Pāli Dictionary

vāraṇa1

vārerootanasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

var1အဖုံး; အဝတ်အစား; စောင့်စည်းခြင်း

Synonyms

hatthi, hatthī, kuñjara, mātaṅga, gaja

general

  • ဆင်; ငှက်လင်းယုန်တစ်မျိုး

  • an elephant; also a kind of eagle-like bird

  • Thag 18.1

    nīl'abbhakūṭasadisā, kūṭ'āgāravar'ūpamā, vāraṇa-abhirudā rammā, te selā ramayanti maṃ.

vāraṇa2

vṛrootaṇasuffix

Part of speech

noun · neuter

general

  • ကာကွယ်ခြင်း၊ တားဆီးခြင်း

  • warding off, obstruction, resistance

varaṇa

approximate

Part of speech

noun · masculine

Root

var1အဖုံး; အဝတ်အစား; စောင့်စည်းခြင်း

general

  • ခတသစ်ပင် (Crataeva roxburghii)

  • the tree Crataeva roxburghii (varaṇa/caper tree)

vara

approximate

varrootasuffix

via inflected form varāna · dative plural / genitive plural

Part of speech

adjective

Root

var1အဖုံး; အဝတ်အစား; စောင့်စည်းခြင်း

Synonyms

bhadda, seṭṭha, bhadra

Antonyms

avara

general

  • ကောင်းသော, မြတ်သော, အထူးတလည် ဂုဏ်ရှိသော။

  • excellent; best; foremost; noble; princely.

  • SN 1.74

    vijjā uppatataṃ seṭṭhā, avijjā nipatataṃ varā, saṅgho pavajamānānaṃ, buddho pavadataṃ varo'ti.

  • SN 3.8

    tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo mallikāya deviyā saddhiṃ uparipāsādavaragato hoti. atha kho rājā pasenadi kosalo mallikaṃ deviṃ etadavoca, atthi nu kho te, mallike, koc'añño attanā piyataro'ti?

  • (နာမ်) ဆု, တောင့်တသော အရာ, ကျေးဇူး, လက်ဆောင်။

  • (noun) wish; boon; favour; blessing.

  • Thag 7.2

    buddho ce me varaṃ dajjā, so ca labbhetha me varo, gaṇhe'haṃ sabbalokassa, niccaṃ kāyagataṃ satiṃ.

vāra

approximate

varrootasuffix

via inflected form vārāna · genitive plural

Part of speech

noun · masculine

Root

var1အဖုံး; အဝတ်အစား; စောင့်စည်းခြင်း

Synonyms

okāsa, otāra, caṅgavāra, avakāsa

general

  • အလှည့်၊ အခွင့်အရေး

  • occasion; opportunity; chance; a turn

  • အကြိမ်၊ ထပ်ခါထပ်ခါ

  • instance; repetition; a case, occurrence, or time (counting how often)

  • MN 102

    [yathā sassatavāre, tathā vitthāretabbaṃ]

  • ဆန်ခါ၊ စစ်ထုတ်ရန်ကိရိယာ

  • sieve; filter (from the sense of restraining/holding back)

  • MN 23

    brāhmaṇo evam'āha, ukkhipa dvidhāpathaṃ, abhikkhaṇa, sumedha, satthaṃ ādāyā'ti. abhikkhaṇanto sumedho satthaṃ ādāya addasa caṅgavāraṃ. caṅgavāro, bhadante'ti.

  • ပါဠိရပ်၊ အပိုင်းအခြား

  • section; sub-section (of a text)

  • နေ့ (တစ်ပတ်အတွင်းသောနေ့)

  • day of the week

mind

  • (စိတ်၏) အလှည့်၊ လုပ်ဆောင်ပုံ

  • (of the mind) a turn; way; workings — a particular course the mind takes

Encyclopedia

Vāraṇa
Person

  • မြွေနှင့် ဗောက်ကြောင်တို့ အသက်ဆုံးရှုံးအောင် တိုက်ခိုက်နေကြသည်ကို တွေ့မြင်ပြီးနောက် စိတ်ပူပန်ခဲ့သော Kosala မှ မထေရ်၊ ဗုဒ္ဓထံ အကြံဉာဏ်တောင်းခံပြီး တရားတော်ကြောင့် ရဟန္တာဖြစ်လာသူ။

  • An elder of Kosala who, distressed after witnessing a deadly fight between snakes and mongooses, sought the Buddha’s counsel and attained Arahantship through his teaching.

Thag 3.7

Found an error in the dictionary?