พระอรหันตเถระแห่งภัคคาริในศรีลังกา ผู้ถูกจัดอยู่ในบรรดาผู้รอดชีวิตคนสุดท้ายของที่ประชุมต่าง ๆ เช่น การประชุมกุททาลกะและมูคปักขะ ซึ่งจัดขึ้นในชาติต่าง ๆ ของพระโพธิสัตว์

An Arahant thera of Bhaggari in Sri Lanka, listed among the last survivors of assemblies such as the Kuddālaka and Mūgapakkha gatherings held during the Bodhisatta’s various past births.

รู้จักกันในนามวนวาสีมหาติสสะ ภิกษุผู้ได้เห็นสักกะและทวยเทพองค์อื่น ๆ มาปรนนิบัติสหธรรมิกผู้บริสุทธิ์ของตนคืออลินทกวาสีมหาผุสสเทวะ แม้ตนเองจะรับรู้ได้เพียงรัศมีของพวกเขาเท่านั้น

Known as Vanavāsī-Mahātissa, a monk who witnessed Sakka and other deities attending on his holy colleague Alindakavāsī Mahāphussadeva, though he himself perceived only their radiance.

รู้จักกันในนามอัมพขาทกมหาติสสะ ภิกษุแห่งจิรคุมพะ ผู้ถูกยกเป็นตัวอย่างของผู้ปฏิเสธไม่รับอาหารที่ได้มาด้วยการพูดใบ้ให้รู้ว่าตนปรารถนา

Known as Ambakhādaka-Mahātissa, a monk of Ciragumba cited as an example of one who refused to accept food obtained by hinting his desire for it.

ภิกษุแห่งเจติยคีรีผู้บรรลุอรหัตผลทันทีหลังจากฟันของหญิงที่ยิ้มให้เขาทำให้เขาเห็นเพียงกองกระดูก

A monk of Cetiyagiri who attained Arahantship on the spot after a smiling woman’s teeth prompted him to perceive only a heap of bones.

ภิกษุแห่งปุณณวัลลิกะผู้เกิดปีติเมื่อเห็นมหาสถูปในแสงจันทร์ จนพัฒนาฤทธิ์ทางสมาธิที่ในที่สุดทำให้สามารถเหาะไปยังที่นั่นได้

A monk of Puṇṇavallika who, entering rapture at moonlit sight of the Great Thūpa, developed the meditative power to eventually travel there through the air.

พระเถระแห่งมหากรัญชิยวิหารผู้บรรลุอรหัตผลด้วยอานาปานสติ และด้วยเหตุนี้จึงสามารถกำหนดรู้อายุขัยของตนเองได้

An elder of the Mahākarañjiya monastery who became an Arahant through mindfulness of breathing and was thereby able to determine the length of his own lifespan.

ภิกษุผู้มีจิตแปดเปื้อนชั่วขณะจากภาพอันไม่เหมาะสมขณะบิณฑบาตในกัลยาณิคาม

A monk whose mind was momentarily defiled by an unseemly sight while begging for alms in Kalyāṇigāma.

เจ้าอาวาสมัณฑลารามใกล้โภกกันตคาม ผู้สาธยายธรรมบท ต่อหน้าท่านนางสุมนาได้เล่าถึงอดีตชาติของนาง

The incumbent of Maṇḍalārāma near Bhokkantagāma, a reciter of the Dhammapada, in whose presence Sumanā recounted her past.

ชายในสายตระกูลอุกกากะ บิดาของพระเจ้าทัปปุลที่หนึ่ง มีบุตรชายอีกสองคนและบุตรสาวหนึ่งคน

A man of the Okkāka lineage, father of King Dappula I, with two other sons and a daughter.

อรหันตเจ้าอาวาสวัดโกฏบรรพต และเป็นอาจารย์ของอสุภกัมมิกติสสะ ผู้ได้ยินด้วยทิพยโสตถึงคำพรรณนาของภิกษุรูปหนึ่งเกี่ยวกับความอัศจรรย์ของมหาสถูป และกล่าวว่ายังไม่ครบถ้วน

An Arahant incumbent of Koṭapabbata monastery and teacher of Asubhakammika Tissa, who heard with his divine ear a monk’s description of the Great Thūpa’s marvels and pronounced it incomplete.

เจ้าอาวาสวัดกัมพุคัลลกะผู้ซึ่งร่วมกับมหาติสสะแห่งกุปิกกาลผู้เป็นสหายกัน ได้ชักชวนเหล่าเสนาบดีของพระเจ้าวัฏฏคามณีมิให้ทอดทิ้งพระองค์ และภายหลังได้รับมอบหมายให้ดูแลวัดต่าง ๆ ที่พวกเขาสร้างขึ้น

The incumbent of Kambugallaka monastery who, together with his colleague Mahātissa of Kupikkala, persuaded King Vaṭṭagāmaṇī’s ministers not to abandon him, and was later put in charge of the monasteries they had built.

เจ้าอาวาสวัดกุปิกกาละผู้ให้ที่พักพิงและอาหารแก่พระเจ้าวัฏฏคามณีขณะทรงลี้ภัย และภายหลังร่วมกับสหายที่กัมพุคัลลกะได้ห้ามปรามเหล่าเสนาบดีมิให้ก่อกบฏ ต่อมาได้รับมอบหมายให้ดูแลวัดอภัยคีรี

The incumbent of Kupikkala monastery who sheltered the fugitive King Vaṭṭagāmaṇī with a meal and later, along with his colleague at Kambugallaka, dissuaded the king’s ministers from revolt; he was subsequently given charge of the Abhayagiri monastery.

เจ้าอาวาสมหาวิหารผู้ถูกขับไล่เนื่องจากคลุกคลีกับตระกูลคฤหัสถ์มากเกินไป เหตุการณ์นี้ทำให้ศิษย์ของท่านคือพหลมัสสุติสสะแยกตัวออกไปตั้งนิกายใหม่ที่อภัยคีรี

The incumbent of the Mahāvihāra expelled for excessive association with lay families, an event that led his pupil Bahalamassutissa to secede and found a new sect at Abhayagiri.

เจ้าอาวาสวัดอนุราราม ผู้เป็นที่เลื่อมใสของพระเจ้าโวหาริกติสสะยิ่งนัก จนพระราชาทรงมีพระบรมราชโองการให้ถวายภัตตาหารแก่ท่านเป็นประจำที่มุเจลปัฏฏนะ

The incumbent of Anurārāma so admired by King Vohārīka Tissa that the king ordered regular alms to be given him at Mucelapaṭṭana.

พระเถระผู้แม้บวชมาหกสิบปีแล้ว ก็ยังเข้าใจผิดคิดว่าตนเป็นพระอรหันต์ จนกระทั่งศิษย์ของท่านคือธรรมทินนะใช้ฤทธิ์เนรมิตหญิงสาวเก็บดอกบัวขึ้นมา เผยให้เห็นราคะที่ยังคงอยู่ในใจท่าน ทำให้ท่านมุ่งมั่นเพียรพยายามจนบรรลุอรหัตผลที่แท้จริงในวันเดียวกันนั้น

An elder who, despite sixty years as a monk, mistakenly believed himself an Arahant until his pupil Dhammadinna, using psychic power to conjure a girl picking lotuses, exposed the lust still in his heart, prompting him to strive and attain true Arahantship that same day.

เจ้าอาวาสวัดจิตตลบรรพตผู้ถูกความคิดกามารมณ์รบกวน อาจารย์ของท่านให้ท่านสร้างกุฏิอย่างพากเพียรแล้วให้พักอาศัยเพียงคืนเดียว ซึ่งระหว่างนั้นท่านได้เพียรพยายามจนบรรลุอรหัตผล

An incumbent of Cittalapabbata troubled by lustful thoughts, whose teacher had him painstakingly build a cell and then occupy it for a single night — during which he strove and attained Arahantship.