Pāli Dictionary

sara1

Part of speech

noun · masculine

Root

sar1याद करना


general

  • झील; सर; तालाब

  • a lake; a pool; a natural body of water

  • (विशेषण) बहता हुआ; प्रवाहमान

  • (as adjective) flowing; streaming; moving

  • Snp 1.1

    yo taṇham'udacchidā asesaṃ, saritaṃ sīghasaraṃ visosayitvā, so bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇam'ivattacaṃ purāṇaṃ.

sara2

Part of speech

noun · masculine


general

  • शर; तीर; बाण

  • arrow; a shaft or dart (originally made of reed)

  • सरकण्डा; शर तृण

  • a kind of reed; the reed grass Saccharum sara

sara3

Part of speech

noun · masculine

Root

sar1याद करना


general

  • स्वर; आवाज; ध्वनि; स्वरूप

  • sound; voice; tone; intonation

  • स्वर; अचर अक्षर

  • a vowel; a vowel sound (in grammar)

  • (विशेषण) स्वरयुक्त; आवाज वाला

  • (as adjective) having a voice; possessing a certain tone or voice

sara4

Part of speech

noun · masculine

Root

sar1याद करना


mind

  • स्मृति; याद

  • memory; recollection; remembering

  • (विशेषण) स्मरण करने वाला; याद रखने वाला

  • (as adjective) remembering; recollecting; mindful of

sāra

approximate

sārrootasuffix

Part of speech

noun

Root

sar1याद करना

Synonyms

Antonyms


doctrine

  • सार; तत्त्व; मूल्य; सारभाग

  • essence; core; substance; pith; value

  • Snp 1.1

    yo n'ājjhagamā bhavesu sāraṃ, vicinaṃ puppham'iva udumbaresu, so bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇam'iva tacaṃ purāṇaṃ.

  • MN 30

    etaṃ sāraṃ etaṃ pariyosānan'ti

general

  • वृक्ष का सारभाग; कठोर लकड़ी

  • heartwood; hardwood; solid wood

  • MN 18

    seyyathā'pi, āvuso, puriso sār'atthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkamm'eva mūlaṃ, atikkamma khandhaṃ, sākhāpalāse sāraṃ pariyesitabbaṃ maññeyya

  • MN 29

    yañ'c'assa sārena sārakaraṇīyaṃ tañ'c'assa atthaṃ anubhavissatī'ti.

  • आवश्यक; श्रेष्ठ; समर्थ; मूल्यवान

  • essential; substantial; valuable; strong; excellent

  • AN 5.162

    seyyathā'pi, āvuso, bhikkhu paṃsukūliko rathiyāya nantakaṃ disvā vāmena pādena niggaṇhitvā dakkhiṇena pādena pattharitvā, yo sāro taṃ paripātetvā ādāya pakkameyya.

  • DN 23

    tena hi, bho, yānamhākaṃ satthe appasārāni paṇiyāni, tāni chaḍḍetvā, yāni imasmiṃ satthe mahāsārāni paṇiyāni, tāni ādiyathā'ti.

  • रस; गोंद; नमी

  • sap; resin; moisture; fluid

  • SN 22.54

    imāni c'assu, bhikkhave, pañca bījajātāni akhaṇḍāni apūtikāni avāt'ātapahatāni sār'ādāni sukhasayitāni, pathavī ca n'āssa, āpo ca n'āssa, api nu'māni, bhikkhave, pañca bījajātāni vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyyun'ti?

sarati1

via inflected form sara · 2nd person·imperative singular

Part of speech

verb


general

  • आगे बढ़ना; बहकना; भटकना; बहना

  • moves along; drifts; wanders; flows

  • फैलना; धारा बनकर बहना

  • spreads out; streams forth

mind

  • काम-राग से बहना; वासना रिसना

  • streams or seeps with lust

  • SN 4.25

    passaddhakāyo suvimuttacitto, asaṅkharāno satimā anoko, aññāya dhammaṃ avitakkajhāyī, na kuppati na sarati na thino.

saras

sarrootassuffix

via inflected form sarā · nominative plural / ablative singular / vocative singular · plural

Part of speech

noun · masculine

Root

sar1याद करना

Synonyms


general

  • झील; तालाब; जलाशय; महासागर

  • lake; pool; body of water; ocean

  • SN 1.13

    n'atthi puttasamaṃ pemaṃ, n'atthi gosamitaṃ dhanaṃ, n'atthi sūriyasamā ābhā, samuddaparamā sarā'ti.

  • Snp 5.11

    majjhe sarasmiṃ tiṭṭhataṃ, oghe jāte mahabbhaye, jarāmaccuparetānaṃ, dīpaṃ pabrūhi mārisa, tvañ'ca me dīpamakkhāhi, yathā'y'idaṃ n'āparaṃ siyā.

saranta1

sarrootntasuffix

via inflected form sarā · vocative singular

Part of speech

adjective

Root

sar1याद करना

Synonyms


mind

  • स्मरण करता हुआ; याद करता हुआ

  • remembering; recollecting; calling to mind

  • AN 7.62

    ko sutvā nappasīdeyya, api kaṇh'ābhijātiyo, tasmā hi attakāmena, mahattam'abhikaṅkhatā, saddhammo garukātabbo, saraṃ buddhāna'sāsanan'ti.

general

  • आगे बढ़ता हुआ; प्रवाहित होता हुआ

  • moving along; advancing; flowing onward

sarati2

via inflected form sara · 2nd person·imperative singular

Part of speech

verb

Synonyms

Antonyms


mind

  • याद रखना; स्मरण करना; याद करना

  • remembers; recollects

  • AN 8.14

    katame ca, bhikkhave, aṭṭha purisakhaḷuṅkā aṭṭha ca purisadosā? idha, bhikkhave, bhikkhū bhikkhuṃ āpattiyā codenti. so bhikkhu bhikkhūhi āpattiyā codiyamāno, na sarāmī'ti asatiyā nibbeṭheti.

  • Thig 16.1

    sara catur'odadhī, upanīte assuthaññarudhiramhi, sara ekakappam'aṭṭhīnaṃ, sañcayaṃ vipulena samaṃ.

saranta2

sarastemantasuffix

via inflected form sarā · vocative singular

Part of speech

adjective


general

  • (व्याकरण शब्द) स्वर-अंत वाला

  • (grammatical term) ending in a vowel; vowel-final

Found an error in the dictionary?