Pāli Dictionary
Part of speech
noun · masculine
Root
i1go; come
Synonyms
Antonyms
general
time; occasion; season; point in time
AN 3.101
hoti so, bhikkhave, samayo yaṃ suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakār'antevāsī vā taṃ jātarūpaṃ dhamati sandhamati niddhamati.
SN 46.53
evaṃvādino, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evam'assu vacanīyā, yasmiṃ, āvuso, samaye līnaṃ cittaṃ hoti, katamesaṃ tasmiṃ samaye bojjh'aṅgānaṃ akālo bhāvanāya, katamesaṃ tasmiṃ samaye bojjh'aṅgānaṃ kālo bhāvanāya?
proper time; opportunity; suitable occasion
gathering; assembly; congregation; crowd
SN 1.37
mahāsamayo pavanasmiṃ, devakāyā samāgatā, āgat'amha imaṃ dhammasamayaṃ, dakkhitāye aparājitasaṅghan'ti.
condition; state; circumstance; coincidence
Snp 4.11
ettāvat'aggam'pi vadanti h'eke, yakkhassa suddhiṃ idha paṇḍitāse, tesaṃ pan'eke samayaṃ vadanti, anupādisese kusalā vadānā.
doctrine
doctrine; religion; view; belief
end; conclusion; annihilation; abandonment
general
learning; study; art; science
Part of speech
adjective
Root
sam3be calm
mind
calming; stilling; settling; giving peace
AN 4.23
danto damayataṃ seṭṭho, santo samayataṃ isi, mutto mocayataṃ aggo, tiṇṇo tārayataṃ varo.
mind
calms down; settles; stills; makes subside; gives peace
sāma1
approximatevia inflected form sāmāya · dative singular
Part of speech
noun · masculine
Root
sam3be calm
general
peace; tranquillity; appeasement
meditation
calmness; tranquillity; serenity; mental quiet
sāma2
approximatevia inflected form sāmāya · instrumental singular / dative singular / ablative singular / genitive singular / locative singular
Part of speech
adjective
general
brown; dark brown; black; dark
MN 36
kāḷo samaṇo gotamo'ti. ekacce manussā evam'āhaṃsu, na kāḷo samaṇo gotamo, sāmo samaṇo gotamo'ti. ekacce manussā evam'āhaṃsu, na kāḷo samaṇo gotamo, na'pi sāmo, maṅguracchavi samaṇo gotamo'ti.
MN 63
so evaṃ vadeyya, na tāv'āhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yen'amhi viddho, kāḷo vā sāmo vā maṅguracchavī vā'ti
song; sacred song; devotion; worship; the Sāmaveda
Sāma (name of a king, a Bodhisatta, a hound, and Devadatta in a past life)
Part of speech
noun · feminine
Root
sam3be calm
cosmology
name of several women in Buddhist literature, including an arahant nun (Sāmā Therī), chief female disciples of past Buddhas, and a courtesan
Thig 2.10
itthaṃ sudaṃ sāmā therī gāthaṃ abhāsitthā'ti.
Thig 3.1
itthaṃ sudaṃ aparā sāmā therī gāthaṃ abhāsitthā'ti.
sama2
approximatevia inflected form samāya · instrumental singular / dative singular / ablative singular / genitive singular / locative singular
general
equal; like; the same; identical (to)
Snp 2.1
yaṃ kiñci vittaṃ idha vā huraṃ vā, saggesu vā yaṃ ratanaṃ paṇītaṃ, na no samaṃ atthi tathāgatena, idam'pi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
Snp 4.10
upekkhako sadā sato, na loke maññate samaṃ, na visesī na nīceyyo, tassa no santi ussadā.
even; level; balanced; flat
(as noun or adverb) equality; similarity; even ground; altogether; equally; justly
ethics
impartial; upright; just; moral; righteous
samā
approximatevia inflected form samāya · instrumental singular / dative singular / ablative singular / genitive singular / locative singular
general
year
Dhp 106
māse māse sahassena, yo yajetha sataṃ samaṃ, ekañ'ca bhāvit'attānaṃ, muhuttam'api pūjaye, sā'y'eva pūjanā seyyo, yañ'ce vassasataṃ hutaṃ.
SN 1.38
pañcavedā sataṃ samaṃ, tapassī brāhmaṇā caraṃ, cittañ'ca nesaṃ na sammā vimuttaṃ, hīn'attharūpā na pāraṅ'gamā te.
Found an error in the dictionary?