Pāli Dictionary
sara1
Part of speech
noun · masculine
Root
sar1မှတ်မိ
general
အိုင်; ကန်
a lake; a pool; a natural body of water
(နာမဝိသေသန) စီးဆင်းနေသော
(as adjective) flowing; streaming; moving
Snp 1.1
yo taṇham'udacchidā asesaṃ, saritaṃ sīghasaraṃ visosayitvā, so bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇam'ivattacaṃ purāṇaṃ.
sara2
Part of speech
noun · masculine
general
မြား
arrow; a shaft or dart (originally made of reed)
မြားမြက်; ကျူပင်
a kind of reed; the reed grass Saccharum sara
sara3
Part of speech
noun · masculine
Root
sar1မှတ်မိ
general
အသံ; အသံစဉ်
sound; voice; tone; intonation
သရ; သရအက္ခရာ
a vowel; a vowel sound (in grammar)
(နာမဝိသေသန) အသံရှိသော
(as adjective) having a voice; possessing a certain tone or voice
sara4
Part of speech
noun · masculine
Root
sar1မှတ်မိ
mind
မှတ်ဉာဏ်; အောက်မေ့ခြင်း
memory; recollection; remembering
(နာမဝိသေသန) မှတ်မိသော; သတိရသော
(as adjective) remembering; recollecting; mindful of
doctrine
အနှစ်; အမြတ်; အဆုံးအမ; တန်ဖိုး
essence; core; substance; pith; value
Snp 1.1
yo n'ājjhagamā bhavesu sāraṃ, vicinaṃ puppham'iva udumbaresu, so bhikkhu jahāti orapāraṃ, urago jiṇṇam'iva tacaṃ purāṇaṃ.
MN 30
etaṃ sāraṃ etaṃ pariyosānan'ti
general
သစ်မာ; သစ်အနှစ်
heartwood; hardwood; solid wood
MN 18
seyyathā'pi, āvuso, puriso sār'atthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkamm'eva mūlaṃ, atikkamma khandhaṃ, sākhāpalāse sāraṃ pariyesitabbaṃ maññeyya
MN 29
yañ'c'assa sārena sārakaraṇīyaṃ tañ'c'assa atthaṃ anubhavissatī'ti.
အနှစ်နှင့်ပြည့်စုံသော; အမြတ်; ခိုင်မာသော; ထူးကဲသော
essential; substantial; valuable; strong; excellent
AN 5.162
seyyathā'pi, āvuso, bhikkhu paṃsukūliko rathiyāya nantakaṃ disvā vāmena pādena niggaṇhitvā dakkhiṇena pādena pattharitvā, yo sāro taṃ paripātetvā ādāya pakkameyya.
DN 23
tena hi, bho, yānamhākaṃ satthe appasārāni paṇiyāni, tāni chaḍḍetvā, yāni imasmiṃ satthe mahāsārāni paṇiyāni, tāni ādiyathā'ti.
အစေး; အရည်; အစိုဓာတ်
sap; resin; moisture; fluid
SN 22.54
imāni c'assu, bhikkhave, pañca bījajātāni akhaṇḍāni apūtikāni avāt'ātapahatāni sār'ādāni sukhasayitāni, pathavī ca n'āssa, āpo ca n'āssa, api nu'māni, bhikkhave, pañca bījajātāni vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyyun'ti?
sarati1
via inflected form sara · 2nd person·imperative singular
Part of speech
verb
general
ရွေ့လျားသည်; မျောလွင့်သည်; လှည့်လည်သည်; စီးဆင်းသည်
moves along; drifts; wanders; flows
ပြန့်ကားသည်; စီးထွက်သည်
spreads out; streams forth
mind
ရာဂဖြင့် စီးယိုသည်; ကာမစိတ် လျှံထွက်သည်
streams or seeps with lust
SN 4.25
passaddhakāyo suvimuttacitto, asaṅkharāno satimā anoko, aññāya dhammaṃ avitakkajhāyī, na kuppati na sarati na thino.
general
အိုင်; ကန်; ရေပြင်; သမုဒ္ဒရာ
lake; pool; body of water; ocean
SN 1.13
n'atthi puttasamaṃ pemaṃ, n'atthi gosamitaṃ dhanaṃ, n'atthi sūriyasamā ābhā, samuddaparamā sarā'ti.
Snp 5.11
majjhe sarasmiṃ tiṭṭhataṃ, oghe jāte mahabbhaye, jarāmaccuparetānaṃ, dīpaṃ pabrūhi mārisa, tvañ'ca me dīpamakkhāhi, yathā'y'idaṃ n'āparaṃ siyā.
mind
အောက်မေ့နေသော; သတိရနေသော
remembering; recollecting; calling to mind
AN 7.62
ko sutvā nappasīdeyya, api kaṇh'ābhijātiyo, tasmā hi attakāmena, mahattam'abhikaṅkhatā, saddhammo garukātabbo, saraṃ buddhāna'sāsanan'ti.
general
ရွေ့လျားနေသော; စီးဆင်းနေသော
moving along; advancing; flowing onward
sarati2
via inflected form sara · 2nd person·imperative singular
mind
မှတ်မိသည်; အောက်မေ့သည်; ပြန်လည်သတိရသည်
remembers; recollects
AN 8.14
katame ca, bhikkhave, aṭṭha purisakhaḷuṅkā aṭṭha ca purisadosā? idha, bhikkhave, bhikkhū bhikkhuṃ āpattiyā codenti. so bhikkhu bhikkhūhi āpattiyā codiyamāno, na sarāmī'ti asatiyā nibbeṭheti.
Thig 16.1
sara catur'odadhī, upanīte assuthaññarudhiramhi, sara ekakappam'aṭṭhīnaṃ, sañcayaṃ vipulena samaṃ.
Part of speech
adjective
general
(သဒ္ဒါ အသုံးအနှုန်း) သရဖြင့် အဆုံးသတ်သော
(grammatical term) ending in a vowel; vowel-final
Found an error in the dictionary?