Pāli Dictionary
abhaya1
Part of speech
noun · masculine
general
อภัย (พระนามของพระอรหันต์อย่างน้อยสองรูป)
Abhaya, name borne by (at least two) arahant monks
Thag 1.26
itthaṃ sudaṃ āyasmā abhayo thero gāthaṃ abhāsitthā'ti
Thag 1.30
nigrodho cittako thero, gosālathero sugandho, nandiyo abhayo thero, thero lomasak'aṅgiyo, jambugāmikaputto ca, hārito uttiyo isī'ti.
general
ปลอดภัย; ไม่มีภัย; ไม่หวาดกลัว
safe; free from fear; fearless; unafraid
Dhp 258
na tena paṇḍito hoti, yāvatā bahu bhāsati, khemī averī abhayo, paṇḍito'ti pavuccati.
Thag 1.82
yena yena subhikkhāni, sivāni abhayāni ca, tena puttaka gacchassu, mā sokāpahato bhavā'ti.
ความปลอดภัย; สถานที่ปลอดภัย; ความไร้ภัย
safety; a safe place; freedom from fear or danger
Dhp 317
abhaye bhayadassino, bhaye c'ābhayadassino, micchādiṭṭhisamādānā, sattā gacchanti duggatiṃ.
Thag 1.82
yena yena subhikkhāni, sivāni abhayāni ca, tena puttaka gacchassu, mā sokāpahato bhavā'ti.
abhaya3
Part of speech
noun · masculine
general
อภัย (คฤหัสถ์ชาวลิจฉวี)
Abhaya, a Licchavi lay disciple
AN 4.196
ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭ'āgārasālāyaṃ. atha kho sāḷho ca licchavi abhayo ca licchavi yena bhagavā ten'upasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekam'antaṃ nisīdiṃsu.
abhaya4
Part of speech
noun · masculine
general
เจ้าชายอภัย (พระโอรสของพระเจ้าพิมพิสาร)
Prince Abhaya, son of King Bimbisāra of Magadha
MN 58
evaṃ me sutaṃ, ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. atha kho abhayo rājakumāro yena nigaṇṭho nāṭaputto ten'upasaṅkami, upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ abhivādetvā ekam'antaṃ nisīdi.
general
รุ่งเรือง; เปล่งประกาย; มีแสงสว่าง (ใช้เป็นคำเรียกเทวดาจำพวกที่มีรัศมี)
radiant; lustrous; luminous; (as epithet) belonging to a class of luminous devas
MN 41
ākaṅkheyya ce, gahapatayo, dhammacārī samacārī, aho vat'āhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā ābhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyyan'ti, ṭhānaṃ kho pan'etaṃ vijjati, yaṃ so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā ābhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya.
general
รัศมี; แสงสว่าง; ความรุ่งเรือง
radiance; splendour; light; lustre
MN 43
telappadīpassa jhāyato acciṃ paṭicca ābhā paññāyati
SN 56.46
atthi, bhikkhave, lok'antarikā aghā asaṃvutā andhakārā andhakāratimisā, yattham'imesaṃ candimasūriyānaṃ evaṃmah'iddhikānaṃ evaṃ mah'ānubhāvānaṃ ābhāya n'ānubhontī'ti.
cosmology
เหล่าอาภาเทพ; เทวดามีรัศมี (ปริตตาภา อัปปมาณาภา เป็นต้น)
the Radiant gods; devas of the Ābhā class (including the parittābhā and appamāṇābhā)
MN 41
ābhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyyan
Encyclopedia
16 entries
Abhaya
Personพระอรหันต์ผู้เป็นพราหมณ์แห่งสาวัตถี ผู้เมื่อบวชในสงฆ์แล้ว เอาชนะความหลงใหลชั่วขณะที่มีต่อสตรีผู้เย้ายวนได้ด้วยการเจริญวิปัสสนา
An Arahant who was a brahmin of Sāvatthi and, after joining the Order, overcame a moment’s infatuation with an alluring woman by developing insight.
Abhaya2
Personรู้จักกันทั่วไปว่าเจ้าชายอภัย พระโอรสของพระเจ้าพิมพิสาร ผู้เมื่อโต้วาทีกับพระพุทธเจ้าในนามของนิครนถ์แล้ว กลับหันมาเป็นสาวกและภายหลังบวชเป็นพระอรหันต์
Commonly known as Prince Abhaya, a son of King Bimbisāra who, after debating the Buddha on behalf of the Nigaṇṭhas, became his follower and later an Arahant monk.
Abhaya3
Otherขุนนางลิจฉวีแห่งเวสาลี ซึ่งมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นเจ้าชายอภัย ผู้สนทนาเรื่องคำสอนของพระพุทธเจ้ากับพระอานนท์ก่อน แล้วภายหลังกับพระพุทธเจ้าเอง
A Licchavi nobleman of Vesāli, often but mistakenly identified with Prince Abhaya, who discussed the Buddha’s teaching with Ānanda and later with the Buddha himself.
Abhaya4
Personพระเถระที่ถูกอ้างถึงในอรรถกถา ร่วมกับพระติสสทัตตะ เป็นตัวอย่างของภิกษุที่ควรคบหาเพราะมีสติตั้งมั่นเสมอ
An elder cited in the commentaries, together with Tissadatta, as an example of a monk worth associating with for his constant mindfulness.
Abhaya5
Personกษัตริย์แห่งศรีลังกา ซึ่งขณะนั้นเรียกว่าโอชทีปะ ทรงปกครองจากเมืองหลวงอภัยนคระในสมัยพระพุทธเจ้ากกุสันธะ
A king of Sri Lanka, then called Ojadīpa, ruling from his capital Abhayanagara during the time of the Buddha Kakusandha.
Abhaya6
Personกษัตริย์แห่งศรีลังกาและพระโอรสองค์โตของพระเจ้าปัณฑุวาสุเทวะ ผู้เพียงพระองค์เดียวในบรรดาพระอนุชาที่รอดพ้นจากการถูกปลงพระชนม์โดยผู้แย่งชิงราชบัลลังก์ปัณฑุกาภยะ และได้เป็นผู้พิทักษ์นครองค์แรก
A king of Sri Lanka and eldest son of Paṇḍuvāsudeva who, alone among his brothers, was spared by the usurper Paṇḍukābhaya and became the first Guardian of the City.
Abhaya7
Personพุทธอุปัฏฐากของพระพุทธเจ้าอัตถทัสสี
The personal attendant of the Buddha Atthadassī.
Abhaya8
Personพระโอรสองค์โตของพระเจ้ามุฏสีวะแห่งศรีลังกา ผู้สละสิทธิ์ในราชบัลลังก์ให้แก่พระอนุชา ซึ่งภายหลังคือพระเจ้าเทวานัมปิยติสสะ
The eldest son of King Muṭasīva of Sri Lanka, who renounced his claim to the throne in favour of his younger brother, later known as King Devānampiyatissa.
Abhaya9
Personบิดาของขัญชเทวะ ผู้มีชื่อปรากฏในพงศาวดารศรีลังกา
The father of Khañjadeva, mentioned in the Sri Lankan chronicles.
Abhaya10
Personพระภิกษุผู้เป็นหัวหน้านักพรตแห่งวัดปัญจปริเวณมูละ ผู้ถูกส่งโดยพระเจ้ากิตติสิริเมฆะให้ไปตามพระโอรสของพระราชากลับมา
A monk who headed the ascetics of the Pañca-pariveṇamūla monastery and was sent by King Kittisirimegha to fetch the king’s son.
Abhaya11
Otherชาวเมืองพุกาม ผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้แต่งฎีกาของสัททัตถเภทจินตาและสัมพันธจินตาฎีกา
A native of Pagan credited with writing a sub-commentary on the Saddatthabhedacintā and the Sambandhacintā-ṭīkā.
Abhaya12
Personโจรผู้ที่รู้จักกันทั่วไปว่าโจราภัย
A brigand commonly known as Corābhaya.
Abhaya13
Personอารามภิกษุณีที่สร้างโดยพระเจ้ามหาเสนแห่งศรีลังกา
A nunnery built by King Mahāsena of Sri Lanka.
Abhaya14
Personพระภาคิไนยของพระเจ้าขัลลาฏนาคะแห่งศรีลังกา
A nephew of King Khallātanāga of Sri Lanka.
Abhaya15
Personรู้จักกันในนามอภิธัมมิกอภัย พระภิกษุแห่งวัดวาลิกปิฏฐิ ผู้พร้อมด้วยภิกษุร่วมคณะ บรรลุอรหัตตผลระหว่างจำพรรษาโดยสวดสาธยายมหาสุญญตสูตร
Known as Abhidhammika Abhaya, a monk of the Vālikapiṭṭhi monastery who, with fellow monks, attained Arahantship during a rains retreat spent reciting the Mahāsuññatā Sutta.
ภิกษุณีผู้บวชตามเพื่อนเล่นในวัยเด็กที่บวชไปก่อน บรรลุอรหัตตผลด้วยรัศมีแห่งกำลังใจที่พระพุทธเจ้าทรงส่งไปให้ และกล่าวกันว่าเคยเป็นพระราชินีมาแล้วหลายชาติในอดีต
A nun who joined the Order after her childhood playmate did, attained Arahantship through a ray of encouragement sent by the Buddha, and is said to have been queen many times in past lives.
Found an error in the dictionary?