Pāli Dictionary
Part of speech
noun · masculine
Root
i1aller; venir
Synonyms
Antonyms
general
temps; occasion; saison; moment
time; occasion; season; point in time
AN 3.101
hoti so, bhikkhave, samayo yaṃ suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakār'antevāsī vā taṃ jātarūpaṃ dhamati sandhamati niddhamati.
SN 46.53
evaṃvādino, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evam'assu vacanīyā, yasmiṃ, āvuso, samaye līnaṃ cittaṃ hoti, katamesaṃ tasmiṃ samaye bojjh'aṅgānaṃ akālo bhāvanāya, katamesaṃ tasmiṃ samaye bojjh'aṅgānaṃ kālo bhāvanāya?
moment opportun; opportunité; occasion favorable
proper time; opportunity; suitable occasion
rassemblement; assemblée; foule; congrégation
gathering; assembly; congregation; crowd
SN 1.37
mahāsamayo pavanasmiṃ, devakāyā samāgatā, āgat'amha imaṃ dhammasamayaṃ, dakkhitāye aparājitasaṅghan'ti.
condition; état; circonstance; situation
condition; state; circumstance; coincidence
Snp 4.11
ettāvat'aggam'pi vadanti h'eke, yakkhassa suddhiṃ idha paṇḍitāse, tesaṃ pan'eke samayaṃ vadanti, anupādisese kusalā vadānā.
doctrine
doctrine; religion; vue; croyance
doctrine; religion; view; belief
fin; conclusion; anéantissement; abandon
end; conclusion; annihilation; abandonment
general
apprentissage; étude; art; science
learning; study; art; science
Part of speech
adjective
Root
sam3être calme
mind
apaisant; calmant; pacifiant
calming; stilling; settling; giving peace
AN 4.23
danto damayataṃ seṭṭho, santo samayataṃ isi, mutto mocayataṃ aggo, tiṇṇo tārayataṃ varo.
mind
calme; apaise; tranquillise; donne la paix
calms down; settles; stills; makes subside; gives peace
sāma1
approximatevia inflected form sāmāya · dative singular
Part of speech
noun · masculine
Root
sam3être calme
general
paix; tranquillité; apaisement
peace; tranquillity; appeasement
meditation
calme; tranquillité; sérénité; quiétude mentale
calmness; tranquillity; serenity; mental quiet
sāma2
approximatevia inflected form sāmāya · instrumental singular / dative singular / ablative singular / genitive singular / locative singular
Part of speech
adjective
general
sombre; noir; brun
brown; dark brown; black; dark
MN 36
kāḷo samaṇo gotamo'ti. ekacce manussā evam'āhaṃsu, na kāḷo samaṇo gotamo, sāmo samaṇo gotamo'ti. ekacce manussā evam'āhaṃsu, na kāḷo samaṇo gotamo, na'pi sāmo, maṅguracchavi samaṇo gotamo'ti.
MN 63
so evaṃ vadeyya, na tāv'āhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yen'amhi viddho, kāḷo vā sāmo vā maṅguracchavī vā'ti
chant; hymne sacré; dévotion; Sāmaveda
song; sacred song; devotion; worship; the Sāmaveda
Sāma (nom d’un roi, d’un bodhisattva, d’un chien et de Devadatta)
Sāma (name of a king, a Bodhisatta, a hound, and Devadatta in a past life)
Part of speech
noun · feminine
Root
sam3être calme
cosmology
nom de plusieurs femmes dans la littérature bouddhique (dont une nonne arahant, des disciples laïques principales de Bouddhas passés et une courtisane)
name of several women in Buddhist literature, including an arahant nun (Sāmā Therī), chief female disciples of past Buddhas, and a courtesan
Thig 2.10
itthaṃ sudaṃ sāmā therī gāthaṃ abhāsitthā'ti.
Thig 3.1
itthaṃ sudaṃ aparā sāmā therī gāthaṃ abhāsitthā'ti.
sama2
approximatevia inflected form samāya · instrumental singular / dative singular / ablative singular / genitive singular / locative singular
general
égal; semblable; même; identique
equal; like; the same; identical (to)
Snp 2.1
yaṃ kiñci vittaṃ idha vā huraṃ vā, saggesu vā yaṃ ratanaṃ paṇītaṃ, na no samaṃ atthi tathāgatena, idam'pi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
Snp 4.10
upekkhako sadā sato, na loke maññate samaṃ, na visesī na nīceyyo, tassa no santi ussadā.
plat; uni; équilibré; nivelé
even; level; balanced; flat
(nom/adv.) égalité; similitude; terrain plat; au total; également; justement
(as noun or adverb) equality; similarity; even ground; altogether; equally; justly
ethics
impartial; juste; équitable; droit
impartial; upright; just; moral; righteous
samā
approximatevia inflected form samāya · instrumental singular / dative singular / ablative singular / genitive singular / locative singular
general
an; année
year
Dhp 106
māse māse sahassena, yo yajetha sataṃ samaṃ, ekañ'ca bhāvit'attānaṃ, muhuttam'api pūjaye, sā'y'eva pūjanā seyyo, yañ'ce vassasataṃ hutaṃ.
SN 1.38
pañcavedā sataṃ samaṃ, tapassī brāhmaṇā caraṃ, cittañ'ca nesaṃ na sammā vimuttaṃ, hīn'attharūpā na pāraṅ'gamā te.
Found an error in the dictionary?