Pāli Dictionary

sāṭa

Part of speech

noun · masculine

Synonyms


general

  • ผ้า, เครื่องนุ่งห่ม, ผ้าคลุม

  • cloth; garment; robe, wrap

  • Thig 12.1

    kummaggapaṭipannaṃ maṃ, ariyamaggaṃ samānayi, dak'ābhisecanā bhoti, imaṃ sāṭaṃ dadāmi te.

sata1

approximate

Part of speech

numeral


general

  • หนึ่งร้อย

  • one hundred (100)

  • ที่มีร้อย; ที่ประกอบด้วยร้อย

  • containing one hundred; consisting of a hundred

  • MN 56

    seyyathā'pi, bhante, nānāpupphānaṃ mahāpuppharāsi, tam'enaṃ dakkho mālākāro vā mālākār'antevāsī vā vicittaṃ mālaṃ gantheyya, evam'eva kho, bhante, so bhagavā anekavaṇṇo anekasatavaṇṇo.

sata2

approximate

Part of speech

adjective


doctrine

  • ไม่เที่ยง; อนิจจัง

  • impermanent

  • AN 4.199

    asmī'ti, bhikkhave, sati itth'asmī'ti hoti, evaṃ'smī'ti hoti, aññathā'smī'ti hoti, as'asmī'ti hoti, sat'asmī'ti hoti, santi hoti, itthaṃ santi hoti, evaṃ santi hoti, aññathā santi hoti

sata3

approximate

sajroottasuffix

Part of speech

adjective

Root

as1เป็น

Synonyms


mind

  • ติดอยู่; ยึดติด; ผูกพัน

  • clung; stuck; attached

  • Thig 2.9

    abhaye bhiduro kāyo, yattha satā puthujjanā, nikkhipissām'imaṃ dehaṃ, sampajānā satīmatī.

sāta1

approximate

sanroottasuffix

Part of speech

noun · neuter

Synonyms

Antonyms


general

  • ความยินดี, ความสำราญ, ความสุข

  • pleasure; happiness; delight; comfort

  • Snp 4.2

    icchānidānā bhavasātabaddhā, te duppamuñcā na hi aññamokkhā, pacchā pure vā'pi apekkhamānā, ime'va kāme purime'va jappaṃ.

meditation

  • (ในการเจริญภาวนา) ความสุขสบายแห่งฌาน

  • (in meditation) the ease and pleasure of jhāna; comfort of absorption

sāta2

approximate

sanroottasuffix

Part of speech

adjective

Root

san1ชอบ; รัก

Synonyms

Antonyms


general

  • น่ายินดี, ชอบใจ, พึงใจ

  • pleasant; nice; agreeable; appealing

  • MN 40

    seyyathā'pi, bhikkhave, pokkharaṇī acch'odakā sāta-odakā sīt'odakā setakā supatitthā ramaṇīyā.

  • Snp 4.11

    sātaṃ asātan'ti yam'āhu loke, tam'ūpanissāya pahoti chando, rūpesu disvā vibhavaṃ bhavañ'ca, vinicchayaṃ kubbati jantu loke.

sata4

approximate

sarroottasuffix

Part of speech

adjective

Root

sar1จำ


mind

  • มีสติ; ระลึกรู้; มีจิตสำนึก

  • mindful; conscious; present; attentive

  • ที่ระลึกได้; ที่จำได้แล้ว

  • remembered; recollected

saṭa

approximate

Part of speech

noun · masculine


general

  • กากเดน, ของเสีย, ส่วนที่เลวที่สุด

  • dregs; rubbish; the worst part; waste product

  • MN 4

    tattha ca me, brāhmaṇa, viharato mago vā āgacchati, moro vā kaṭṭhaṃ pāteti, vāto vā paṇṇasaṭaṃ ereti, tassa mayhaṃ brāhmaṇa etadahosi, etaṃ nūna taṃ bhayabheravaṃ āgacchatī'ti.

santa1

approximate

sarootntasuffix

via inflected form satā · instrumental singular / ablative singular

Part of speech

adjective

Root

as1เป็น

Synonyms

Antonyms


general

  • ที่มีอยู่; เป็นอยู่; แท้จริง; ถูกต้อง

  • existing; being; present; true; correct

  • Snp 4.6

    socanti janā mamāyite, na hi santi niccā pariggahā, vinābhāva'santam'ev'idaṃ, iti disvā n'āgāram'āvase.

  • AN 5.76

    so ñātakehi nīyamāno appatvā'va ñātake antarāmagge kālaṃ karoti. evarūpo'pi, bhikkhave, idh'ekacco yodh'ājīvo hoti. ayaṃ, bhikkhave, dutiyo yodh'ājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.

ethics

  • คนดี; บัณฑิต; นักปราชญ์; ผู้มีศีล

  • virtuous man; good person; wise person; sage

  • Iti 76

    tasmā pattapuṭass'eva, ñatvā sampākam'attano, asante n'upaseveyya, sante seveyya paṇḍito, asanto nirayaṃ nenti, santo pāpenti suggatin'ti.

  • Snp 4.14

    yaṃ kiñci dhammam'abhijaññā, ajjhattaṃ athavā'pi bahiddhā, na tena thāmaṃ kubbetha, na hi sā nibbuti sataṃ vuttā.

santa2

approximate

samroottasuffix

via inflected form satā · instrumental singular / ablative singular

Part of speech

adjective

Root

sam3ใจเย็นๆ

Synonyms

Antonyms


mind

  • สงบ; ระงับ; เงียบสงบ; สงบระงับ

  • still; calm; at peace; tranquil

  • Dhp 96

    santaṃ tassa manaṃ hoti, santā vācā ca kamma ca, samma'd'aññā vimuttassa, upasantassa tādino.

  • MN 152

    etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ upekkhā'ti

general

  • เหนื่อย; อ่อนเพลีย; ล้า; หมดแรง

  • tired; wearied; fatigued; exhausted

  • Dhp 60

    dīghā jāgarato ratti, dīghaṃ santassa yojanaṃ, dīgho bālānaṃ saṃsāro, saddhammaṃ avijānataṃ.

Found an error in the dictionary?