Pāli Dictionary

sāṭa

Part of speech

noun · masculine

Synonyms


general

  • कपड़ा, वस्त्र, ओढ़ने का कपड़ा

  • cloth; garment; robe, wrap

  • Thig 12.1

    kummaggapaṭipannaṃ maṃ, ariyamaggaṃ samānayi, dak'ābhisecanā bhoti, imaṃ sāṭaṃ dadāmi te.

sata1

approximate

Part of speech

numeral


general

  • सौ

  • one hundred (100)

  • सौ वाला; सौ से बना हुआ

  • containing one hundred; consisting of a hundred

  • MN 56

    seyyathā'pi, bhante, nānāpupphānaṃ mahāpuppharāsi, tam'enaṃ dakkho mālākāro vā mālākār'antevāsī vā vicittaṃ mālaṃ gantheyya, evam'eva kho, bhante, so bhagavā anekavaṇṇo anekasatavaṇṇo.

sata2

approximate

Part of speech

adjective


doctrine

  • अनित्य; क्षणभंगुर

  • impermanent

  • AN 4.199

    asmī'ti, bhikkhave, sati itth'asmī'ti hoti, evaṃ'smī'ti hoti, aññathā'smī'ti hoti, as'asmī'ti hoti, sat'asmī'ti hoti, santi hoti, itthaṃ santi hoti, evaṃ santi hoti, aññathā santi hoti

sata3

approximate

sajroottasuffix

Part of speech

adjective

Root

as1होना

Synonyms


mind

  • आसक्त; चिपका हुआ; लिप्त

  • clung; stuck; attached

  • Thig 2.9

    abhaye bhiduro kāyo, yattha satā puthujjanā, nikkhipissām'imaṃ dehaṃ, sampajānā satīmatī.

sāta1

approximate

sanroottasuffix

Part of speech

noun · neuter

Synonyms

Antonyms


general

  • आनन्द; सुख; आराम

  • pleasure; happiness; delight; comfort

  • Snp 4.2

    icchānidānā bhavasātabaddhā, te duppamuñcā na hi aññamokkhā, pacchā pure vā'pi apekkhamānā, ime'va kāme purime'va jappaṃ.

meditation

  • (ध्यान में) ध्यान की सुख-सुविधा

  • (in meditation) the ease and pleasure of jhāna; comfort of absorption

sāta2

approximate

sanroottasuffix

Part of speech

adjective

Root

san1जैसे; प्यार

Synonyms

Antonyms


general

  • सुखद; मनभावन; आकर्षक

  • pleasant; nice; agreeable; appealing

  • MN 40

    seyyathā'pi, bhikkhave, pokkharaṇī acch'odakā sāta-odakā sīt'odakā setakā supatitthā ramaṇīyā.

  • Snp 4.11

    sātaṃ asātan'ti yam'āhu loke, tam'ūpanissāya pahoti chando, rūpesu disvā vibhavaṃ bhavañ'ca, vinicchayaṃ kubbati jantu loke.

sata4

approximate

sarroottasuffix

Part of speech

adjective

Root

sar1याद करना


mind

  • सजग; सचेत; स्मृतिमान्

  • mindful; conscious; present; attentive

  • स्मृत; याद किया हुआ

  • remembered; recollected

saṭa

approximate

Part of speech

noun · masculine


general

  • तलछट; कचरा; सबसे घटिया भाग

  • dregs; rubbish; the worst part; waste product

  • MN 4

    tattha ca me, brāhmaṇa, viharato mago vā āgacchati, moro vā kaṭṭhaṃ pāteti, vāto vā paṇṇasaṭaṃ ereti, tassa mayhaṃ brāhmaṇa etadahosi, etaṃ nūna taṃ bhayabheravaṃ āgacchatī'ti.

santa1

approximate

sarootntasuffix

via inflected form satā · instrumental singular / ablative singular

Part of speech

adjective

Root

as1होना

Synonyms

Antonyms


general

  • विद्यमान; मौजूद; सत्य; सही

  • existing; being; present; true; correct

  • Snp 4.6

    socanti janā mamāyite, na hi santi niccā pariggahā, vinābhāva'santam'ev'idaṃ, iti disvā n'āgāram'āvase.

  • AN 5.76

    so ñātakehi nīyamāno appatvā'va ñātake antarāmagge kālaṃ karoti. evarūpo'pi, bhikkhave, idh'ekacco yodh'ājīvo hoti. ayaṃ, bhikkhave, dutiyo yodh'ājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.

ethics

  • सत्पुरुष; सज्जन; ज्ञानी; विद्वान

  • virtuous man; good person; wise person; sage

  • Iti 76

    tasmā pattapuṭass'eva, ñatvā sampākam'attano, asante n'upaseveyya, sante seveyya paṇḍito, asanto nirayaṃ nenti, santo pāpenti suggatin'ti.

  • Snp 4.14

    yaṃ kiñci dhammam'abhijaññā, ajjhattaṃ athavā'pi bahiddhā, na tena thāmaṃ kubbetha, na hi sā nibbuti sataṃ vuttā.

santa2

approximate

samroottasuffix

via inflected form satā · instrumental singular / ablative singular

Part of speech

adjective

Root

sam3शांत रहना

Synonyms

Antonyms


mind

  • शान्त; प्रशान्त; शांत; स्थिर

  • still; calm; at peace; tranquil

  • Dhp 96

    santaṃ tassa manaṃ hoti, santā vācā ca kamma ca, samma'd'aññā vimuttassa, upasantassa tādino.

  • MN 152

    etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ upekkhā'ti

general

  • श्रान्त; थका हुआ; परिश्रान्त; क्लांत

  • tired; wearied; fatigued; exhausted

  • Dhp 60

    dīghā jāgarato ratti, dīghaṃ santassa yojanaṃ, dīgho bālānaṃ saṃsāro, saddhammaṃ avijānataṃ.

Found an error in the dictionary?