Pāli Dictionary

aṭṭhaka1

Part of speech

noun · masculine

general

  • නගරයක නාමය

  • name of a town (in the Pāli commentarial literature)

  • MN 52

    evaṃ me sutaṃ, ekaṃ samayaṃ āyasmā ānando vesāliyaṃ viharati beluvagāmake. tena kho pana samayena dasamo gahapati aṭṭhakanāgaro pāṭaliputtaṃ anuppatto hoti kenaci'd'eva karaṇīyena.

  • වේද ඍෂිවරයෙකුගේ නාමය

  • name of one of the ancient Vedic seers (ṛṣis)

  • MN 95

    seyyath'idaṃ, aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, te'pi evam'āhaṃsu, mayam'etaṃ jānāma, mayam'etaṃ passāma. idam'eva saccaṃ, mogham'aññan'ti?

doctrine

  • පසේබුදුවරයෙකුගේ නාමය

  • name of a paccekabuddha (a privately/silently awakened buddha)

  • MN 116

    dve jālino munino aṭṭhako ca, atha kosallo buddho atho subāhu, upanemiso nemiso santacitto, sacco tatho virajo paṇḍito ca.

aṭṭhaka2

aṭṭhastemkasuffix

Part of speech

noun · neuter

general

  • අටක් වූ සමූහයක්

  • an octad; a set or group of eight things

  • MN 107

    ekaṃ ekakaṃ, dve dukā, tīṇi tikā, cattāri catukkā, pañca pañcakā, cha chakkā, satta sattakā, aṭṭha aṭṭhakā, nava navakā, dasa dasakā'ti, satam'pi mayaṃ, bho gotama, gaṇāpema, bhiyyo'pi gaṇāpema.

  • AN 3.35

    sītā, bhante, hem'antikā ratti, antar'aṭṭhako himapātasamayo, kharā gokaṇṭakahatā bhūmi, tanuko paṇṇasantharo, viraḷāni rukkhassa pattāni, sītāni kāsāyāni vatthāni, sīto ca verambho vāto vāyati.

doctrine

  • ගාථා අටකින් යුත් කවියක්

  • a poem consisting of eight stanzas (esp. the Aṭṭhakavagga of the Sutta Nipāta)

  • Snp 4.4

    suddh'aṭṭhakasuttaṃ catutthaṃ niṭṭhitaṃ.

  • SN 22.3

    ekam'antaṃ nisinno kho hāliddikāni gahapati āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca, vuttam'idaṃ, bhante, bhagavatā aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe

aṭṭhakā

approximate

aṭṭhastemkāsuffix

Part of speech

noun · feminine

general

  • ශීත ඍතුවේ මාස දෙකක පසළොස්වක පසු අටවන දිනය; එදින පවත්වන උත්සවය

  • the eighth day after the full moon in the two winter months; the festival held then

approximate

Compound structure

analyses: 1

atthakā
  1. attha

    අවශ්‍ය; කැමැති; සොයන

  2. kā

    කවර ස්ත්‍රියක්ද? කුමක්ද? කවරක්ද? (ka හි ස්ත්‍රී ලිංගික ඒකවචන ප්‍රථමා විභක්ති)

Encyclopedia

5 entries

Aṭṭhaka
Person

  • වේද ඉගැන්වීම් ආරම්භ කිරීම සඳහා ගෞරව ලබන සම්ප්‍රදායික ඍෂීන්ගෙන් කෙනෙකු වූ, ප්‍රසිද්ධ පුරාණ බ්‍රාහ්මණ ඍෂිවරයෙකි; දිව්‍ය ඇසක් ලද අතර, කස්සප බුදුන්ගේ ඉගැන්වීම් තම යුගයේ ග්‍රන්ථවලට ඇතුළත් කළේය යැයි කියැවේ.

  • A celebrated ancient brahmin sage, one of the traditional seers credited with founding the Vedic teachings, said to have possessed the divine eye and incorporated Kassapa Buddha’s teachings into the scriptures of his time.

MN 95AN 7.52
Aṭṭhaka2
Person

  • පෙර රජවරුන්ගේ ලැයිස්තුවක සඳහන් රජෙකි; මහත් දන් හා යාග පූජා පැවැත්වුවද, ඉන්ද්‍රිය ක්ෂේත්‍රය පසු කිරීමට නොහැකි විය.

  • A king named in a list of former kings who, despite great gifts and sacrifices, failed to transcend the domain of the senses.

Aṭṭhaka3
Person

  • ධාර්මික පාලකයන්ගේ ලැයිස්තුවක සඳහන් පෙර රජෙකි; තපස්වීන් හා පැවිද්දන්ට වෙහෙසෙමින් සේවය කිරීමෙන් ශක්‍ර දේව ලෝකයේ පුනර්භවය ලැබීය.

  • A former king named in a list of righteous rulers who, through diligent service to ascetics and recluses, attained rebirth in Sakka’s heaven.

Aṭṭhaka4
Person

  • අනෙක් රජවරු දෙදෙනෙකු සමඟ, විනාශ වූ දණ්ඩක රජුගේ ඉරණම ගැන බෝසත් තාපස සරභංග වෙතින් විමසූ අනුබල රජෙකි; ඔහුගේ ඉගැන්වීමෙන් සැකයෙන් හා කාමයෙන් නිදහස් විය.

  • A subordinate king who, along with two other lords, consulted the Bodhisatta ascetic Sarabhaṅga about the fate of the destroyed king Daṇḍaka and was freed of doubt and sensuality by his teaching.

Aṭṭhaka5
Person

  • නාම ලැයිස්තුවක සඳහන් පසේබුදුවරයෙකි.

  • A Pacceka Buddha named in a nominal list.

MN 116

Found an error in the dictionary?