Pāli Dictionary
Part of speech
noun · masculine
Root
ñā5รู้
Synonyms
general
วิธี; ระบบ; กฎ; (ในยุคหลัง) ตรรกศาสตร์
method; system; rule; (in later usage) logic
doctrine
ทางที่ถูกต้อง; ความประพฤติชอบ; ความเหมาะสม; อริยมรรค (มักหมายถึงอริยมรรคมีองค์แปด)
right way; right conduct; propriety; the Noble Path (often referring to the Noble Eightfold Path)
DN 22
ek'āyano ayaṃ, bhikkhave, maggo sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅ'gamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya yadidaṃ cattāro satipaṭṭhānā
MN 75
rakkhass'etaṃ, māgaṇḍiya, vācaṃ, rakkhass'etaṃ, māgaṇḍiya, vācaṃ. bahū hi tassa bhoto gotamassa khattiyapaṇḍitā'pi brāhmaṇapaṇḍitā'pi gahapatipaṇḍitā'pi samaṇapaṇḍitā'pi abhippasannā vinītā ariye ñāye dhamme kusale'ti.
Part of speech
noun · masculine
Root
nī1ตะกั่ว; พก
Synonyms
Antonyms
general
วิธี; แนวทาง; อุบาย
method; way; manner; plan; mode of proceeding
การอนุมาน; ข้อสรุป; การให้เหตุผล
inference; conclusion; reasoning; inferential method
AN 3.65
etha tumhe, kālāmā, mā anussavena, mā param'parāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garū'ti.
ความหมาย; นัย; บริบท (ทางไวยากรณ์)
meaning; sense; context (esp. in grammatical or textual interpretation)
general
รู้; ทราบ; ชำนาญ
knowing; who knows; familiar with
na
approximatevia inflected form nāya · dative singular
general
ไม่; หามิได้; มิใช่ (นิบาตปฏิเสธ)
not; no; neither; nor (negative particle; also as negative prefix in compounds)
Snp 1.4
na ca passāma te kasiṃ
MN 2
idha, bhikkhave, assutavā puthujjano manasikaraṇīye dhamme nappajānāti, amanasikaraṇīye dhamme nappajānāti
SN 46.53
atha kho te bhikkhū tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ n'eva abhinandiṃsu nappaṭikkosiṃsu.
(นิบาตคำถามเชิงย้ำ) มิใช่หรือ
(introducing a question expecting assent) surely?; is it not? (= nu)
SN 48.50
na so tathāgate vā tathāgatasāsane vā kaṅkheyya vā vicikiccheyya vā
(พบน้อย ในคาถา) ดุจ; ราวกับ
(rare, in verse) like; as; as if (= viya)
ta
approximatevia inflected form nāya · instrumental singular / ablative singular
general
นั้น; นี้; เขา; เธอ; มัน (คำสรรพนามชี้เฉพาะ)
that; this; he; she; it (demonstrative pronoun)
SN 47.10
ekam'antaṃ nisinnā kho tā bhikkhuniyo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavocuṃ
AN 10.176
idha cunda ekacco anabhijjhālu hoti. yaṃ taṃ parassa paravitt'ūpakaraṇaṃ taṃ anabhijjhitā hoti, aho vata yaṃ parassa taṃ mamassā'ti
general
นำไป; นำทาง; พาไป
leads; guides; carries; conducts
Dhp 80
udakañ'hi nayanti nettikā, usukārā namayanti tejanaṃ, dāruṃ namayanti tacchakā, attānaṃ damayanti paṇḍitā.
Dhp 240
ayasā'va malaṃ samuṭṭhitaṃ, tat'uṭṭhāya tam'eva khādati, evaṃ atidhonacārinaṃ, sakakammāni nayanti duggatiṃ.
(ไวยากรณ์)เชื่อมโยง
(grammar) joins; connects (to)
doctrine
สรุปผล; อนุมาน; ตัดสิน
draws a conclusion; infers; passes judgement
Dhp 256
na tena hoti dhammaṭṭho, yen'atthaṃ sāhasā naye, yo ca atthaṃ anatthañ'ca, ubho niccheyya paṇḍito.
Dhp 257
asāhasena dhammena, samena nayatī pare, dhammassa gutto medhāvī, dhammaṭṭho'ti pavuccati.
Found an error in the dictionary?