Pāli Dictionary

saṃ1

Part of speech

particle

general

  • (อุปสรรค) พร้อม, กับ, ดี, ความสมบูรณ์, ร่วมกัน

  • prefix implying conjunction, completeness, or intensification; together with; thoroughly

saṃ2

Part of speech

verb

general

  • ฉันอาจเป็น, ฉันอาจมี

  • I could be; I may be; I might be (first person singular optative of ‘√as’)

  • AN 4.199

    san'ti hoti, itthaṃ san'ti hoti, evaṃ san'ti hoti, aññathā san'ti hoti, api'haṃ san'ti hoti, api'haṃ itthaṃ san'ti hoti, api'haṃ evaṃ san'ti hoti, api'haṃ aññathā san'ti hoti

saṃ3

Part of speech

pronoun

general

  • ตนเอง, ของตนเอง

  • own; oneself; personal (accusative singular of the reflexive pronoun ‘sa’)

sa1

via inflected form saṃ · nominative singular / accusative singular

Part of speech

pronoun

general

  • ของตน; ของตัวเอง; ส่วนตัว (คำสรรพนามสะท้อนหรือคำคุณศัพท์ เทียบเท่า sva ในภาษาสันสกฤต หรือ saka ในภาษาบาลี)

  • own; one’s own; self; personal (reflexive pronoun or adjective, equivalent to Sanskrit sva or Pali saka)

  • Dhp 240

    ayasāva malaṃ samuṭṭhitaṃ, tat'uṭṭhāya tam'eva khādati, evaṃ atidhonacārinaṃ sāni, kammāni nayanti duggatiṃ.

  • Snp 4.13

    parassa ce vambhayitena hīno, na koci dhammesu visesi assa, puthū hi aññassa vadanti dhammaṃ, nihīnato sam'hi daḷhaṃ vadānā.

santi

samroottisuffix

via inflected form saṃ · nominative singular / accusative singular

Part of speech

noun

Root

as1เป็น

Synonyms

atthi, passaddhi

general

  • ความสงบ; สันติ; ความระงับ

  • peace; calm; tranquillity; the stilling (of defilements)

  • Snp 4.14

    niddaṃ na bahulīkareyya, jāgariyaṃ bhajeyya ātāpī, tandiṃ māyaṃ hassaṃ khiḍḍaṃ, methunaṃ vippajahe savibhūsaṃ.

santa1

sarootntasuffix

via inflected form saṃ · nominative singular / accusative singular

Part of speech

adjective

Root

as1เป็น

Synonyms

samāna, viññū, paguṇa

Antonyms

asanta

general

  • ที่มีอยู่; เป็นอยู่; แท้จริง; ถูกต้อง

  • existing; being; present; true; correct

  • Snp 4.6

    socanti janā mamāyite, na hi santi niccā pariggahā, vinābhāva'santam'ev'idaṃ, iti disvā n'āgāram'āvase.

  • AN 5.76

    so ñātakehi nīyamāno appatvā'va ñātake antarāmagge kālaṃ karoti. evarūpo'pi, bhikkhave, idh'ekacco yodh'ājīvo hoti. ayaṃ, bhikkhave, dutiyo yodh'ājīvo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.

ethics

  • คนดี; บัณฑิต; นักปราชญ์; ผู้มีศีล

  • virtuous man; good person; wise person; sage

  • Iti 76

    tasmā pattapuṭass'eva, ñatvā sampākam'attano, asante n'upaseveyya, sante seveyya paṇḍito, asanto nirayaṃ nenti, santo pāpenti suggatin'ti.

  • Snp 4.14

    yaṃ kiñci dhammam'abhijaññā, ajjhattaṃ athavā'pi bahiddhā, na tena thāmaṃ kubbetha, na hi sā nibbuti sataṃ vuttā.

sa2

via inflected form saṃ · accusative singular

Part of speech

noun · masculine

Synonyms

soṇa, sunakha, kukkura, suṇa

general

  • อักษร ‘ส’; อักษรตัวที่ 36 ในตัวอักษรบาลี; พยัญชนะฐานฟัน

  • the letter ‘s’; the 36th letter of the Pali alphabet; a dental consonant

santa2

samroottasuffix

via inflected form saṃ · nominative singular

Part of speech

adjective

Root

sam3ใจเย็นๆ

Synonyms

kilanta, anāvila, upasanta

Antonyms

asanta

mind

  • สงบ; ระงับ; เงียบสงบ; สงบระงับ

  • still; calm; at peace; tranquil

  • Dhp 96

    santaṃ tassa manaṃ hoti, santā vācā ca kamma ca, samma'd'aññā vimuttassa, upasantassa tādino.

  • MN 152

    etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ upekkhā'ti

general

  • เหนื่อย; อ่อนเพลีย; ล้า; หมดแรง

  • tired; wearied; fatigued; exhausted

  • Dhp 60

    dīghā jāgarato ratti, dīghaṃ santassa yojanaṃ, dīgho bālānaṃ saṃsāro, saddhammaṃ avijānataṃ.

approximate

sam3ใจเย็นๆ

Found an error in the dictionary?