Pāli Dictionary

upaya1

upaprefixirootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

i1ไป; มา

Antonyms


general

  • การเข้าใกล้, การมีส่วนเกี่ยวข้อง

  • approach; engagement (with something)

  • SN 12.15

    upaya-upādān'ābhinivesa-vinibandho khv'āyaṃ, kaccāna, loko yebhuyyena. tañ'c'āyaṃ upaya-upādānaṃ cetaso adhiṭṭhānaṃ abhinives'ānusayaṃ na upeti na upādiyati n'ādhiṭṭhāti, attā me'ti.

mind

  • ความยึดติด, ความเกาะเกี่ยว (ของจิต)

  • attachment; clinging (of the mind)

  • Snp 4.13

    yā kāc'imā sammutiyo puthujjā, sabbā'va etā na upeti vidvā, anūpayo so upayaṃ kim'eyya, diṭṭhe sute khantim'akubbamāno.

  • SN 22.4

    rūpadhātuyā kho yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upay'upādānā cetaso adhiṭṭhān'ābhinives'ānusayā, tesaṃ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā cittaṃ suvimuttan'ti vuccati.

upaya2

upaprefixirootasuffix

Part of speech

adjective

Root

1ไป

Antonyms


mind

  • ผู้ยึดติด (กับ), ผู้ข้องเกี่ยว (กับ)

  • who is attached (to); who is engaged (with)

  • Snp 4.3

    upayo hi dhammesu upeti vādaṃ, anūpayaṃ kena kathaṃ vadeyya, attā nirattā na hi tassa atthi, adhosi so diṭṭhim'idh'eva sabban'ti.

  • SN 22.53

    upayo, bhikkhave, avimutto, anupayo vimutto. rūp'upayaṃ vā, bhikkhave, viññāṇaṃ tiṭṭhamānaṃ tiṭṭheyya, rūp'ārammaṇaṃ rūpappatiṭṭhaṃ nand'ūpasecanaṃ vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyya.

upāya1

approximate

upaprefixirootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Antonyms


mind

  • ความสนใจ, ความโน้มเอียง

  • attraction to, interest in, or engagement with something; inclination

  • MN 112

    viññāṇaṃ kho ahaṃ, āvuso, abalaṃ virāgunaṃ anassāsikan'ti viditvā ye viññāṇe upāy'ūpādānā cetaso adhiṭṭhān'ābhinives'ānusayā tesaṃ khayā virāgā nirodhā cāgā paṭinissaggā vimuttaṃ me cittan'ti pajānāmi.

  • อคติ, ความเอนเอียง

  • bias; inclination; a leaning towards a view or attachment

upāya2

approximate

upaprefixirootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

i1ไป; มา

Synonyms


general

  • อุบาย, วิธี, หนทาง

  • means; method; way; expedient

  • Thag 2.19

    upāyakusalen'āhaṃ, buddhen'ādiccabandhunā yoniso paṭipajjitvā, bhave cittaṃ udabbahin'ti.

upayāti

upaprefixroot

via inflected form upaya · 3rd person·imperative singular

Part of speech

verb

Root

1ไป

Synonyms


general

  • เข้าไปใกล้; เดินเข้ามา

  • goes near; approaches; draws close to

  • SN 35.94

    papañcasaññā itar'ītarā narā, papañcayantā upayanti saññino, manomayaṃ gehasitañ'ca sabbaṃ, panujja nekkhammasitaṃ irīyati.

  • SN 3.9

    aj'eḷakā ca gāvo ca, vividhā yattha haññare, na taṃ sammaggatā yaññaṃ, upayanti mah'esino.

Found an error in the dictionary?