Pāli Dictionary

samāna1

saprefixmārootanasuffix

Part of speech

adjective

Synonyms

samagga, sama, sadisa, sādisa, sarikkha, tulya, nibbisesa

Antonyms

asamāna

general

  • တူညီသော; အတူတူပင်ဖြစ်သော; ဆင်တူသော; ညီမျှသော; သင့်မြတ်သော

  • equal; same; similar; like; even; harmonious

  • Snp 3.11

    samānabhāgaṃ kubbetha, gāme akkuṭṭhavanditaṃ, manopadosaṃ rakkheyya, santo anuṇṇato care.

cosmology

  • (နာမ်) နတ်အမျိုးအစားတစ်ခု (သမာနနတ်)

  • (as noun) a class of deities (the Samānās)

  • DN 20

    samānā mahāsamanā, mānusā mānus'uttamā, khiḍḍāpadosikā āguṃ, āguṃ manopadosikā.

samāna2

saprefixmānasuffix

Part of speech

adjective

Root

sam3စိတ်အေးအေးထားပါ

Synonyms

santa

general

  • ဖြစ်သော; ရှိသော; ပိုင်ဆိုင်သော; တည်ရှိသော

  • being; existing; having; present

  • AN 8.30

    idha, bhikkhave, bhikkhu app'iccho samāno, app'iccho'ti maṃ jāneyyun'ti na icchati

  • MN 40

    samaṇā samaṇā'ti vo, bhikkhave, jano sañjānāti. tumhe ca pana, ke tumhe'ti puṭṭhā samānā, samaṇ'āmhā'ti paṭijānātha.

samaṇa

approximate

samrootaṇasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

sam3စိတ်အေးအေးထားပါ

Synonyms

brāhmaṇa, pabbajita, paradattūpajīvī, yati

Antonyms

assamaṇa, asamaṇa

monastic

  • ရဟန်း; သမဏ; တရားအားထုတ်သူ

  • ascetic; renunciant; monk; recluse; holy man

  • MN 40

    āsavānaṃ khayā samaṇo hoti.

  • AN 3.65

    etha tumhe, kālāmā, mā anussavena, mā param'parāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garū'ti.

doctrine

  • မြတ်စွာဘုရား (အသုံးအနှုန်း)

  • the Great Ascetic; epithet of the Buddha

  • MN 105

    ṭhānaṃ kho pan'etaṃ, sunakkhatta, vijjati yaṃ idh'ekaccassa bhikkhuno evam'assa, taṇhā kho sallaṃ samaṇena vuttaṃ, avijjāvisadoso, chandarāgabyāpādena ruppati.

  • Snp 3.11

    ucc'āvacā hi paṭipadā, samaṇena pakāsitā, na pāraṃ diguṇaṃ yanti, na'y'idaṃ ekaguṇaṃ mutaṃ.

sama1

samrootasuffix

via inflected form samāna · genitive plural

Part of speech

noun · masculine

Root

sam3စိတ်အေးအေးထားပါ

Synonyms

sāmañña, samatha

Antonyms

visama, asama

meditation

  • ငြိမ်းချမ်းမှု; တည်ငြိမ်မှု; အေးချမ်းမှု; စိတ်၏ ငြိမ်သက်မှု

  • calmness; tranquillity; serenity; mental quiet

sama2

via inflected form samāna · dative plural / genitive plural

Part of speech

adjective

Synonyms

samāna, kappa, sadisa, sarikkha

Antonyms

visama, asama, visesī

general

  • တူညီသော; တူမျှသော; တသားတည်းဖြစ်သော

  • equal; like; the same; identical (to)

  • Snp 2.1

    yaṃ kiñci vittaṃ idha vā huraṃ vā, saggesu vā yaṃ ratanaṃ paṇītaṃ, na no samaṃ atthi tathāgatena, idam'pi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.

  • Snp 4.10

    upekkhako sadā sato, na loke maññate samaṃ, na visesī na nīceyyo, tassa no santi ussadā.

  • ညီညာသော; ပြေပြစ်သော; မျှတသော; ညီမျှသော

  • even; level; balanced; flat

  • (နာမ်/ကြိယာဝိသေသန) တူညီမှု; ဆင်တူမှု; ညီညာသောမြေ; စုစုပေါင်း; ညီမျှစွာ; မျှတစွာ

  • (as noun or adverb) equality; similarity; even ground; altogether; equally; justly

ethics

  • မျှတသော; ဘက်မလိုက်သော; ဖြောင့်မတ်သော; တရားသော

  • impartial; upright; just; moral; righteous

sāma1

approximate

via inflected form sāmāna · genitive plural

Part of speech

noun · masculine

Root

sam3စိတ်အေးအေးထားပါ

general

  • ငြိမ်းချမ်းရေး; တည်ငြိမ်မှု

  • peace; tranquillity; appeasement

sāma2

approximate

via inflected form sāmāna · dative plural / genitive plural

Part of speech

adjective

general

  • ညိုသော အဆင်း ရှိသည်; ရွှေသော အဆင်းရှိသည်

  • brown; dark brown; black; dark

  • MN 36

    kāḷo samaṇo gotamo'ti. ekacce manussā evam'āhaṃsu, na kāḷo samaṇo gotamo, sāmo samaṇo gotamo'ti. ekacce manussā evam'āhaṃsu, na kāḷo samaṇo gotamo, na'pi sāmo, maṅguracchavi samaṇo gotamo'ti.

  • MN 63

    so evaṃ vadeyya, na tāv'āhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yen'amhi viddho, kāḷo vā sāmo vā maṅguracchavī vā'ti

  • သီချင်း; မြင့်မြတ်သော သီချင်း; ဝတ်ပြုခြင်း; သာမဝေဒ

  • song; sacred song; devotion; worship; the Sāmaveda

  • သာမ (ဘုရင်၊ ဘုရားလောင်း၊ ခွေး နှင့် ဒေဝဒတ်၏ ဘဝဟောင်းအမည်)

  • Sāma (name of a king, a Bodhisatta, a hound, and Devadatta in a past life)

approximate

Compound structure

analyses: 3

samana
  1. sa

    မိမိ၏; ကိုယ်ပိုင်; မိမိနှင့်ဆိုင်သော (သက္ကတ sva သို့မဟုတ် ပါဠိ saka နှင့် ညီမျှသော ပြန်ညွှန်း သဗ္ဗနာမ် သို့မဟုတ် နာမဝိသေသန)

  2. mana

    စိတ်; ဝိညာဉ်; မနော; ဆဋ္ဌမအာယတန.

samāṇā
  1. sa

    မိမိ၏; ကိုယ်ပိုင်; မိမိနှင့်ဆိုင်သော (သက္ကတ sva သို့မဟုတ် ပါဠိ saka နှင့် ညီမျှသော ပြန်ညွှန်း သဗ္ဗနာမ် သို့မဟုတ် နာမဝိသေသန)

  2. māṇāmāṇa

    အတိုင်းအတာ၊ တိုင်းတာမှု

samaiṇā
  1. sama

    ငြိမ်းချမ်းမှု; တည်ငြိမ်မှု; အေးချမ်းမှု; စိတ်၏ ငြိမ်သက်မှု

  2. iṇāiṇa

    အကြွေး; ချေးငွေ

Found an error in the dictionary?