Pāli Dictionary

aṭṭhaka1

Part of speech

noun · masculine

general

  • မြို့တစ်မြို့၏အမည်

  • name of a town (in the Pāli commentarial literature)

  • MN 52

    evaṃ me sutaṃ, ekaṃ samayaṃ āyasmā ānando vesāliyaṃ viharati beluvagāmake. tena kho pana samayena dasamo gahapati aṭṭhakanāgaro pāṭaliputtaṃ anuppatto hoti kenaci'd'eva karaṇīyena.

  • ဝေဒရသေ့တစ်ပါး၏အမည်

  • name of one of the ancient Vedic seers (ṛṣis)

  • MN 95

    seyyath'idaṃ, aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, te'pi evam'āhaṃsu, mayam'etaṃ jānāma, mayam'etaṃ passāma. idam'eva saccaṃ, mogham'aññan'ti?

doctrine

  • ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတစ်ပါး၏အမည်

  • name of a paccekabuddha (a privately/silently awakened buddha)

  • MN 116

    dve jālino munino aṭṭhako ca, atha kosallo buddho atho subāhu, upanemiso nemiso santacitto, sacco tatho virajo paṇḍito ca.

aṭṭhaka2

aṭṭhastemkasuffix

Part of speech

noun · neuter

general

  • ရှစ်ခုအပေါင်း

  • an octad; a set or group of eight things

  • MN 107

    ekaṃ ekakaṃ, dve dukā, tīṇi tikā, cattāri catukkā, pañca pañcakā, cha chakkā, satta sattakā, aṭṭha aṭṭhakā, nava navakā, dasa dasakā'ti, satam'pi mayaṃ, bho gotama, gaṇāpema, bhiyyo'pi gaṇāpema.

  • AN 3.35

    sītā, bhante, hem'antikā ratti, antar'aṭṭhako himapātasamayo, kharā gokaṇṭakahatā bhūmi, tanuko paṇṇasantharo, viraḷāni rukkhassa pattāni, sītāni kāsāyāni vatthāni, sīto ca verambho vāto vāyati.

doctrine

  • ဂါထာရှစ်ပုဒ်ပါသော ကဗျာ

  • a poem consisting of eight stanzas (esp. the Aṭṭhakavagga of the Sutta Nipāta)

  • Snp 4.4

    suddh'aṭṭhakasuttaṃ catutthaṃ niṭṭhitaṃ.

  • SN 22.3

    ekam'antaṃ nisinno kho hāliddikāni gahapati āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca, vuttam'idaṃ, bhante, bhagavatā aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe

aṭṭhakā

approximate

aṭṭhastemkāsuffix

Part of speech

noun · feminine

general

  • ဆောင်းရာသီနှစ်လအတွင်း လပြည့်ကျော် အဋ္ဌမနေ့; ထိုနေ့၌ ကျင်းပသော ပွဲတော်

  • the eighth day after the full moon in the two winter months; the festival held then

approximate

Compound structure

analyses: 1

atthakā
  1. attha

    လိုအပ်သော; တောင့်တသော; ရှာဖွေသော

  2. kā

    အဘယ်သူနည်း။ အဘယ်နည်း။ အဘယ်မိန်းမနည်း။ (ka ၏ ဣတ္ထိလိင်၊ ဧကဝစန၊ ပထမာဝိဘတ်)

Encyclopedia

5 entries

Aṭṭhaka
Person

  • ရှေးဟောင်း ကျော်ကြားသော ပုဏ္ဏားရသေ့တစ်ပါးဖြစ်ပြီး၊ ဝေဒ ဆရာသင်ကြားရေးကို တည်ထောင်သူဟု အသိအမှတ်ပြုခံရသော ရိုးရာ ရသေ့ကြီးများထဲမှ တစ်ပါးဖြစ်သည်။ ဒိဗ္ဗစက္ခုကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး ကဿပဗုဒ္ဓ၏ သွန်သင်ချက်များကို မိမိခေတ်ကျမ်းများထဲသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

  • A celebrated ancient brahmin sage, one of the traditional seers credited with founding the Vedic teachings, said to have possessed the divine eye and incorporated Kassapa Buddha’s teachings into the scriptures of his time.

MN 95AN 7.52
Aṭṭhaka2
Person

  • ရှေးဘုရင်များ စာရင်းတွင် ဖော်ပြထားသော ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး၊ လှူဒါန်းမှုကြီးများနှင့် ယဇ်ပူဇော်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း၊ ကာမဘုံနယ်နိမိတ်ကို မကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ပါ။

  • A king named in a list of former kings who, despite great gifts and sacrifices, failed to transcend the domain of the senses.

Aṭṭhaka3
Person

  • ကုသိုလ်ကောင်းသော အုပ်ချုပ်သူများ စာရင်းတွင် ဖော်ပြထားသော ရှေးဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး၊ ရသေ့သူတော်စင်များအား ကြိုးစားပမ်းစား ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်းဖြင့် သိကြားနတ်ပြည်တွင် ပြန်လည်ဖွားမြင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။

  • A former king named in a list of righteous rulers who, through diligent service to ascetics and recluses, attained rebirth in Sakka’s heaven.

Aṭṭhaka4
Person

  • လက်အောက်ခံ ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး၊ အခြားလက်အောက်ခံ ဘုရင်နှစ်ပါးနှင့်အတူ၊ ဖျက်ဆီးခံရသော ဒဏ္ဍက မင်းကြီး၏ ကံကြမ္မာအကြောင်းကို ဗောဓိသတ္တဝါ ရသေ့ သရဘင်္ဂအား တိုင်ပင်ခဲ့ပြီး၊ ၄င်း၏ တရားဒေသနာဖြင့် သံသယနှင့် ကာမလိုမက်မှုမှ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။

  • A subordinate king who, along with two other lords, consulted the Bodhisatta ascetic Sarabhaṅga about the fate of the destroyed king Daṇḍaka and was freed of doubt and sensuality by his teaching.

Aṭṭhaka5
Person

  • အမည်စာရင်းတွင် ဖော်ပြထားသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓတစ်ဆူ။

  • A Pacceka Buddha named in a nominal list.

MN 116

Found an error in the dictionary?