Pāli Dictionary

sayaṃ

sastemysuffixasuffixaṃsuffix

Part of speech

indeclinable

Root

1嘘;寝る

Synonyms


general

  • 自ら;自分で;自然に

  • oneself; by oneself; spontaneously; of one’s own accord

  • AN 10.176

    atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañ'ca lokaṃ parañ'ca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī'ti

  • Snp 4.3

    sakañ'hi diṭṭhiṃ katham'accayeyya, chand'ānunīto ruciyā niviṭṭho, sayaṃ samattāni pakubbamāno, yathā hi jāneyya tathā vadeyya.

saya

rootasuffix

via inflected form sayaṃ · nominative singular / accusative singular

Part of speech

adjective

Root

1嘘;寝る

Synonyms


general

  • 横たわる;休む;眠る

  • lying down; resting; sleeping

  • MN 62

    yaṃ ajjhattaṃ paccattaṃ vāyo vāyogataṃ upādinnaṃ, seyyath'idaṃ, uddhaṅ'gamā vātā, adhogamā vātā, kucchisayā vātā, koṭṭhāsayā vātā, aṅgam'aṅg'ānusārino vātā, assāso passāso… ayaṃ vuccati, rāhula, ajjhattikā vāyodhātu.

  • MN 50

    yo mahāmeruno kūṭaṃ, vimokkhena aphassayi, vanaṃ pubbavidehānaṃ, ye ca bhūmisayā narā.

  • 住む;棲む;存在する

  • residing; dwelling; existing (in)

  • MN 62

    yaṃ ajjhattaṃ paccattaṃ vāyo vāyogataṃ upādinnaṃ, seyyath'idaṃ, uddhaṅ'gamā vātā, adhogamā vātā, kucchisayā vātā, koṭṭhāsayā vātā, aṅgam'aṅg'ānusārino vātā, assāso passāso… ayaṃ vuccati, rāhula, ajjhattikā vāyodhātu.

  • MN 50

    yo mahāmeruno kūṭaṃ, vimokkhena aphassayi, vanaṃ pubbavidehānaṃ, ye ca bhūmisayā narā.

sayanta

sayastemntasuffix

via inflected form sayaṃ · nominative singular / vocative singular

Part of speech

adjective

Root

1嘘;寝る


general

  • 眠っている;横たわっている;休息している

  • sleeping; lying down; resting

  • Thag 15.2

    sayaṃ samāhito nāgo, nisinno'pi samāhito, sabbattha saṃvuto nāgo, esā nāgassa sampadā.

  • Thag 16.10

    udar'āvadehakaṃ bhutvā, sayant'uttānaseyyakā, kathaṃ vattenti paṭibuddhā, yā kathā satthugarahitā.

sa

approximate

via inflected form sāyaṃ · locative singular

Part of speech

pronoun


general

  • 自分の;自身の;個人の(再帰代名詞または形容詞、サンスクリット語 sva またはパーリ語 saka と同等)

  • own; one’s own; self; personal (reflexive pronoun or adjective, equivalent to Sanskrit sva or Pali saka)

  • Dhp 240

    ayasāva malaṃ samuṭṭhitaṃ, tat'uṭṭhāya tam'eva khādati, evaṃ atidhonacārinaṃ sāni, kammāni nayanti duggatiṃ.

  • Snp 4.13

    parassa ce vambhayitena hīno, na koci dhammesu visesi assa, puthū hi aññassa vadanti dhammaṃ, nihīnato sam'hi daḷhaṃ vadānā.

santi

approximate

samroottisuffix

via inflected form sāyaṃ · locative singular

Part of speech

noun

Root

as1ある;いる/である

Synonyms


general

  • 寂静;平安;静けさ;(煩悩の)寂滅

  • peace; calm; tranquillity; the stilling (of defilements)

  • Snp 4.14

    niddaṃ na bahulīkareyya, jāgariyaṃ bhajeyya ātāpī, tandiṃ māyaṃ hassaṃ khiḍḍaṃ, methunaṃ vippajahe savibhūsaṃ.

sāya

approximate

rootyasuffix

via inflected form sāyaṃ · nominative singular / accusative singular / vocative singular

Part of speech

noun · neuter

Antonyms


general

  • 夕方;晩;日暮れ

  • evening; late in the day; nightfall

  • AN 4.198

    kesamassulocako'pi hoti kesamassulocan'ānuyogam'anuyutto, ubbhaṭṭhako'pi hoti āsanappaṭikkhitto, ukkuṭiko'pi hoti ukkuṭikappadhānam'anuyutto, kaṇṭak'āpassayiko'pi hoti kaṇṭak'āpassaye seyyaṃ kappeti, sāyatatiyakam'pi udak'orohan'ānuyogam'anuyutto viharati.

approximate

Compound structure

analyses: 1

ayaṃ
  1. 彼女;それ;あれ

  2. ayaṃ

    これ;この人;このもの(指示代名詞 ima の男性・女性単数主格)

Found an error in the dictionary?