādati, evaṃ atidhonacārinaṃ, sakakammāni nayanti duggatiṃ.
(ව්යාකරණ)සම්බන්ධ කරයි
(grammar) joins; connects (to)
doctrine
නිගමනය කරයි; විනිශ්චය කරයි
draws a conclusion; infers; passes judgement
Dhp 256
na tena hoti dhammaṭṭho, yen'atthaṃ sāhasā naye, yo ca atthaṃ anatthañ'ca, ubho niccheyya paṇḍito.
Dhp 257
asāhasena dhammena, samena nayatī pare, dhammassa gutto medhāvī, dhammaṭṭho'ti pavuccati.
Found an error in the dictionary?