Pāli Dictionary

kaṇha

Part of speech

adjective

Synonyms

kāla, pāpaka, pāpimant, pāpa, pāpikā, kāḷa, kāḷaka, ariṭṭhaka,

Antonyms

sukka, akaṇha

general

  • කළු; අඳුරු

  • black; dark

  • AN 6.57

    pūraṇena, bhante, kassapena chaḷabhijātiyo paññattā, kaṇh'ābhijāti paññattā, nīl'ābhijāti paññattā, lohit'ābhijāti paññattā, halidd'ābhijāti paññattā, sukk'ābhijāti paññattā, paramasukk'ābhijāti paññattā.

  • Dhp 87

    kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya, sukkaṃ bhāvetha paṇḍito, okā anokam'āgamma, viveke yattha dūramaṃ.

  • (නාම) කෘෂ්ණ; විෂ්ණු; හෝ පුද්ගල නාම (උදා. පච්චේක බුදුන්, තාපසයන්)

  • (proper noun) Kṛṣṇa; Viṣṇu; or name of various individuals (e.g., a Pacceka Buddha, an ascetic)

  • MN 116

    jeto jayanto padumo uppalo ca, padum'uttaro rakkhito pabbato ca, mānatthaddho sobhito vītarāgo, kaṇho ca buddho suvimuttacitto.

ethics

  • පවිටු; නපුරු; අකුසල් (බොහෝ විට සුක්ක සමඟ සංසන්දනය කෙරේ)

  • evil; wicked; bad; unwholesome (often contrasted with sukka)

  • Snp 3.6

    dubhayāni viceyya paṇḍarāni, ajjhattaṃ bahiddhā ca suddhipañño, kaṇhaṃ sukkaṃ upātivatto, paṇḍito tādi pavuccate tathattā.

  • Dhp 87

    kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya, sukkaṃ bhāvetha paṇḍito, okā anokam'āgamma, viveke yattha dūramaṃ.

cosmology

  • (නාම) අඳුරු තැනැත්තා; මාරයාගේ හෝ දුෂ්ට බලවේගවල නාමය

  • (as noun) the Dark One; an epithet of Māra or evil forces

  • Thag 20.1

    yo vejayantapāsādaṃ, pād'aṅguṭṭhena kampayi, tādisaṃ bhikkhum'āsajja, kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.

  • Snp 4.16

    theyyaṃ na kāre na musā bhaṇeyya, mettāya phasse tasathāvarāni, yadāvilattaṃ manaso vijaññā, kaṇhassa pakkho'ti vinodayeyya.

Encyclopedia

9 entries

Kaṇha
Person

  • මාරයාට යොදන නාමයක්

  • A name for Māra.

Kaṇha2
Person

  • බ්‍රාහ්මණ පවුලක උපත ලැබ පසුව කණ්හතාපස නමින් හඳුනාගත් ඍෂියෙක් වූ බෝධිසත්වයාට යොදන නාමයක්, බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ ගැන සිහිපත් කිරීමෙන් සිනාසුණු ජීවිත අතරින් එකකි

  • A name for the Bodhisatta when born into a brahmin family and later became a sage known as Kaṇha-tāpasa, one of the lives whose recollection made the Buddha smile.

Kaṇha3
Other

  • කණ්හායන කුලයට අයත් වීමෙන් ව්‍යුත්පන්න වූ බව කියන වාසුදේවගේ තවත් නාමයක්

  • Another name for Vāsudeva, said to derive from his belonging to the Kaṇhāyana clan.

Kaṇha4
Person

  • ඔක්කාක ගේ දාසි දිසාගේ පුතුන් වන අතර, ඔහුගේ අඳුරු වර්ණය හා උපතේදී යක්ෂයෙකු මෙන් කථා කිරීම නිසා එම නම ලැබූ, පසුව බලවත් ඍෂියෙකු වූ, අද්භූත බලය පෙන්වා ඔක්කාක රජුගේ දියණිය මද්දරූපී දිනා ගත් කණ්හායන කුලයේ මුතුන් මිත්තා

  • Son of the slave-girl Disā of Okkāka, so named for his dark colour and his speaking like a devil at birth, who later became a mighty seer and won King Okkāka’s daughter Maddarūpī by displaying supernatural powers, becoming ancestor of the Kaṇhāyana clan.

Kaṇha5
Person

  • ඉසිගිලි සූත්‍රයේ සඳහන් පසේ බුදුවරයෙක්

  • A Pacceka Buddha mentioned in the Isigili Sutta.

MN 116
Kaṇha6
Other

  • මහාකණ්හ ජාතකයේ දිස්වන ක්‍රෑර කළු බල්ලෙක්

  • A fierce black dog appearing in the Mahākaṇha Jātaka.

Kaṇha7
Other

  • ඍෂි කණ්හදීපායනට යොදන විකල්ප නාමයක්

  • An alternate name referring to the sage Kaṇhadīpāyana.

Kaṇhā
Personapproximate

  • ජාතක කථාවේ මහාභාරත කථාව නැවත කියැවෙන ආකාරයට, කොසොල් රජුගේ දියණියක වන අතර, බරණැස බ්‍රහ්මදත්ත රජු විසින් හදාවඩාගත් අතර, පණ්ඩු රජුගේ පුතුන් පස්දෙනා එකවර සැමියන් ලෙස තෝරාගත් අතර, ද්‍රෞපදී ලෙස හඳුනාගනු ලැබේ

  • In the Jātaka retelling of the Mahābhārata story, the daughter of the king of Kosala adopted by Brahmadatta of Bārāṇasī, who chose the five sons of King Paṇḍu as her husbands and is identified with Draupadī.

Kaṇhā2
Otherapproximate

  • වෙස්සන්තර කුමරුගේ දුව කණ්හාජිනා‍ට යොමු කරන තවත් නාමයකි

  • An alternate name referring to Kaṇhājinā, the daughter of Prince Vessantara.

Found an error in the dictionary?