Pāli Dictionary
Part of speech
noun · masculine
Root
ñā5to know
Synonyms
general
method; system; rule; (in later usage) logic
doctrine
right way; right conduct; propriety; the Noble Path (often referring to the Noble Eightfold Path)
DN 22
ek'āyano ayaṃ, bhikkhave, maggo sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅ'gamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya yadidaṃ cattāro satipaṭṭhānā
MN 75
rakkhass'etaṃ, māgaṇḍiya, vācaṃ, rakkhass'etaṃ, māgaṇḍiya, vācaṃ. bahū hi tassa bhoto gotamassa khattiyapaṇḍitā'pi brāhmaṇapaṇḍitā'pi gahapatipaṇḍitā'pi samaṇapaṇḍitā'pi abhippasannā vinītā ariye ñāye dhamme kusale'ti.
Part of speech
noun · masculine
Root
nī1lead; carry
Synonyms
Antonyms
general
method; way; manner; plan; mode of proceeding
inference; conclusion; reasoning; inferential method
AN 3.65
etha tumhe, kālāmā, mā anussavena, mā param'parāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garū'ti.
meaning; sense; context (esp. in grammatical or textual interpretation)
general
knowing; who knows; familiar with
na
approximatevia inflected form nāya · dative singular
general
not; no; neither; nor (negative particle; also as negative prefix in compounds)
Snp 1.4
na ca passāma te kasiṃ
MN 2
idha, bhikkhave, assutavā puthujjano manasikaraṇīye dhamme nappajānāti, amanasikaraṇīye dhamme nappajānāti
SN 46.53
atha kho te bhikkhū tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ n'eva abhinandiṃsu nappaṭikkosiṃsu.
(introducing a question expecting assent) surely?; is it not? (= nu)
SN 48.50
na so tathāgate vā tathāgatasāsane vā kaṅkheyya vā vicikiccheyya vā
(rare, in verse) like; as; as if (= viya)
ta
approximatevia inflected form nāya · instrumental singular / ablative singular
general
that; this; he; she; it (demonstrative pronoun)
SN 47.10
ekam'antaṃ nisinnā kho tā bhikkhuniyo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavocuṃ
AN 10.176
idha cunda ekacco anabhijjhālu hoti. yaṃ taṃ parassa paravitt'ūpakaraṇaṃ taṃ anabhijjhitā hoti, aho vata yaṃ parassa taṃ mamassā'ti
general
leads; guides; carries; conducts
Dhp 80
udakañ'hi nayanti nettikā, usukārā namayanti tejanaṃ, dāruṃ namayanti tacchakā, attānaṃ damayanti paṇḍitā.
Dhp 240
ayasā'va malaṃ samuṭṭhitaṃ, tat'uṭṭhāya tam'eva khādati, evaṃ atidhonacārinaṃ, sakakammāni nayanti duggatiṃ.
(grammar) joins; connects (to)
doctrine
draws a conclusion; infers; passes judgement
Dhp 256
na tena hoti dhammaṭṭho, yen'atthaṃ sāhasā naye, yo ca atthaṃ anatthañ'ca, ubho niccheyya paṇḍito.
Dhp 257
asāhasena dhammena, samena nayatī pare, dhammassa gutto medhāvī, dhammaṭṭho'ti pavuccati.
Found an error in the dictionary?