Pāli Dictionary

nāga

approximate

Part of speech

noun · masculine

Synonyms

ahi, mahānāga, pannaga

cosmology

  • နဂါး; မြွေ

  • nāga; supernatural serpent-being (shape-shifting, dwelling in water or underground, enemy of the garuḷas); snake, cobra

  • DN 20

    ye nāgarāje sahasā haranti

  • MN 23

    abhikkhaṇanto sumedho satthaṃ ādāya addasa nāgaṃ

  • AN 6.43

    uragam'pi kho, udāyi, mahantaṃ brahantaṃ kāy'upapannaṃ jano disvā evam'āha, nāgo vata, bho, nāgo'ti!

general

  • ဆင်; ဆင်ပြောင်

  • bull elephant; tusker (especially a royal war elephant)

  • MN 61

    rañño nāgo īsādanto urūḷhavā abhijāto saṅgāmāvacaro

  • Thig 3.4

    nāgo pasārayī pādaṃ, puriso nāgamāruhi

  • ကံ့ကော်ပင်

  • the nāga tree; ironwood tree (Mesua ferrea)

  • AN 6.43

    rukkham'pi kho, udāyi, mahantaṃ brahantaṃ kāy'upapannaṃ jano disvā evam'āha, nāgo vata, bho, nāgo'ti!

doctrine

  • မြတ်သောသူ; ဘုရား၊ ရဟန္တာ (ဂုဏ်ပုဒ်)

  • the mighty one; the most excellent of its kind; epithet of the Buddha and of arahants

  • AN 6.43

    āguṃ na karoti kāyena vācāya manasā, tamahaṃ nāgoti brūmī

  • Snp 5.13

    okañ'jahaṃ taṇhacchidaṃ anejaṃ, nandiñ'jahaṃ oghatiṇṇaṃ vimuttaṃ, kappañ'jahaṃ abhiyāce sumedhaṃ, sutvāna nāgassa apanamissanti ito.

naga

approximate

naprefixgamrootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

gam1သွား

Synonyms

giri

general

  • တောင်

  • mountain

  • Thag 19.1

    nagā samuddā saritā vasun'dharā, disā catasso vidisā adho divā, sabbe aniccā tibhavā upaddutā, kuhiṃ gato citta sukhaṃ ramissasi.

Encyclopedia

12 entries

Nāgā
Person

  • Sujāta ဘုရားရှင်၏ ဂိုဏ်းချုပ်အမျိုးသမီးတပည့်တော်။

  • The chief woman disciple of the Buddha Sujāta.

Nāgā2
Person

  • Phussa ဘုရားရှင်၏ အဓိက အမျိုးသမီး ပံ့ပိုးသူတစ်ဦး။

  • One of the chief women supporters of the Buddha Phussa.

Nāgā3
Person

  • Muṇḍagaṅgā မှ လက်မှုပညာရှင် Tissa (နောင် Sāliya ဟု ခေါ်) ၏ ဇနီးဖြစ်စဉ် Asokamālā ၏ ရှေးဘဝတစ်ခု။

  • A former birth of Asokamālā, when she was the wife of the artisan Tissa (later called Sāliya) of Muṇḍagaṅgā.

Nāgā4
Person

  • အယူပြေအန္တရာယ်ကာလ လုယက်မှုအတွင်း အဖော်များနှင့်အတူ ထွက်ပြေး၍ ကြာစေတော (ညောင်ပင်) နတ်၏ ကျွေးမွေးမှုကို ခံယူခဲ့သော Bhātaragāma မှ ရဟန္တာမ ဖြစ်သည်။ သူမတွင် Nāga ဟု ခေါ်သော အစ်ကိုတစ်ဦးလည်း ရှိသည်။

  • An Arahant nun of Bhātaragāma who fled with her companions during a pillage and was sustained by the deity of a banyan tree; she had a brother also named Nāga.

Nāgā5
Other

  • ဗုဒ္ဓဒဏ္ဍာရီအရ တန်ခိုးကြီး၊ မှော်ဆန်သော စွမ်းရည်ရှိပြီး လိုရာ လူ့ခန္ဓာသို့ ပြောင်းလဲနိုင်သော မြွေပုံသဏ္ဌာန် တစ်ပိုင်းနတ်သတ္တဝါအမျိုးအစား။

  • A class of serpent-like semi-divine beings in Buddhist mythology, credited with great strength, magical powers, and the ability to assume human form at will.

Nāgā6
Person

  • သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ ထင်ရှားသော ထေရီမ (ဂုဏ်ရှိသည့် ရဟန်းမ)။

  • An eminent nun (Therī) of Sri Lanka.

Nāgā7
Person

  • Rājāyatana စေတီအနီးတွင် ဆာလောင်နေသော ရဟန်း ခြောက်ဆယ်ကို ကျွေးမွေးခဲ့သည့် ဥပါသိကာမ ဖြစ်ပြီး ဘုရင်က ကျွန်းတစ်ကျွန်းလုံးကို ဆုချသည်၊ ထိုကျွန်းကို နောင် သူမနှင့်တွဲ၍ Nāgadīpa ဟု ခေါ်ခဲ့သည်။

  • A laywoman who fed sixty hungry monks near the Rājāyatana shrine and was rewarded by the king with an entire island, which came to be called Nāgadīpa after her.

Nāga
Personapproximate

  • ဝိနည်းကျမ်းကို သင်ကြားပေးသည့် ဆရာအဖြစ် ကျော်ကြားသော သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ မြင့်မြတ်သော မထေရ်

  • An eminent Sri Lankan Thera renowned as a teacher of the Vinaya.

Nāga2
Personapproximate

  • သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ မုဋသီဝ မင်းကြီး၏ သားတော် ဆယ်ပါးအနက် တတိယမြောက်သားတော်ဖြစ်ပြီး ဒေဝါနံပိယတိဿ မင်းကြီး၏ ညီတော်ဖြစ်သည်

  • The third of the ten sons of King Muṭasīva of Sri Lanka, and a brother of King Devānampiyatissa.

Nāga3
Personapproximate

  • ဗြဟ္မဏတိဿ ဖျက်ဆီးမှုများ ဖြစ်ပွားစဉ်အတွင်း လှုပ်ရှားခဲ့သော သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ မထေရ်တစ်ပါး၊ သူ၏ညီမသည် ရဟန္တာ ရဟန်းမ နာဂါ ဖြစ်သည်

  • A Sri Lankan Thera active during the depredations of Brahmaṇatissa, whose sister was the Arahant nun Nāgā.

Nāga4
Personapproximate

  • သင်ကြားခြင်းမရှိဘဲ နှစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်ကြာ နေခဲ့ပြီးနောက် ဓာတုကထာကျမ်းကို အမှတ်ရသည့်အတိုင်း အနာအဆာမရှိ ဟောကြားခဲ့သော သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ ကာရလိယဂီရိ မထေရ်

  • An elder of Kāraliyagiri in Sri Lanka who, after eighteen years without teaching, later expounded the Dhātukathā flawlessly from memory.

Nāga5
Otherapproximate

  • ခေါရနာဂ၊ မဟာနာဂ ကဲ့သို့ တူညီသောအမည်ရှိသူများကို ညွှန်းသော ကိုးကားချက်

  • A cross-reference entry pointing to other bearers of the name, such as Coranāga and Mahānāga.

Found an error in the dictionary?