Pāli Dictionary

aṭṭhaka1

Part of speech

noun · masculine

general

  • ชื่อเมืองแห่งหนึ่ง

  • name of a town (in the Pāli commentarial literature)

  • MN 52

    evaṃ me sutaṃ, ekaṃ samayaṃ āyasmā ānando vesāliyaṃ viharati beluvagāmake. tena kho pana samayena dasamo gahapati aṭṭhakanāgaro pāṭaliputtaṃ anuppatto hoti kenaci'd'eva karaṇīyena.

  • ชื่อฤๅษีพระเวทท่านหนึ่ง

  • name of one of the ancient Vedic seers (ṛṣis)

  • MN 95

    seyyath'idaṃ, aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, te'pi evam'āhaṃsu, mayam'etaṃ jānāma, mayam'etaṃ passāma. idam'eva saccaṃ, mogham'aññan'ti?

doctrine

  • ชื่อพระปัจเจกพุทธเจ้าองค์หนึ่ง

  • name of a paccekabuddha (a privately/silently awakened buddha)

  • MN 116

    dve jālino munino aṭṭhako ca, atha kosallo buddho atho subāhu, upanemiso nemiso santacitto, sacco tatho virajo paṇḍito ca.

aṭṭhaka2

aṭṭhastemkasuffix

Part of speech

noun · neuter

general

  • หมวดแปด, กลุ่มแปด

  • an octad; a set or group of eight things

  • MN 107

    ekaṃ ekakaṃ, dve dukā, tīṇi tikā, cattāri catukkā, pañca pañcakā, cha chakkā, satta sattakā, aṭṭha aṭṭhakā, nava navakā, dasa dasakā'ti, satam'pi mayaṃ, bho gotama, gaṇāpema, bhiyyo'pi gaṇāpema.

  • AN 3.35

    sītā, bhante, hem'antikā ratti, antar'aṭṭhako himapātasamayo, kharā gokaṇṭakahatā bhūmi, tanuko paṇṇasantharo, viraḷāni rukkhassa pattāni, sītāni kāsāyāni vatthāni, sīto ca verambho vāto vāyati.

doctrine

  • บทกวีที่มีแปดคาถา (เช่นในอัฏฐกวรรค)

  • a poem consisting of eight stanzas (esp. the Aṭṭhakavagga of the Sutta Nipāta)

  • Snp 4.4

    suddh'aṭṭhakasuttaṃ catutthaṃ niṭṭhitaṃ.

  • SN 22.3

    ekam'antaṃ nisinno kho hāliddikāni gahapati āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca, vuttam'idaṃ, bhante, bhagavatā aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe

aṭṭhakā

approximate

aṭṭhastemkāsuffix

Part of speech

noun · feminine

general

  • วันที่แปดหลังวันเพ็ญในสองเดือนฤดูหนาว; เทศกาลที่จัดในวันนั้น

  • the eighth day after the full moon in the two winter months; the festival held then

approximate

Compound structure

analyses: 1

atthakā
  1. attha

    ที่ต้องการ; ที่แสวงหา; ที่ปรารถนา

  2. kā

    ใคร? อะไร? ไหน? ผู้หญิงคนไหน? (สรรพนามคำถาม, เอกพจน์ เพศหญิง ของ ka)

Encyclopedia

5 entries

Aṭṭhaka
Person

  • ฤๅษีพราหมณ์โบราณผู้มีชื่อเสียง หนึ่งในผู้ทรงญาณดั้งเดิมที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้วางรากฐานคำสอนพระเวท กล่าวกันว่ามีทิพยจักษุและได้นำคำสอนของพระกัสสปพุทธเจ้าเข้าไปผนวกในคัมภีร์ยุคของตน

  • A celebrated ancient brahmin sage, one of the traditional seers credited with founding the Vedic teachings, said to have possessed the divine eye and incorporated Kassapa Buddha’s teachings into the scriptures of his time.

MN 95AN 7.52
Aṭṭhaka2
Person

  • กษัตริย์พระองค์หนึ่งในบัญชีรายชื่อกษัตริย์ในอดีต ผู้แม้จะบริจาคทานและประกอบพิธีบูชายัญอันยิ่งใหญ่ ก็ยังไม่อาจก้าวพ้นขอบเขตแห่งกามภพได้

  • A king named in a list of former kings who, despite great gifts and sacrifices, failed to transcend the domain of the senses.

Aṭṭhaka3
Person

  • อดีตกษัตริย์ในบัญชีรายชื่อผู้ปกครองที่ทรงธรรม ผู้ด้วยการปรนนิบัติสมณะและนักพรตอย่างขยันขันแข็ง จึงได้ไปเกิดในสวรรค์ของท้าวสักกะ

  • A former king named in a list of righteous rulers who, through diligent service to ascetics and recluses, attained rebirth in Sakka’s heaven.

Aṭṭhaka4
Person

  • กษัตริย์ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชา ผู้พร้อมกับเจ้าผู้ครองนครอื่นอีกสองพระองค์ ได้ทูลถามพระโพธิสัตว์ผู้บำเพ็ญตบะสรภังคะเรื่องชะตากรรมของพระเจ้าทัณฑกะที่ถูกทำลาย และหลุดพ้นจากความสงสัยและกามราคะด้วยคำสอนของท่าน

  • A subordinate king who, along with two other lords, consulted the Bodhisatta ascetic Sarabhaṅga about the fate of the destroyed king Daṇḍaka and was freed of doubt and sensuality by his teaching.

Aṭṭhaka5
Person

  • พระปัจเจกพุทธเจ้าที่ปรากฏชื่อในบัญชีรายนาม

  • A Pacceka Buddha named in a nominal list.

MN 116

Found an error in the dictionary?