Pāli Dictionary

samāna1

saprefixmārootanasuffix

Part of speech

adjective

Synonyms

samagga, sama, sadisa, sādisa, sarikkha, tulya, nibbisesa

Antonyms

asamāna

general

  • เท่ากัน; เหมือนกัน; คล้ายกัน; เสมอกัน; กลมเกลียว

  • equal; same; similar; like; even; harmonious

  • Snp 3.11

    samānabhāgaṃ kubbetha, gāme akkuṭṭhavanditaṃ, manopadosaṃ rakkheyya, santo anuṇṇato care.

cosmology

  • (นาม) เทวดาจำพวกหนึ่ง (พวกสมาน)

  • (as noun) a class of deities (the Samānās)

  • DN 20

    samānā mahāsamanā, mānusā mānus'uttamā, khiḍḍāpadosikā āguṃ, āguṃ manopadosikā.

samāna2

saprefixmānasuffix

Part of speech

adjective

Root

sam3ใจเย็นๆ

Synonyms

santa

general

  • เป็นอยู่; มีอยู่; ดำรงอยู่; กำลังเป็น

  • being; existing; having; present

  • AN 8.30

    idha, bhikkhave, bhikkhu app'iccho samāno, app'iccho'ti maṃ jāneyyun'ti na icchati

  • MN 40

    samaṇā samaṇā'ti vo, bhikkhave, jano sañjānāti. tumhe ca pana, ke tumhe'ti puṭṭhā samānā, samaṇ'āmhā'ti paṭijānātha.

samaṇa

approximate

samrootaṇasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

sam3ใจเย็นๆ

Synonyms

brāhmaṇa, pabbajita, paradattūpajīvī, yati

Antonyms

assamaṇa, asamaṇa

monastic

  • สมณะ; นักบวช; ผู้สงบระงับกิเลส

  • ascetic; renunciant; monk; recluse; holy man

  • MN 40

    āsavānaṃ khayā samaṇo hoti.

  • AN 3.65

    etha tumhe, kālāmā, mā anussavena, mā param'parāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garū'ti.

doctrine

  • พระสมณะ; พระพุทธเจ้า

  • the Great Ascetic; epithet of the Buddha

  • MN 105

    ṭhānaṃ kho pan'etaṃ, sunakkhatta, vijjati yaṃ idh'ekaccassa bhikkhuno evam'assa, taṇhā kho sallaṃ samaṇena vuttaṃ, avijjāvisadoso, chandarāgabyāpādena ruppati.

  • Snp 3.11

    ucc'āvacā hi paṭipadā, samaṇena pakāsitā, na pāraṃ diguṇaṃ yanti, na'y'idaṃ ekaguṇaṃ mutaṃ.

sama1

samrootasuffix

via inflected form samāna · genitive plural

Part of speech

noun · masculine

Root

sam3ใจเย็นๆ

Synonyms

sāmañña, samatha

Antonyms

visama, asama

meditation

  • ความสงบ; ความเงียบสงบ; ความระงับ; ความสงบแห่งจิต

  • calmness; tranquillity; serenity; mental quiet

sama2

via inflected form samāna · dative plural / genitive plural

Part of speech

adjective

Synonyms

samāna, kappa, sadisa, sarikkha

Antonyms

visama, asama, visesī

general

  • เท่ากัน; เหมือนกัน; เสมอกัน; เช่นเดียวกัน

  • equal; like; the same; identical (to)

  • Snp 2.1

    yaṃ kiñci vittaṃ idha vā huraṃ vā, saggesu vā yaṃ ratanaṃ paṇītaṃ, na no samaṃ atthi tathāgatena, idam'pi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.

  • Snp 4.10

    upekkhako sadā sato, na loke maññate samaṃ, na visesī na nīceyyo, tassa no santi ussadā.

  • เรียบ; เสมอ; ได้ระดับ; ราบ

  • even; level; balanced; flat

  • (คำนาม/กริยาวิเศษณ์) ความเท่าเทียม; ความคล้ายคลึง; พื้นราบ; ทั้งหมด; อย่างเท่าเทียม; อย่างยุติธรรม

  • (as noun or adverb) equality; similarity; even ground; altogether; equally; justly

ethics

  • เที่ยงธรรม; ไม่ลำเอียง; ซื่อตรง; ชอบธรรม

  • impartial; upright; just; moral; righteous

sāma1

approximate

via inflected form sāmāna · genitive plural

Part of speech

noun · masculine

Root

sam3ใจเย็นๆ

general

  • ความสงบ; สันติภาพ

  • peace; tranquillity; appeasement

sāma2

approximate

via inflected form sāmāna · dative plural / genitive plural

Part of speech

adjective

general

  • ดำ; ดำคล้ำ; เขียว; เขียวคราม; เหลือง

  • brown; dark brown; black; dark

  • MN 36

    kāḷo samaṇo gotamo'ti. ekacce manussā evam'āhaṃsu, na kāḷo samaṇo gotamo, sāmo samaṇo gotamo'ti. ekacce manussā evam'āhaṃsu, na kāḷo samaṇo gotamo, na'pi sāmo, maṅguracchavi samaṇo gotamo'ti.

  • MN 63

    so evaṃ vadeyya, na tāv'āhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yen'amhi viddho, kāḷo vā sāmo vā maṅguracchavī vā'ti

  • เพลงสวด; เพลงศักดิ์สิทธิ์; การบูชา; สามเวท

  • song; sacred song; devotion; worship; the Sāmaveda

  • สามะ (ชื่อพระราชา, พระโพธิสัตว์, สุนัข และเทวทัตในอดีตชาติ)

  • Sāma (name of a king, a Bodhisatta, a hound, and Devadatta in a past life)

approximate

Compound structure

analyses: 3

samana
  1. sa

    ของตน; ของตัวเอง; ส่วนตัว (คำสรรพนามสะท้อนหรือคำคุณศัพท์ เทียบเท่า sva ในภาษาสันสกฤต หรือ saka ในภาษาบาลี)

  2. mana

    ใจ; จิต; มโน; อายตนะที่หก (มนายตนะ).

samāṇā
  1. sa

    ของตน; ของตัวเอง; ส่วนตัว (คำสรรพนามสะท้อนหรือคำคุณศัพท์ เทียบเท่า sva ในภาษาสันสกฤต หรือ saka ในภาษาบาลี)

  2. māṇāmāṇa

    การวัด, มาตรวัด, ปริมาณ

samaiṇā
  1. sama

    ความสงบ; ความเงียบสงบ; ความระงับ; ความสงบแห่งจิต

  2. iṇāiṇa

    หนี้; เงินกู้

Found an error in the dictionary?