Pāli Dictionary

yāmā

yamrootasuffixāsuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

yam1ควบคุม; มุ่งมั่น; จบ

cosmology

  • เทวดาชั้นยามา; หมู่เทวดาในสวรรค์ชั้นยามา (สวรรค์ชั้นที่สามในกามาวจร)

  • the Yāmas; a class of deities inhabiting the Yāma heaven (the third heaven of the sensual realm)

  • Thig 8.1

    tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā c'āpi devatā, nimmānaratino devā, ye devā vasavattino, tattha cittaṃ paṇīdhehi, yattha te vusitaṃ pure.

yāma

approximate

yamrootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

yam1ควบคุม; มุ่งมั่น; จบ

Synonyms

saṃvara, niggaha

general

  • ยาม; ส่วนหนึ่งของราตรี (หนึ่งในสามของราตรี ได้แก่ ปฐมยาม มัชฌิมยาม ปัจฉิมยาม); ช่วงเวลา; (ในพระวินัย) เวลาตั้งแต่เที่ยงวันถึงรุ่งเช้า (วิกาล)

  • a watch of the night (one third of the night: first, middle, or last watch); a period of time; (in Vinaya) a restricted time period, especially the time between noon and dawn (as in yāmakālika, food allowed for a restricted time)

ethics

  • การสำรวม; ความยับยั้งชั่งใจ; การถือศีล (เช่น จตุยาม การสำรวม 4 ประการ)

  • restraint; control; suppression (e.g., fourfold restraint, cātu-yāma)

cosmology

  • สวรรค์ชั้นยามา (สวรรค์ชั้นที่ 3 ในกามาวจร); เทวดาชั้นยามา (ยามาเทวา); หรือโลกของคนตาย/ยมโลก (เกี่ยวข้องกับพญายม)

  • the Yāma heaven (the third sensual heaven); the Yāma deities (Yāmā devā); or the underworld / realm of the dead (associated with Yama)

  • MN 31

    tāvatiṃsānaṃ devānaṃ saddaṃ sutvā yāmā devā saddam'anussāvesuṃ, lābhā vata bho vajjīnaṃ, suladdhalābhā vajjipajāya, yattha tathāgato viharati arahaṃ sammāsambuddho

yama

approximate

yamrootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

yam1ควบคุม; มุ่งมั่น; จบ

cosmology

  • พญายม; เทพเจ้าผู้เป็นใหญ่ของคนตาย

  • Yama, ruler of the underworld; the king of death, before whom the dead are judged

  • Dhp 237

    upanītavayo ca dāni'si, sampayāto'si yamassa santike, vāso te n'atthi antarā, pātheyyam'pi ca te na vijjati.

  • SN 1.33

    yo dhammaladdhassa dadāti dānaṃ, uṭṭhānavīriy'ādhigatassa jantu, atikkamma so vetaraṇiṃ yamassa, dibbāni ṭhānāni upeti macco'ti.

yāti

approximate

yāroottisuffix

via inflected form yāma · 1st person·present plural / 1st person·imperative plural

Part of speech

verb

Synonyms

peti, gacchati, pareti, vattati, abhikkamati, kamati, vajati, anuyāti

general

  • ไป; ดำเนินไป; เดินทาง

  • goes; proceeds; travels

  • Dhp 29

    appamatto pamattesu, suttesu bahujāgaro, abal'assaṃ'va sīgh'asso, hitvā yāti sumedhaso.

  • ยกทัพเข้าโจมตี; ไล่ตาม; ตีทัพศัตรูแตก

  • marches against; pursues; routs an enemy

  • Dhp 179

    yassa jitaṃ n'āvajīyati, jitaṃ yassa no yāti koci loke, taṃ buddham'anantagocaraṃ, apadaṃ kena padena nessatha.

Encyclopedia

3 entries

Yāmā
Other

  • เทพชั้นหนึ่งซึ่งสถิตอยู่ระหว่างสวรรค์ชั้นดาวดึงส์และชั้นดุสิต มีอายุขัยยาวนานอย่างเหลือเชื่อ นับเป็นร้อยปีมนุษย์ต่อหนึ่งวันสวรรค์

  • A class of gods dwelling between the Tāvatiṃsa and Tusita heavens, whose extraordinarily long lifespan is measured in centuries per single day.

Yāmā2
Person

  • ในบางบริบท เป็นคำที่ดูเหมือนมาจากยมะ เจ้าแห่งยมโลก ดังปรากฏในสำนวนตั้งแต่ยมโลกจนถึงสวรรค์ชั้นสูงสุด

  • In some contexts, a term apparently derived from Yama, lord of the underworld, as in expressions spanning ‘from the underworld to the highest heaven.’

Yama
Personapproximate

  • เทพแห่งความตาย ผู้ซึ่งสัตว์ทั้งหลายเมื่อสิ้นชีวิตแล้วจะถูกนำมาสอบถามต่อหน้าว่าได้ใส่ใจสัญญาณเตือนแห่งการเกิด ความแก่ ความเจ็บ และความตายหรือไม่

  • The god of death, before whom beings are brought after dying to be questioned on whether they heeded the warning signs of birth, old age, illness, and death.

DN 11DN 20MN 130SN 56.11

Found an error in the dictionary?