Pāli Dictionary

caṇḍa1

caṇḍrootasuffix

Part of speech

adjective

Root

caṇḍ1быть свирепым, быть жестоким

Synonyms


general

  • свирепый; жестокий; яростный

  • fierce; violent; savage; hostile; passionate

  • MN 2

    katame ca, bhikkhave, āsavā parivajjanā pahātabbā? idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso caṇḍaṃ hatthiṃ parivajjeti, caṇḍaṃ assaṃ parivajjeti, caṇḍaṃ goṇaṃ parivajjeti, caṇḍaṃ kukkuraṃ parivajjeti

  • SN 35.88

    caṇḍā kho, puṇṇa, sunāparantakā manussā, pharusā kho, puṇṇa, sunāparantakā manussā. sace taṃ, puṇṇa, sunāparantakā manussā akkosissanti paribhāsissanti, tatra te, puṇṇa, kin'ti bhavissatī'ti?

caṇḍa2

caṇḍastem

Part of speech

noun · masculine


general

  • Чанда, имя вождя

  • Caṇḍa, name of a chieftain

  • SN 42.1

    evaṃ vutte, caṇḍo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca, abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante!

canda

approximate

candrootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

cand1сиять; быть ярким

Synonyms


cosmology

  • луна

  • the moon

  • Dhp 413

    candaṃ'va vimalaṃ suddhaṃ, vippasannam'anāvilaṃ, nandībhavaparikkhīṇaṃ, tam'ahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.

  • SN 2.9

    tathāgataṃ arahantaṃ, candimā saraṇaṃ gato, rāhu candaṃ pamuñcassu, buddhā lok'ānukampakā'ti.

  • Чанда, божество луны (олицетворение луны)

  • Canda, the moon deity (personification of the moon)

  • Thig 5.5

    aggiṃ candañ'ca sūriyañ'ca, devatā ca namassi'haṃ, nadītitthāni gantvāna, udakaṃ oruhāmi'haṃ.

candā

approximate

candrootāsuffix

Part of speech

noun · feminine

Root

cand1сиять; быть ярким


general

  • Чанда, монахиня-архат, наставленная Патачарой (Тхеригатха)

  • Candā, an Arahant nun who, after a life of poverty, was taught by Paṭācāra and attained Arahantship (Therīgāthā)

  • Thig 5.12

    itthaṃ sudaṃ candā therī gāthaṃ abhāsitthā'ti.

Encyclopedia

24 entries

Caṇḍa
Person
  • Староста Саваттхи, которому Будда объяснил, почему одних людей называют гневливыми, а других добрыми, в зависимости от того, поддаются ли они страсти и злобе

  • A headman of Sāvatthi to whom the Buddha explained why some people are called wrathful and others kindly, according to whether they yield to passion and resentment.

SN 42.1
  • Другое имя Панчалачанды

  • Another name for Pañcālacaṇḍa.

Canda
Personapproximate
  • Царь, один из главных мирских покровителей будды Koṇḍañña.

  • A king who was one of the chief lay supporters of the Buddha Koṇḍañña.

Canda2
Personapproximate
  • Главный мирской покровитель будды Sikhī, хотя в комментарии он назван Nanda.

  • The chief lay supporter of the Buddha Sikhī, though the commentary calls him Nanda instead.

Canda3
Personapproximate
  • Один из дворцов, в которых жил будда Sumana во время своей последней жизни мирянином.

  • One of the palaces occupied by the Buddha Sumana during his last life as a layman.

Canda4
Personapproximate
  • Сын богатого брахмана по имени Sucindara, который вместе со своим другом Subhadda достиг архатства на первом собрании будды Koṇḍañña.

  • The son of a wealthy brahmin named Sucindara, who together with his friend Subhadda attained Arahantship at the first assembly of the Buddha Koṇḍañña.

Canda5
Personapproximate
  • Луна, почитаемая как дева; также известна как Candimā.

  • The moon, regarded as a deva; also known as Candimā.

Canda6
Personapproximate
  • Бодхисатта в прошлой жизни в облике киннары, чья история несчастной любви изложена в отдельной джатаке.

  • The Bodhisatta in a past life as a kinnara, whose story of ill-fated love has its own dedicated Jātaka.

Canda7
Placeapproximate
  • Гора в Гималаях, обитель киннары и его жены, в других источниках называемая Candaka или Candapassa.

  • A mountain in the Himalayas, home to a kinnara and his wife, elsewhere called Candaka or Candapassa.

Canda8
Personapproximate
  • Брахман, отец Vidhurapaṇḍita.

  • A brahmin, the father of Vidhurapaṇḍita.

Canda9
Personapproximate
  • Ещё один из дворцов, в которых жил будда Sumana во время своей последней жизни мирянином.

  • Another of the palaces occupied by the Buddha Sumana during his last life as a layman.

Canda10
Personapproximate
  • Младший брат Сарипутты (Sāriputta), вступивший в монашескую общину.

  • A younger brother of Sāriputta who joined the monastic Order.

Canda11
Personapproximate
  • Сын брахмана Paṇḍula, впоследствии ставший придворным жрецом царя Paṇḍukābhaya.

  • The son of the brahmin Paṇḍula, who later became chaplain to King Paṇḍukābhaya.

Canda12
Otherapproximate
  • Перекрёстная ссылка на Candakumāra.

  • A cross-reference to Candakumāra.

Candā
Personapproximate
  • Жена Судинны и мать Будды Пиядасси, в Буддхавамсе также называемая Суджандой.

  • Wife of Sudinna and mother of Piyadassī Buddha, also called Sucandā in the Buddhavaṃsa.

Candā2
Personapproximate
  • Одна из двух главных учениц Будды Випасси.

  • One of the two chief female disciples of Vipassī Buddha.

Candā3
Personapproximate
  • Киннари, жена Бодхисатты Чанды, чья история рассказана в Чандакиннара-джатаке; также называемая Чанди.

  • A kinnarī, wife of the Bodhisatta Canda, whose story is told in the Candakinnara Jātaka; also called Candī.

Candā4
Personapproximate
  • Жена царя Махапатапы Бенаресского и мать Дхаммапалы, отождествляемая с Маха Паджапати Готами, чья история рассказана в Чула Дхаммапала-джатаке.

  • Wife of King Mahāpatāpa of Bārāṇasī and mother of Dhammapāla, identified with Mahā Pajāpatī Gotamī, her story told in the Cūḷa Dhammapāla Jātaka.

Candā5
Personapproximate
  • Дочь царя Мадды и главная супруга правителя Бенареса, мать Мугапаккхи (Темии), чья история рассказана в Мугапаккха-джатаке.

  • Daughter of the Madda king and chief consort of the Bārāṇasī ruler, mother of Mūgapakkha (Temiya), her story told in the Mūgapakkha Jātaka.

Candā6
Personapproximate
  • Главная супруга Чандакумары и дочь царя Панчалы, чей акт истины спас мужа от смерти; отождествляется с матерью Рахулы.

  • Chief consort of Candakumāra and daughter of the Pañcāla king, whose act of truth saved her husband from death; identified with Rāhula’s mother.

Candā7
Otherapproximate
  • Главная супруга Сутасомы, отождествляемая с матерью Рахулы.

  • Chief consort of Sutasoma, identified with Rāhula’s mother.

Candā8
Personapproximate
  • Архат, осиротевшая и обнищавшая после того, как её брахманская семья погибла от чумы, была накормлена и обучена Патачарой после хождения по домам с подаянием, вскоре отреклась от мира и достигла архатства.

  • An arahant who, orphaned and impoverished after her brahmin family died in a plague, was fed and taught by Paṭācāra after begging from door to door, and soon renounced the world and attained Arahantship.

Thig 5.12
Candā9
Personapproximate
  • Дева-киннари, в которую влюбился царь Брахмадатта, отдав ей предпочтение перед собственной женой Асітабху.

  • A kinnarī-maiden whom King Brahmadatta fell in love with, favouring her over his own wife Asitābhū.

Candimā
Personapproximatematched via “Canda”
  • Божество, чья небесная обитель — луна, к которому взывают желающие детей, и которого Будда однажды спас, когда асура Раху схватил его и грозил проглотить.

  • The deity whose celestial abode is the moon, invoked by those desiring children, whom the Buddha once rescued when the asura Rāhu seized and threatened to swallow him.

Found an error in the dictionary?