ဗိမ္ဗိသာရမင်းကြီး၏ မိဖုရားကြီးအဖြစ်ရှိစဉ် ဗုဒ္ဓရှေ့မှောက်၌ အထင်ကြေးနတ်သမီးတစ်ဦး အိုမင်းသေဆုံးသွားသည်ကို မြင်ပြီးနောက် မိမိအလှကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓ၏ မိန်းမတပည့်တော်များအနက် ပညာအထွဋ်အထိပ်ဟု ချီးမွမ်းခံရသည့် ရဟန္တာမ

An Arahant declared foremost in wisdom among the Buddha’s women disciples, who as chief consort of King Bimbisāra was led to renounce her vanity over her beauty after seeing an illusory nymph age and die before the Buddha.

ဓမ္မဒဿီဗုဒ္ဓ၏ အဂ္ဂသာဝိကာနှစ်ပါးအနက် တစ်ပါး

One of the two chief women disciples of Dhammadassī Buddha.

အဋ္ဌကထာစာရင်းတွင် ဖော်ပြထားသော ဥပါသိကာတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ထိုနာမည်ရှိ အဂ္ဂရဟန္တာမနှင့် တူသူဖြစ်နိုင်ချေများသည်

A lay woman disciple named in a commentarial list, most likely the same person as the chief Arahant disciple of that name.

ဗာရာဏသီမင်း ဗြဟ္မဒတ်၏ မိဖုရားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရွှေဌားရွှေဇော်ငှက်တစ်ကောင် တရားဟောသည်ကို အိပ်မက်မက်ခဲ့သော်လည်း၊ ဤဇာတ်လမ်းအဆိုအရ ထိုဆန္ဒမပြည့်ဝခဲ့ပေ၊ မောရဇာတကတွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း

A queen of King Brahmadatta of Bārāṇasī who dreamed of a golden peacock teaching the Dhamma, a wish that in this version of the story was never fulfilled, as told in the Mora Jātaka.

ဗာရာဏသီမင်း ဗြဟ္မဒတ်၏ အဓိကမိဖုရားဖြစ်ပြီး ရွှေသမင်တစ်ကောင် တရားဟောသည်ကို အိပ်မက်မက်ခဲ့ရာ ထိုဆန္ဒပြည့်ဝခဲ့သည်၊ ရုရုမိဂရာဇဇာတကတွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း

The chief queen of King Brahmadatta of Bārāṇasī who dreamed of a golden deer teaching the Dhamma, a wish that was fulfilled, as told in the Rurumigarāja Jātaka.

ဗာရာဏသီမင်း ဗြဟ္မဒတ်၏ အဓိကမိဖုရားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ တူညီသောနာမည်ရှိ အခြားမိဖုရားတစ်ဦး၏ ဇာတ်လမ်းနှင့် ဆင်တူသည့်ဇာတ်လမ်းရှိကာ၊ မောရဇာတက၏ အခြားအဆိုတစ်ခုတွင် ဖော်ပြထားသည်

A chief queen of King Brahmadatta of Bārāṇasī whose story parallels that of another queen of the same name, told in another version of the Mora Jātaka.

ဗာရာဏသီမင်း ဗြဟ္မဒတ်၏ မိဖုရားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ တူညီသောနာမည်ရှိ အခြားမိဖုရားတစ်ဦး၏ ဇာတ်လမ်းနှင့် ဆင်တူကာ၊ နောင်တွင် ခေမာထေရီမ ဖြစ်လာသည်ဟု အသိအမှတ်ပြုခံရသည်၊ ရောဟဏမိဂဇာတကတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း

A queen consort of King Brahmadatta of Bārāṇasī whose story parallels that of another queen of the same name, identified with the Therī Khemā, as told in the Rohaṇamiga Jātaka.

ဗာရာဏသီမင်း သေယျ၏ မိဖုရားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရွှေဟင်္သာငှက်တစ်ကောင်ကို အိပ်မက်မက်ခဲ့ကာ၊ ခေမာထေရီမနှင့် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်၊ မဟာဟံသဇာတကတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း

A queen consort of King Seyya of Bārāṇasī who dreamed of a golden swan, identified with the Therī Khemā, as told in the Mahāhaṃsa Jātaka.

ဟိမဝါတောင်များမှ စီးဆင်းလာသော မြစ်တစ်စင်း

A river flowing from the Himavā mountains.

သုမနဗုဒ္ဓ ဖွားမြင်တော်မူသော မြို့တော်

The city in which Sumana Buddha was born.

တိဿဗုဒ္ဓ ဖွားမြင်တော်မူသော မြို့တော်

The city in which Tissa Buddha was born.

ကကုသန္ဓဗုဒ္ဓ ဖွားမြင်တော်မူသော မြို့ဖြစ်ပြီး၊ ခေမင်္ကရဘုရင်၏ မြို့တော်လည်းဖြစ်သည်

The city in which Kakusandha Buddha was born, and the capital of King Khemaṅkara.

ကကုသန္ဓဗုဒ္ဓလက်ထက်တွင် ဘုရင့်ရဟန်းသံဃာများအား အလှူဒါန ပြုသော ဗောဓိသတ္တဝ ဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုဗုဒ္ဓ၏ ဗောဓိပင် အခက်ကို သီရိလင်္ကာသို့ ယူဆောင်လာရာတွင် ကူညီပေးခဲ့သော စစ်သူရဲတစ်ဦး

A warrior who was the Bodhisatta in the time of Kakusandha Buddha, giving alms to him and his monks and later helping bring a branch of his bodhi-tree to Sri Lanka.

ဗန္ဓုမတီမြို့အနီးရှိ သားရဲကျောင်းတော်ဖြစ်ပြီး၊ ဝိပဿီဗုဒ္ဓ ဖွားမြင်၍ ပထမဆုံး တရားဒေသနာ ဟောကြားတော်မူရာဖြစ်ကာ၊ ယနေ့ အိသိပတန (မိဂဒါဝုန်း) နှင့် တူညီသည်ဟု မှတ်ယူကြသည်

The deer-park near Bandhumatī where Vipassī Buddha was born and gave his first teachings, identified with the present-day Isipatana.

ခေမဝတီမြို့အနီးရှိ ဥယျာဉ်ဖြစ်ပြီး၊ ကကုသန္ဓဗုဒ္ဓ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူရာ၊ ထို့ပြင် ဖွားမြင်ရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်

The pleasance near Khemavatī where Kakusandha Buddha died, also his birthplace.

ဥသဘဝတီမြို့အနီးရှိ ဥယျာဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဝေဿဘူဗုဒ္ဓ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူရာ ဖြစ်သည်

A pleasance near Usabhavatī where Vessabhū Buddha died.

ဗာရာဏသီမြို့မြောက်ဘက်ရှိ ရေကန်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ သေယျဘုရင်က တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ မဟာဟံသဇာတက်တွင် ဖော်ပြထားသည်

A lake north of Bārāṇasī built by King Seyya, featured in the Mahāhaṃsa Jātaka.

အနာထပိဏ္ဍိက၏ အသွင်အပြင် ချောမောသော တူ ဖြစ်ပြီး၊ သူမ၏လင်ယူမှုကို ထပ်ခါတလဲလဲ စွပ်စွဲခံရသူ ဖြစ်ကာ၊ ဦးလေးတောင်းဆိုချက်အရ ဗုဒ္ဓက ထိုအကျင့်ကို စွန့်ရန် သင်ကြားပေးခဲ့သူ

A handsome nephew of Anāthapiṇḍika repeatedly accused of adultery, whom the Buddha, at his uncle’s request, taught to abandon his ways.

ဇေတဝန်ကျောင်းရှိ ဗုဒ္ဓထံသို့ လာရောက်ပြီး ကောင်းမြတ်သော ဘဝ၏ တန်ဖိုးနှင့်ပတ်သက်၍ ဂါထာများ ရွတ်ဆိုသော နတ်သားတစ်ဦး

A devaputta who visited the Buddha at Jetavana and spoke verses on the value of the good life.

ခေမသုတ် ဟုခေါ်သော သုတ်တော်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရည်ညွှန်းခြင်းခံရသော ရဟန္တာတစ်ပါး

An Arahant referred to in connection with a discourse called the Khema Sutta.

ရောဟဏတိုင်းသား ဓမ္မပါလိတ ၏ တပည့်ဖြစ်ပြီး၊ ပိဋကတ်သုံးပုံကို ကျွမ်းကျင်ပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ဗုဒ္ဓ၏ တရားတော်ကို ဆက်ခံသူများ စာရင်းတွင် ပါဝင်သော သီရိလင်္ကာသားရဟန်းတစ်ပါး

A monk of Sri Lanka, pupil of Dhammapālita of Rohaṇa, versed in the Tipiṭaka and named among those who transmitted the Buddha’s teaching there.

ဓာတုစာပေ ပြဋ္ဌာန်း ခေမပ္ပကရဏ ကျမ်းကို ရေးသားသူ၊ သီရိလင်္ကာသား ဖြစ်နိုင်သည့် ဆရာတစ်ဦး

A teacher, probably of Sri Lanka, author of the grammatical treatise Khemappakaraṇa.

ခေမက (၃) ကို ရည်ညွှန်းသော အခြားအမည်တစ်ခု

An alternate name referring to Khemaka (3).

သိတ္တကုဋ တောင်မှ ရွှေဟင်္သာငှက်ကို ဖမ်းယူပြီး သေယျမင်းထံ ဆက်သခဲ့သော ငှက်လုပ်သားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ မဟာဟံသဇာတကတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ဆန္ဒ ၏ ရှေးဘဝအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသူ

A fowler, identified with Channa, who caught a golden swan from Cittakūṭa at the request of King Seyya, as told in the Mahāhaṃsa Jātaka.