Pāli Dictionary

kali

Part of speech

noun · masculine

Antonyms


general

  • පාච්චි කැලේ පරාජිත වාරය; අභාග්‍යවත් වාරය

  • the losing throw in dice; the unlucky die

  • MN 60

    sace kho atth'eva kiriyā, evaṃ imassa bhoto purisapuggalassa ubhay'attha kaliggaho, yañ'ca diṭṭh'eva dhamme viññūnaṃ gārayho, yañ'ca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjissati.

  • අවාසනාව; විපත්තිය; දුක

  • bad luck; misfortune; disaster; distress

  • AN 4.3

    yo nindiyaṃ pasaṃsati, taṃ vā nindati yo pasaṃsiyo vicināti mukhena so kaliṃ, kalinā tena sukhaṃ na vindati.

  • Dhp 252

    sudassaṃ vajjam'aññesaṃ, attano pana duddasaṃ, paresaṃ hi so vajjāni, opunāti yathā bhusaṃ, attano pana chādeti, kaliṃ'va kitavā saṭho.

ethics

  • වරද; පාපය

  • fault; wrongdoing; moral flaw; sin

  • AN 4.24

    yaṃ, bhikkhave, sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tam'ahaṃ n'eva jānāmi na na jānāmī'ti vadeyyaṃ, taṃ mam'assa kali.

  • Dhp 202

    n'atthi rāgasamo aggi, n'atthi dosasamo kali, n'atthi khandhasamā dukkhā, n'atthi santiparaṃ sukhaṃ.

kalī

approximate

Part of speech

noun · masculine


general

  • පාච්චිකායේ පරාජිත වාරය; අවාසනාව; පරාජය; විපත

  • the losing throw in dice; bad luck; defeat; disaster

kāḷī1

approximate

kāḷastemīsuffix

Part of speech

noun · feminine

Antonyms


general

  • කළු පැහැති ස්ත්‍රියක්

  • a woman of black/dark complexion

  • DN 9

    jānāsi taṃ janapadakalyāṇiṃ evaṃnāmā evaṃgottā'ti vā, dīghā vā rassā vā majjhimā vā kāḷī vā sāmā vā maṅguracchavī vā'ti, amukasmiṃ gāme vā nigame vā nagare vā'ti?

kāḷī2

approximate

kāḷīstem

Part of speech

noun · feminine


general

  • කාළී (සැවැත්නුවර වේදෙහිකාගේ දාසිය)

  • Kāḷī, name of a maidservant of Videhikā in Sāvatthī

  • MN 21

    vedehikāya kho pana, bhikkhave, gahapatāniyā kāḷī nāma dāsī ahosi dakkhā analasā susaṃvihitakamm'antā.

  • කාළී (මහාමොග්ගල්ලානයන් වහන්සේගේ පෙර ආත්මභාවයේ සොහොයුරිය)

  • Kāḷī, name of Mahāmoggallāna’s sister in a former existence

  • MN 50

    bhūtapubb'āhaṃ, pāpima, dūsī nāma māro ahosiṃ, tassa me kāḷī nāma bhaginī. tassā tvaṃ putto. so me tvaṃ bhāgineyyo ahosi. tena kho pana, pāpima, samayena kakusandho bhagavā arahaṃ sammāsambuddho loke uppanno hoti.

  • කාළී (රහත් තෙරණියක නම)

  • Kāḷī, name of an arahant nun (therī)

  • Thig 5.6

    itthaṃ sudaṃ mittā kāḷī therī gāthaṃ abhāsitthā'ti.

  • කාළී කුලඝරිකා (ඇසීමෙන් ම ශ්‍රද්ධාව ඇති කරගත් අග්‍ර උපාසිකාව)

  • Kāḷī Kulagharikā, a lay disciple of the Buddha declared foremost among those whose faith arose from hearsay

  • AN 1.267

    etadaggaṃ, bhikkhave, mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ anussavappasannānaṃ yadidaṃ kāḷī upāsikā kulagharikā'ti.

kāḷa

approximate

via inflected form kāḷī · nominative singular · plural / accusative plural / vocative singular · plural

Part of speech

adjective

Synonyms

Antonyms


general

  • කළු; අඳුරු

  • black; dark

  • Thag 4.11

    yadā balākā sucipaṇḍaracchadā, kāḷassa meghassa bhayena tajjitā, palehiti ālayam'ālay'esinī, tadā nadī ajakaraṇī rameti maṃ.

  • AN 3.101

    tasmiṃ pahīne tasmiṃ byantīkate santi jātarūpassa sukhumasahagatā upakkilesā sukhumavālukā kāḷajallikā.

Encyclopedia

9 entries

Kāḷī
Otherapproximate
  • Kāḷakaṇṇī යන නාමය යටතේ ඇති තුන්වන ඇතුළත් කිරීමට යොමු කරන විකල්ප නාමයකි.

  • An alternate reference to Kāḷakaṇṇī, the third entry under that name.

Kāḷī2
Personapproximate
  • Kulagharikā නමින් හැඳින්වූ, Soṇa-Kuṭikaṇṇa ගේ මව වන අතර, Rājagaha හිදී ආත්ම දෙදෙනෙකු බුදුන්ගේ ගුණ ගැන කතා කරනු අහම්බෙන් අසා සෝවාන් ඵලයට පත් වූ අතර, එම මට්ටමට පත් වූ වැඩිමහල්ම කාන්තාව ලෙස සලකනු ලැබීය.

  • Known as Kulagharikā, the mother of Soṇa-Kuṭikaṇṇa, who became a Stream-winner in Rājagaha upon overhearing two spirits discuss the Buddha’s virtues and was reckoned the most senior woman ever to attain that stage.

Kāḷī3
Personapproximate
  • Sāvatthi නුවර සේවිකාවක් වන අතර, මෘදුකම ගැන ප්‍රසිද්ධ තම ස්වාමිදුව Vedehikā ව හිතාමතාම ප්‍රකෝප කර, ඇය කෝපයට පත්ව ගැසීමට සලස්වා, එම කීර්තිය බොරු බව හෙළි කළාය.

  • A maidservant of Sāvatthi who deliberately provoked her mistress Vedehikā, reputed for gentleness, until she lost her temper and struck her, exposing the falseness of that reputation.

MN 21
Kāḷī4
Personapproximate
  • Dūsī ගේ සොහොයුරිය හා වර්තමාන යුගයේ මාරයාගේ මව වන ස්ත්‍රී මාරයෙකි.

  • A female Māra, sister of Dūsī and mother of the Māra of the present age.

Kāḷī5
Otherapproximate
  • Sāvatthi නුවර සොහොන් බිමේ සේවකයෙකි; භික්ෂු Mahākāḷa ට භාවනා අරමුණක් ලෙස භාවිතා කිරීමට ආදාහනය කරන ලද මළ සිරුරක අවශේෂ ලබා දුන්නාය.

  • A cremation-ground attendant of Sāvatthi who provided the monk Mahākāḷa with the remains of a cremated corpse to use as an object of meditation.

Kāḷī6
Personapproximate
  • එදිරි බිරින්දෑවරු දෙදෙනෙකු අතර පෙර ජීවිත වේදනා පළිගැනීමේ චක්‍රයක් එකිනෙකාගේ දරුවන් අනුභව කිරීමෙන් අවසන් වූ පසු, බුදුන් වහන්සේ විසින් සෝවාන් ඵලයට හා බෝග ආරක්ෂකයෙකු බවට හරවන ලද යක්ෂණියකි.

  • An ogress who, after a cycle of past-life vengeance between two rival wives ended in cannibalizing each other’s children, was converted by the Buddha to become a Stream-winner and protector of crops.

Kāḷī7
Personapproximate
  • Koṭūhalaka ගේ භාර්යාව හා Kāpi ගේ මව වන අතර, Koṭūhalaka එම නාමයෙන් නැවත උපත ලද පසු ඔහුගේ ජීවිතය බේරාගැනීමෙන් පසුව Ghosaka ගේ භාර්යාව බවට පත් විය.

  • Wife of Koṭūhalaka and mother of Kāpi, who later became the wife of Ghosaka after saving his life when Koṭūhalaka was reborn under that name.

Kāḷī8
Personapproximate
  • Kosambī භාණ්ඩාගාරිකයාගේ සේවිකාවකි; ඇය මුලින්ම Ghosaka ව ඔහුගේ නිවසට ගෙන ආ අතර, පසුව ස්වාමියාගේ අණ පරිදි ඔහුව මරා දැමීමට වරක් හතක් උත්සාහ කළාය, පසුව පාපොච්චාරණය කර සමාව ලැබූවාය.

  • A maidservant of the treasurer of Kosambī who first brought Ghosaka into his household, then tried seven times to have him killed at her master’s bidding, and later confessed and was forgiven.

Kāḷī9
Personapproximate
  • Bārāṇasī නගරයේ ගණිකාවකි; නාස්තිකාර Tuṇḍila ගේ සොහොයුරිය වන ඇය, තම ඉපැයුම් ඔහු නාස්ති කිරීමෙන් පසු ඔහුව ප්‍රතික්ෂේප කළ කථාව Takkāriya Jātaka හි විස්තර වේ.

  • A courtesan of Bārāṇasī, sister of the debauchee Tuṇḍila, whose story of cutting him off after he squandered her earnings is told in the Takkāriya Jātaka.

Found an error in the dictionary?