Pāli Dictionary

abhaya1

approximate

Part of speech

noun · masculine


general

  • อภัย (พระนามของพระอรหันต์อย่างน้อยสองรูป)

  • Abhaya, name borne by (at least two) arahant monks

  • Thag 1.26

    itthaṃ sudaṃ āyasmā abhayo thero gāthaṃ abhāsitthā'ti

  • Thag 1.30

    nigrodho cittako thero, gosālathero sugandho, nandiyo abhayo thero, thero lomasak'aṅgiyo, jambugāmikaputto ca, hārito uttiyo isī'ti.

abhaya2

approximate

aprefixbhayrootasuffix

Part of speech

adjective

Root

bhī1กลัว

Antonyms


general

  • ปลอดภัย; ไม่มีภัย; ไม่หวาดกลัว

  • safe; free from fear; fearless; unafraid

  • Dhp 258

    na tena paṇḍito hoti, yāvatā bahu bhāsati, khemī averī abhayo, paṇḍito'ti pavuccati.

  • Thag 1.82

    yena yena subhikkhāni, sivāni abhayāni ca, tena puttaka gacchassu, mā sokāpahato bhavā'ti.

  • ความปลอดภัย; สถานที่ปลอดภัย; ความไร้ภัย

  • safety; a safe place; freedom from fear or danger

  • Dhp 317

    abhaye bhayadassino, bhaye c'ābhayadassino, micchādiṭṭhisamādānā, sattā gacchanti duggatiṃ.

  • Thag 1.82

    yena yena subhikkhāni, sivāni abhayāni ca, tena puttaka gacchassu, mā sokāpahato bhavā'ti.

abhaya3

approximate

Part of speech

noun · masculine


general

  • อภัย (คฤหัสถ์ชาวลิจฉวี)

  • Abhaya, a Licchavi lay disciple

  • AN 4.196

    ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭ'āgārasālāyaṃ. atha kho sāḷho ca licchavi abhayo ca licchavi yena bhagavā ten'upasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekam'antaṃ nisīdiṃsu.

abhaya4

approximate

Part of speech

noun · masculine


general

  • เจ้าชายอภัย (พระโอรสของพระเจ้าพิมพิสาร)

  • Prince Abhaya, son of King Bimbisāra of Magadha

  • MN 58

    evaṃ me sutaṃ, ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. atha kho abhayo rājakumāro yena nigaṇṭho nāṭaputto ten'upasaṅkami, upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ abhivādetvā ekam'antaṃ nisīdi.

ābha

approximate

āprefixbhārootasuffix

via inflected form ābhāya · instrumental singular / dative singular / ablative singular / genitive singular / locative singular

Part of speech

adjective

Root

bhā1ส่องแสง; พูด

Synonyms


general

  • รุ่งเรือง; เปล่งประกาย; มีแสงสว่าง (ใช้เป็นคำเรียกเทวดาจำพวกที่มีรัศมี)

  • radiant; lustrous; luminous; (as epithet) belonging to a class of luminous devas

  • MN 41

    ākaṅkheyya ce, gahapatayo, dhammacārī samacārī, aho vat'āhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā ābhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyyan'ti, ṭhānaṃ kho pan'etaṃ vijjati, yaṃ so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā ābhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya.

ābhā

approximate

āprefixbhārootāsuffix

via inflected form ābhāya · instrumental singular / dative singular / ablative singular / genitive singular / locative singular

Part of speech

noun · feminine

Root

bhā1ส่องแสง; พูด

Synonyms


general

  • รัศมี; แสงสว่าง; ความรุ่งเรือง

  • radiance; splendour; light; lustre

  • MN 43

    telappadīpassa jhāyato acciṃ paṭicca ābhā paññāyati

  • SN 56.46

    atthi, bhikkhave, lok'antarikā aghā asaṃvutā andhakārā andhakāratimisā, yattham'imesaṃ candimasūriyānaṃ evaṃmah'iddhikānaṃ evaṃ mah'ānubhāvānaṃ ābhāya n'ānubhontī'ti.

cosmology

  • เหล่าอาภาเทพ; เทวดามีรัศมี (ปริตตาภา อัปปมาณาภา เป็นต้น)

  • the Radiant gods; devas of the Ābhā class (including the parittābhā and appamāṇābhā)

  • MN 41

    ābhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyyan

Encyclopedia

16 entries

Abhayā
Person
  • ภิกษุณีผู้บวชตามเพื่อนเล่นในวัยเด็กที่บวชไปก่อน บรรลุอรหัตตผลด้วยรัศมีแห่งกำลังใจที่พระพุทธเจ้าทรงส่งไปให้ และกล่าวกันว่าเคยเป็นพระราชินีมาแล้วหลายชาติในอดีต

  • A nun who joined the Order after her childhood playmate did, attained Arahantship through a ray of encouragement sent by the Buddha, and is said to have been queen many times in past lives.

Thig 2.9
Abhaya
Personapproximate
  • พระอรหันต์ผู้เป็นพราหมณ์แห่งสาวัตถี ผู้เมื่อบวชในสงฆ์แล้ว เอาชนะความหลงใหลชั่วขณะที่มีต่อสตรีผู้เย้ายวนได้ด้วยการเจริญวิปัสสนา

  • An Arahant who was a brahmin of Sāvatthi and, after joining the Order, overcame a moment’s infatuation with an alluring woman by developing insight.

Thag 1.26
Abhaya2
Personapproximate
  • รู้จักกันทั่วไปว่าเจ้าชายอภัย พระโอรสของพระเจ้าพิมพิสาร ผู้เมื่อโต้วาทีกับพระพุทธเจ้าในนามของนิครนถ์แล้ว กลับหันมาเป็นสาวกและภายหลังบวชเป็นพระอรหันต์

  • Commonly known as Prince Abhaya, a son of King Bimbisāra who, after debating the Buddha on behalf of the Nigaṇṭhas, became his follower and later an Arahant monk.

MN 58·Takes refugeSN 46.56
Abhaya3
Otherapproximate
  • ขุนนางลิจฉวีแห่งเวสาลี ซึ่งมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นเจ้าชายอภัย ผู้สนทนาเรื่องคำสอนของพระพุทธเจ้ากับพระอานนท์ก่อน แล้วภายหลังกับพระพุทธเจ้าเอง

  • A Licchavi nobleman of Vesāli, often but mistakenly identified with Prince Abhaya, who discussed the Buddha’s teaching with Ānanda and later with the Buddha himself.

Abhaya4
Personapproximate
  • พระเถระที่ถูกอ้างถึงในอรรถกถา ร่วมกับพระติสสทัตตะ เป็นตัวอย่างของภิกษุที่ควรคบหาเพราะมีสติตั้งมั่นเสมอ

  • An elder cited in the commentaries, together with Tissadatta, as an example of a monk worth associating with for his constant mindfulness.

Abhaya5
Personapproximate
  • กษัตริย์แห่งศรีลังกา ซึ่งขณะนั้นเรียกว่าโอชทีปะ ทรงปกครองจากเมืองหลวงอภัยนคระในสมัยพระพุทธเจ้ากกุสันธะ

  • A king of Sri Lanka, then called Ojadīpa, ruling from his capital Abhayanagara during the time of the Buddha Kakusandha.

Abhaya6
Personapproximate
  • กษัตริย์แห่งศรีลังกาและพระโอรสองค์โตของพระเจ้าปัณฑุวาสุเทวะ ผู้เพียงพระองค์เดียวในบรรดาพระอนุชาที่รอดพ้นจากการถูกปลงพระชนม์โดยผู้แย่งชิงราชบัลลังก์ปัณฑุกาภยะ และได้เป็นผู้พิทักษ์นครองค์แรก

  • A king of Sri Lanka and eldest son of Paṇḍuvāsudeva who, alone among his brothers, was spared by the usurper Paṇḍukābhaya and became the first Guardian of the City.

Abhaya7
Personapproximate
  • พุทธอุปัฏฐากของพระพุทธเจ้าอัตถทัสสี

  • The personal attendant of the Buddha Atthadassī.

Abhaya8
Personapproximate
  • พระโอรสองค์โตของพระเจ้ามุฏสีวะแห่งศรีลังกา ผู้สละสิทธิ์ในราชบัลลังก์ให้แก่พระอนุชา ซึ่งภายหลังคือพระเจ้าเทวานัมปิยติสสะ

  • The eldest son of King Muṭasīva of Sri Lanka, who renounced his claim to the throne in favour of his younger brother, later known as King Devānampiyatissa.

Abhaya9
Personapproximate
  • บิดาของขัญชเทวะ ผู้มีชื่อปรากฏในพงศาวดารศรีลังกา

  • The father of Khañjadeva, mentioned in the Sri Lankan chronicles.

Abhaya10
Personapproximate
  • พระภิกษุผู้เป็นหัวหน้านักพรตแห่งวัดปัญจปริเวณมูละ ผู้ถูกส่งโดยพระเจ้ากิตติสิริเมฆะให้ไปตามพระโอรสของพระราชากลับมา

  • A monk who headed the ascetics of the Pañca-pariveṇamūla monastery and was sent by King Kittisirimegha to fetch the king’s son.

Abhaya11
Otherapproximate
  • ชาวเมืองพุกาม ผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้แต่งฎีกาของสัททัตถเภทจินตาและสัมพันธจินตาฎีกา

  • A native of Pagan credited with writing a sub-commentary on the Saddatthabhedacintā and the Sambandhacintā-ṭīkā.

Abhaya12
Personapproximate
  • โจรผู้ที่รู้จักกันทั่วไปว่าโจราภัย

  • A brigand commonly known as Corābhaya.

Abhaya13
Personapproximate
  • อารามภิกษุณีที่สร้างโดยพระเจ้ามหาเสนแห่งศรีลังกา

  • A nunnery built by King Mahāsena of Sri Lanka.

Abhaya14
Personapproximate
  • พระภาคิไนยของพระเจ้าขัลลาฏนาคะแห่งศรีลังกา

  • A nephew of King Khallātanāga of Sri Lanka.

Abhaya15
Personapproximate
  • รู้จักกันในนามอภิธัมมิกอภัย พระภิกษุแห่งวัดวาลิกปิฏฐิ ผู้พร้อมด้วยภิกษุร่วมคณะ บรรลุอรหัตตผลระหว่างจำพรรษาโดยสวดสาธยายมหาสุญญตสูตร

  • Known as Abhidhammika Abhaya, a monk of the Vālikapiṭṭhi monastery who, with fellow monks, attained Arahantship during a rains retreat spent reciting the Mahāsuññatā Sutta.

Found an error in the dictionary?