Pāli Dictionary

mānasa1

manrootasuffix

Part of speech

adjective


mind

  • එබඳු සිතක් ඇති; එබඳු අභිප්‍රායක් ඇති (සංයුක්ත පදවල අවසාන කොටසක් ලෙස)

  • of such a mind; having such an intention (used as a compound-final adjective)

  • Thag 19.1

    susaṃvut'atto visikh'antare caraṃ, kulesu kāmesu asaṅgamānaso, cando yathā dosinapuṇṇamāsiyā, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.

  • මානසික; සිතින් හටගත්

  • mental; mentally originated; mind-made

  • SN 4.15

    antalikkhacaro pāso, yv'āyaṃ carati mānaso, tena taṃ bādhayissāmi, na me samaṇa mokkhasī'ti.

mānasa2

manrootasuffix

Part of speech

noun · neuter

Root

man3සිතන්න

Synonyms


mind

  • සිත; හදවත; මනස

  • mind; heart; mentality; the mind as active force

  • Kp 9

    mātā yathā niyaṃ puttaṃ, āyusā ekaputtam'anurakkhe, evam'pi sabbabhūtesu, mānasaṃ bhāvaye aparimāṇaṃ.

  • AN 6.102

    nibbānapoṇañ'ca me mānasaṃ bhavissati, saṃyojanā ca me pahānaṃ gacchissanti, paramena ca sāmaññena samannāgato bhavissāmī'ti.

  • අදහස; සිතුවිල්ල

  • idea; thought; notion

  • DN 14

    dhammatā esā, bhikkhave, yadā bodhisatto mātukucchiṃ okkanto hoti, na bodhisattamātu purisesu mānasaṃ uppajjati kāmaguṇ'ūpasaṃhitaṃ, anatikkamanīyā ca bodhisattamātā hoti kenaci purisena rattacittena. ayam'ettha dhammatā.

  • MN 106

    etth'ete pāpakā akusalā mānasā abhijjhā'pi byāpādā'pi sārambhā'pi saṃvattanti. t'eva ariyasāvakassa idha'm'anusikkhato antarāyāya sambhavanti.

manasa

approximate

manasstemasuffix

Part of speech

adjective

Root

man3සිතන්න

Synonyms


mind

  • අදහස් කළ; සිත යොමු කළ; නැඹුරු වූ

  • intent on; set on; focused on; inclining towards

  • Snp 4.15

    niddaṃ tandiṃ sahe thīnaṃ, pamādena na saṃvase, atimāne na tiṭṭheyya, nibbānamanaso naro.

  • සිත ඇති; එවැනි සිතක් ඇති

  • having a mind; having such a mind; with a ... mind

  • Thig 16.1

    socanti pāpakammā, vinipāte pāpavaddhino sadā, kāyena ca vācāya ca, manasā ca asaṃvutā bālā.

approximate

Compound structure

analyses: 2

manāesa
  1. manāmana

    සිත; චිත්තය; මනස; සයවන ආයතනය.

  2. esa

    මේ; ඔහු; එය; ඒ පුද්ගලයා (eta නාම සර්වනාමයේ පුංලිංග ප්‍රථමා ඒකවචන පදය; eso හි ස්වර ශබ්ද ඉදිරිපිට සන්ධි රූපය)

manāesā
  1. manāmana

    සිත; චිත්තය; මනස; සයවන ආයතනය.

  2. esā

    ඇය; මේ; මෑ

Found an error in the dictionary?