Pāli Dictionary

yama

yamrootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

yam1điều khiển; phấn đấu; kết thúc

cosmology

  • Diêm Vương; vua cõi chết

  • Yama, ruler of the underworld; the king of death, before whom the dead are judged

  • Dhp 237

    upanītavayo ca dāni'si, sampayāto'si yamassa santike, vāso te n'atthi antarā, pātheyyam'pi ca te na vijjati.

  • SN 1.33

    yo dhammaladdhassa dadāti dānaṃ, uṭṭhānavīriy'ādhigatassa jantu, atikkamma so vetaraṇiṃ yamassa, dibbāni ṭhānāni upeti macco'ti.

yāma

approximate

yamrootasuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

yam1điều khiển; phấn đấu; kết thúc

Synonyms

saṃvara, niggaha

general

  • canh giờ (một phần ba của đêm, tức sơ canh, trung canh, hậu canh); khoảng thời gian; (trong Luật) thời gian từ quá ngọ đến rạng sáng (phi thời, như yāmakālika thời phần dược)

  • a watch of the night (one third of the night: first, middle, or last watch); a period of time; (in Vinaya) a restricted time period, especially the time between noon and dawn (as in yāmakālika, food allowed for a restricted time)

ethics

  • sự kiềm chế; sự tiết chế; sự giữ giới (ví dụ: tứ chế cātu-yāma)

  • restraint; control; suppression (e.g., fourfold restraint, cātu-yāma)

cosmology

  • cõi Dạ-ma (cõi trời thứ ba thuộc dục giới); chư thiên Dạ-ma (Yāmā devā); hoặc cõi u minh / thế giới người chết (liên quan đến Diêm-ma Yama)

  • the Yāma heaven (the third sensual heaven); the Yāma deities (Yāmā devā); or the underworld / realm of the dead (associated with Yama)

  • MN 31

    tāvatiṃsānaṃ devānaṃ saddaṃ sutvā yāmā devā saddam'anussāvesuṃ, lābhā vata bho vajjīnaṃ, suladdhalābhā vajjipajāya, yattha tathāgato viharati arahaṃ sammāsambuddho

yāmā

approximate

yamrootasuffixāsuffix

Part of speech

noun · masculine

Root

yam1điều khiển; phấn đấu; kết thúc

cosmology

  • chư thiên cõi Dạ-ma; chúng thiên thần ở cõi trời Dạ-ma (cõi trời thứ ba thuộc Dục giới)

  • the Yāmas; a class of deities inhabiting the Yāma heaven (the third heaven of the sensual realm)

  • Thig 8.1

    tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā c'āpi devatā, nimmānaratino devā, ye devā vasavattino, tattha cittaṃ paṇīdhehi, yattha te vusitaṃ pure.

yāti

approximate

yāroottisuffix

via inflected form yāma · 1st person·present plural / 1st person·imperative plural

Part of speech

verb

Synonyms

peti, gacchati, pareti, vattati, abhikkamati, kamati, vajati, anuyāti

general

  • đi; tiến bước; du hành

  • goes; proceeds; travels

  • Dhp 29

    appamatto pamattesu, suttesu bahujāgaro, abal'assaṃ'va sīgh'asso, hitvā yāti sumedhaso.

  • tiến quân đánh; truy kích; đánh tan quân địch

  • marches against; pursues; routs an enemy

  • Dhp 179

    yassa jitaṃ n'āvajīyati, jitaṃ yassa no yāti koci loke, taṃ buddham'anantagocaraṃ, apadaṃ kena padena nessatha.

Encyclopedia

3 entries

Yama
Person

  • Vị thần chết, trước mặt vị này chúng sinh sau khi chết được đưa đến để tra hỏi xem họ có lưu tâm đến các dấu hiệu cảnh báo về sinh, già, bệnh, chết hay không.

  • The god of death, before whom beings are brought after dying to be questioned on whether they heeded the warning signs of birth, old age, illness, and death.

DN 11DN 20MN 130SN 56.11
Yāmā
Otherapproximate

  • Một loại chư thiên trú giữa cõi trời Tāvatiṃsa và Tusita, có tuổi thọ dài đến kinh ngạc, mỗi ngày tương đương hàng thế kỷ.

  • A class of gods dwelling between the Tāvatiṃsa and Tusita heavens, whose extraordinarily long lifespan is measured in centuries per single day.

Yāmā2
Personapproximate

  • Trong một số ngữ cảnh, một thuật ngữ dường như bắt nguồn từ Yama, chúa tể cõi âm, như trong các cụm từ trải dài từ cõi âm đến cõi trời cao nhất.

  • In some contexts, a term apparently derived from Yama, lord of the underworld, as in expressions spanning ‘from the underworld to the highest heaven.’

Found an error in the dictionary?