พระอรหันต์ผู้ได้รับยกย่องเป็นเลิศในปัญญาในหมู่ภิกษุณีสาวิกาของพระพุทธเจ้า เดิมเป็นพระมเหสีเอกของพระเจ้าพิมพิสาร ทรงละทิ้งความหลงใหลในความงามของตนหลังทอดพระเนตรเห็นนางฟ้าจำแลงแก่ชราและสิ้นชีวิตต่อหน้าพระพักตร์พระพุทธเจ้า

An Arahant declared foremost in wisdom among the Buddha’s women disciples, who as chief consort of King Bimbisāra was led to renounce her vanity over her beauty after seeing an illusory nymph age and die before the Buddha.

หนึ่งในสองอัครสาวิกาของพระพุทธเจ้าธรรมทัสสี

One of the two chief women disciples of Dhammadassī Buddha.

อุบาสิกาที่ปรากฏชื่อในบัญชีรายชื่ออรรถกถา ซึ่งน่าจะเป็นบุคคลเดียวกับพระอรหันตสาวิกาผู้เป็นอัครสาวิกาชื่อเดียวกัน

A lay woman disciple named in a commentarial list, most likely the same person as the chief Arahant disciple of that name.

พระมเหสีของพระเจ้าพรหมทัตแห่งพาราณสี ผู้ทรงพระสุบินเห็นนกยูงทองแสดงธรรม แต่ความปรารถนานี้ในเรื่องเล่าฉบับนี้ไม่เคยสำเร็จ ดังปรากฏในโมรชาดก

A queen of King Brahmadatta of Bārāṇasī who dreamed of a golden peacock teaching the Dhamma, a wish that in this version of the story was never fulfilled, as told in the Mora Jātaka.

พระอัครมเหสีของพระเจ้าพรหมทัตแห่งพาราณสี ผู้ทรงพระสุบินเห็นกวางทองแสดงธรรม และความปรารถนานี้สำเร็จผล ดังปรากฏในรุรุมิคราชชาดก

The chief queen of King Brahmadatta of Bārāṇasī who dreamed of a golden deer teaching the Dhamma, a wish that was fulfilled, as told in the Rurumigarāja Jātaka.

พระอัครมเหสีอีกพระองค์หนึ่งของพระเจ้าพรหมทัตแห่งพาราณสี ซึ่งเรื่องราวคล้ายคลึงกับพระราชินีชื่อเดียวกันอีกพระองค์ ดังปรากฏในโมรชาดกอีกฉบับหนึ่ง

A chief queen of King Brahmadatta of Bārāṇasī whose story parallels that of another queen of the same name, told in another version of the Mora Jātaka.

พระมเหสีของพระเจ้าพรหมทัตแห่งพาราณสี ซึ่งเรื่องราวคล้ายคลึงกับพระราชินีชื่อเดียวกันอีกพระองค์ และถูกระบุว่าเป็นพระเถรีเขมาในภายหลัง ดังปรากฏในโรหณมิคชาดก

A queen consort of King Brahmadatta of Bārāṇasī whose story parallels that of another queen of the same name, identified with the Therī Khemā, as told in the Rohaṇamiga Jātaka.

พระมเหสีของพระเจ้าเสยยะแห่งพาราณสี ผู้ทรงพระสุบินเห็นหงส์ทอง และถูกระบุว่าเป็นพระเถรีเขมา ดังปรากฏในมหาหังสชาดก

A queen consort of King Seyya of Bārāṇasī who dreamed of a golden swan, identified with the Therī Khemā, as told in the Mahāhaṃsa Jātaka.

แม่น้ำสายหนึ่งที่ไหลลงมาจากภูเขาหิมวา

A river flowing from the Himavā mountains.

นครที่พระสุมนพุทธเจ้าประสูติ

The city in which Sumana Buddha was born.

นครที่พระติสสพุทธเจ้าประสูติ

The city in which Tissa Buddha was born.

นครที่พระกกุสันธพุทธเจ้าประสูติ และเป็นราชธานีของพระเจ้าเขมังกร

The city in which Kakusandha Buddha was born, and the capital of King Khemaṅkara.

นักรบผู้เป็นพระโพธิสัตว์ในสมัยพระกกุสันธพุทธเจ้า ผู้ถวายทานแด่พระองค์และพระสงฆ์ และภายหลังช่วยนำกิ่งพระศรีมหาโพธิ์มายังศรีลังกา

A warrior who was the Bodhisatta in the time of Kakusandha Buddha, giving alms to him and his monks and later helping bring a branch of his bodhi-tree to Sri Lanka.

ป่าอิสิปตนมฤคทายวันใกล้พันธุมดีนคร ที่ซึ่งพระวิปัสสีพุทธเจ้าประสูติและทรงแสดงธรรมครั้งแรก ปัจจุบันระบุว่าคืออิสิปตนะ

The deer-park near Bandhumatī where Vipassī Buddha was born and gave his first teachings, identified with the present-day Isipatana.

อุทยานใกล้เขมวดีนคร ที่ซึ่งพระกกุสันธพุทธเจ้าปรินิพพาน และเป็นสถานที่ประสูติของพระองค์ด้วย

The pleasance near Khemavatī where Kakusandha Buddha died, also his birthplace.

อุทยานใกล้อุสภวดีนคร ที่ซึ่งพระเวสสภูพุทธเจ้าปรินิพพาน

A pleasance near Usabhavatī where Vessabhū Buddha died.

ทะเลสาบทางเหนือของนครพาราณสี สร้างโดยพระเจ้าเสยยะ ปรากฏในมหาหังสชาดก

A lake north of Bārāṇasī built by King Seyya, featured in the Mahāhaṃsa Jātaka.

หลานชายรูปงามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี ผู้ถูกกล่าวหาว่าล่วงประเวณีซ้ำแล้วซ้ำเล่า ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสั่งสอนให้ละพฤติกรรมนั้นตามคำขอของลุง

A handsome nephew of Anāthapiṇḍika repeatedly accused of adultery, whom the Buddha, at his uncle’s request, taught to abandon his ways.

เทวบุตรผู้เสด็จมาเฝ้าพระพุทธเจ้าที่เชตวันและกล่าวคาถาว่าด้วยคุณค่าของชีวิตอันดีงาม

A devaputta who visited the Buddha at Jetavana and spoke verses on the value of the good life.

พระอรหันต์ผู้ถูกกล่าวถึงในความเกี่ยวเนื่องกับพระสูตรที่ชื่อว่าเขมสูตร

An Arahant referred to in connection with a discourse called the Khema Sutta.

พระภิกษุแห่งศรีลังกา ศิษย์ของพระธัมมปาลิตะแห่งโรหณะ ผู้แตกฉานในพระไตรปิฎกและมีชื่อในบัญชีผู้สืบทอดพระธรรมคำสอนที่นั่น

A monk of Sri Lanka, pupil of Dhammapālita of Rohaṇa, versed in the Tipiṭaka and named among those who transmitted the Buddha’s teaching there.

อาจารย์ผู้น่าจะเป็นชาวศรีลังกา ผู้แต่งคัมภีร์ไวยากรณ์ชื่อเขมัปปกรณ์

A teacher, probably of Sri Lanka, author of the grammatical treatise Khemappakaraṇa.

ชื่ออื่นที่หมายถึงเขมกะ (ลำดับที่ 3)

An alternate name referring to Khemaka (3).

พรานนกผู้ถูกระบุว่าคืออดีตชาติของพระฉันนะ ผู้จับหงส์ทองจากเขาจิตตกูฏถวายพระเจ้าเสยยะ ดังปรากฏในมหาหังสชาดก

A fowler, identified with Channa, who caught a golden swan from Cittakūṭa at the request of King Seyya, as told in the Mahāhaṃsa Jātaka.